अमेरिका र इरानबीच शान्ति वार्ताका सम्भावनासँगै कच्चा तेलको मूल्य प्रति ब्यारेल १०० डलरमुनि

अमेरिका र इरानबीच शान्ति समझदारी हुने आशामा अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्य ५.५ प्रतिशतले घटेर प्रति ब्यारेल ९८ डलर पुगेको छ। तेलको मूल्य घटेसँगै जापानको निक्केई सूचक लगभग ३ प्रतिशत र युरोपको स्टक्स ६०० सूचकमा ०.८ प्रतिशतले सुधार आएको छ। अमेरिका र इरानबीच हर्मुज जलमार्ग नाकाबन्दी जस्ता मुख्य विषयहरूमा अझै केहि असमझदारी कायम छ।

अमेरिका र इरानबीच जारी द्वन्द्व अन्त्य गर्ने शान्ति सम्झौता हुन सक्ने आशामा विश्व बजारमा कच्चा तेलको मूल्य प्रति ब्यारेल १०० डलरभन्दा तल झरेको छ। यस सकारात्मक घटनाक्रमले विश्वभरिका सेयर बजारहरूमा सुधार ल्याएको छ। अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मानक मानिने ‘ब्रेन्ट क्रुड’ को मूल्य ५.५ प्रतिशतले घटेर प्रति ब्यारेल ९८ डलरको आसपासमा आएको छ जुन विगत दुई साताभित्रको सबैभन्दा कम मूल्य हो। यद्यपि, हर्मुज जलमार्गको नाकाबन्दी जस्ता मुख्य विषयमा अमेरिका र इरानबीच अझै केही मतभेद कायम छ।

गत २८ फेब्रुअरीमा अमेरिका र इजरायलले तेहरानमा मिसाइल आक्रमण गरेपछि यो रणनीतिक जलमार्ग बन्द भएको थियो। यो बन्दका कारण विश्वव्यापी ऊर्जा मूल्य तीव्र रूपमा वृद्धि भएको थियो। वार्तामा आउने उतारचढावका विषयमा आईएनजीका कमोडिटिज स्ट्राटेजी प्रमुख वारेन प्याटरसनले रोयटर्ससँग भने, ‘हामी पहिले पनि यस्तै अवस्थामा पुगेका थियौं, तर जारी वार्ताहरू पछि भंग भए। त्यसैले यस पटक बजारले तत्काल प्रतिक्रिया जनाएर होइन, अलि सतर्क तवरले प्रतिक्रिया देखाउँदैछ।’ यसले एसियाली र युरोपेली सेयर बजारमा उत्साह थपेको छ।

सोमबार अमेरिका र बेलायतसहित केही देशहरूमा सार्वजनिक बिदा भएका कारण त्यहाँको मुख्य बजारहरू बन्द रहेका थिए। त्यसैगरी, सोमबार विश्वका प्रमुख मुद्राहरूको तुलनामा अमेरिकी डलरको मूल्य ०.२५ प्रतिशतले घटेको छ। अर्कोतर्फ ब्रिटिश पाउन्ड ०.५ प्रतिशतले बढेर १.३४९२ डलरमा पुगेको छ, जुन गत मे १४ यताको उच्च मूल्य हो। बजारको यस गतिविधिलाई सम्बोधन गर्दै विश्लेषक स्टेफन इन्सले भने, ‘लगानीकर्ताहरूले संसारकै सबैभन्दा संवेदनशील ऊर्जा जलमार्ग पुनः खुल्ने सम्भावनाको मुल्यांकन सुरु गरेका छन्। यसैले सरकारी ऋणपत्र, सुन र सेयर बजारको भविष्य सकारात्मक दिशातर्फ अघि बढिरहेको छ। हालैको ऊर्जा संकटले निम्त्याएको मुद्रास्फीति र ब्याजदर वृद्धि सम्बन्धी आशंका यसले कम गरेको छ, जुन बजारको सहि प्रतिक्रिया हो।’

इरान युद्धले तेल, ग्यास र रासायनिक मलजस्ता महत्वपूर्ण सामग्रीहरूको मूल्यमा वृद्धि हुँदा विश्वभर महँगीको चिन्ता बढेको थियो। यसले आगामी महिनाहरूमा खाद्यान्न मूल्यमा पनि उल्लेखनीय वृद्धिको अनुमान गरिएको छ। यसै चिन्ताले केन्द्रीय बैंकहरूले ब्याजदर घटाउने पूर्वयोजना स्थगित गरी उल्टै ब्याजदर बढाउने तयारी थालेका छन्। बजार विश्लेषकहरूको विचारमा युद्धको प्रभावले गर्दा बैंक अफ इंग्ल्यान्डले यसै वर्ष दुई पटकसम्म ब्याजदर बढाउन सक्नेछ।