सरकारले हालै काठमाडौंमा बागमती, मनोहरा, धोबीखोला नदी किनार र अन्य क्षेत्रमा सरकारी जग्गामा अतिक्रमण गरी बनेका घर, टहरा लगायत विभिन्न संरचनाहरू हटाइ खाली गराएको छ। यसरी खाली गरिएका स्थानहरूलाई सरकारले कसरी उपयोग गर्ने भन्नेमा सर्वसाधारणमा चासो छ। दीर्घकालीन रूपमा काठमाडौंलाई वातावरणीय रूपमा सफा राख्दै बस्नयोग्य शहरको रूपमा विकास गर्न यो अवसर उपयोगी हुन सक्छ। खुलेआम हरित क्षेत्रहरूको कमी भएको काठमाडौंमा हरियाली विस्तार गर्नु सबैभन्दा कम खर्चिलो र छिटो सुरु गर्न सकिने उपाय बन्न सक्छ। शहरी क्षेत्रमा वन तथा हरियालीले ढाकिएका क्षेत्रलाई समग्रमा ‘हरित क्षेत्र’ वा ‘शहरी वन’ भनिन्छ। यसले पार्क, सडक किनार, नदी किनार, कार्यालय परिसर र अन्य सार्वजनिक खुला क्षेत्र साथै निजी घरको परिसरमा रहेका रूख, फलफूलका बिरुवा र घाँस वा दुबोले ढाकिएको क्षेत्रसमेत जनाउँछ।
विश्वका उत्कृष्ट हरित क्षेत्र भएका शहरहरूमध्ये क्यानाडाको भ्यानकुभर, डेनमार्कको कोपनहेगन, सिङ्गापुर, अस्ट्रियाको भियना र नेदरल्यान्ड्सको एम्स्टर्डम छन्। एशियाली देशहरूमा चीनले फरेस्ट सिटिज, सिङ्गापुरले सिटी इन द गार्डेन, र जापानले कम्प्याक्ट हरित शहरको नीति अंगिकार गरेका छन्। शहरी क्षेत्रका हरित क्षेत्रहरूको वातावरणीय, आर्थिक र सामाजिक दृष्टिले ठूलो महत्व छ। तापक्रम घटाउन, वायु प्रदूषण न्यूनिकरण गर्न, छायाँ प्रदान गर्न, डुबान समस्या न्यूनिकरण गर्न, जैविक विविधता प्रवर्द्धन गर्न, शारीरिक र मानसिक स्वास्थ्य प्रवर्द्धन गर्न, र सामाजिक सम्बन्ध विस्तार गर्न हरियालीको योगदान महत्वपूर्ण छ।
पार्क वा हरियाली क्षेत्र वरिपरिका घर जग्गाको मूल्य अन्य ठाउँको तुलनामा बढी हुन्छ। अध्ययनले देखाएको छ, रूखबिरुवा रहेको क्षेत्रमा घरको मूल्य सात प्रतिशत र नजिकै पार्क भएको क्षेत्रमा २० प्रतिशत बढी हुन्छ। हरित क्षेत्रमा बसोबास गर्नेहरू छिटो रोगमुक्त हुन्छन्। अल्जाइमर र डिमेन्सिया जस्ता रोगमा पनि हरित क्षेत्रले सहायक भूमिका खेल्ने तथ्य देखिएको छ। हरित क्षेत्र भएका स्थानमा लुटपाट लगायत सामाजिक अपराधका घटनाहरू घट्छन्। यसले शहरको सौन्दर्य र आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटन प्रवर्द्धनमा पनि मद्दत गर्दछ। त्यसैले काठमाडौंलाई सफा, हराभरा र बस्नयोग्य शहर बनाउने क्रममा सम्बन्धित स्थानीय तहमार्फत खाली गरिएका अतिक्रमित क्षेत्रमा खेलकुद, शारीरिक व्यायाम, विश्राम तथा मनोरञ्जनका आधुनिक पार्क निर्माण गर्न उपयुक्त हुनेछ।
