अमेरिका र इरानबीच जारी द्वन्द्व अन्त्य गर्ने, नाकाबन्दी हटाउने र होर्मुज स्ट्रेट पुनः खोल्ने विषयमा ऐतिहासिक सम्झौता भएको छ। संयुक्त राष्ट्रसङ्घ लगायत विश्वका प्रमुख नेताहरूले यस शान्ति सम्झौताप्रति सकारात्मक प्रतिक्रिया दिएका छन् र यसको पूर्ण कार्यान्वयन र परमाणु निशस्त्रीकरणमा जोड दिएका छन्। सम्झौतापछि विश्वव्यापी सेयर बजारमा सकारात्मक प्रभाव देखिएको छ, जापान र दक्षिण कोरियाको सेयर बजार करिब ५ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ। १ असार, काठमाडौं। अमेरिकी र इरानी अधिकारीहरूले आइतबार युद्ध अन्त्य गर्ने ऐतिहासिक सम्झौताबारे घोषणा गरेका छन्। दुई देशबीच इरानमाथि अमेरिकाले लगाएको नाकाबन्दी हटाउने र होर्मुज स्ट्रेट पुनः खोल्ने विषयमा सहमति जुटेको हो। यस महत्त्वपूर्ण जलमार्गबाट तेलको ढुवानी पुनः सुरु भएसँगै विश्व बजारमा ऊर्जाको मूल्य घट्न सक्ने अनुमान गरिएको छ।
अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले यस ऐतिहासिक सम्झौताप्रति सकारात्मक प्रतिक्रिया दिएका छन्। संयुक्त राष्ट्रसङ्घका महासचिव एन्टोनियो गुटेर्रेसका प्रवक्ताले एक वक्तव्य जारी गर्दै महासचिवको धारणा सार्वजनिक गरेका छन्। प्रवक्ताका अनुसार, महासचिवले उक्त शान्ति सम्झौताप्रति स्वागत गरेका छन्। उनले भनेका छन्, “अमेरिका र इरानबीच तत्काल तथा स्थायी युद्धविराम, होर्मुज स्ट्रेटको पुनः सञ्चालन र थप वार्ताका लागि रूपरेखा तैयारले द्वन्द्वको शान्तिपूर्ण समाधानका लागि एक महत्त्वपूर्ण कदमको प्रतिनिधित्व गर्दछ।” यसैगरी, ई-४ का नेताहरूले इरानको आणविक कार्यक्रमप्रति ध्यान केन्द्रित गर्दै संयुक्त विज्ञप्ति जारी गरेका छन्। अस्ट्रेलियाका प्रधानमन्त्री एन्थोनी अल्बानिजले पनि यस कदमको प्रशंसा गर्दै भनेका छन्, “अस्ट्रेलिया सरकार संयुक्त राज्य अमेरिका र इरानबीच भएको सम्झौताप्रति स्वागत गर्दछ।”
बेलायतका प्रधानमन्त्री कीर स्टारमरले जलमार्गको स्वतन्त्रता र सुरक्षाको विषयलाई प्रमुखताका साथ उठाएका छन्। उनले भनेका छन्, “हामी यस कुरामा प्रस्ट छौँ कि अब होर्मुज स्ट्रेटमा टोल-फ्री जहाजहरूको स्वतन्त्र आवतजावत पुनः बहाल गरिनुपर्छ।” युरोपेली परिषद्का अध्यक्ष एन्टोनियो कोस्टाले यस सम्झौताले खर्चिलो युद्धको अन्त्य गर्ने विश्वास व्यक्त गरेका छन्। उनले भनेका छन्, “म वाशिङ्टन र तेहरानबीच भर्खरै घोषणा गरिएको सम्झौताप्रति स्वागत गर्दछु।” यस शान्ति घोषणाको सकारात्मक प्रभाव विश्वव्यापी सेयर बजारमा तत्कालै देखिएको छ। जापान र दक्षिण कोरियाको सेयर बजार सुरुवाती कारोबारमै करिब ५ प्रतिशतले बढेको छ।
