सरकारले बजेटमार्फत घोषणा गरेको बिल चिट्ठा कार्यक्रम अर्थ मन्त्रालयले कार्यविधि बनाएपछि “छिट्टै लागु हुने” भएको छ। हरेक दिन एक जना र प्रत्येक १५ दिनमा एक जनालाई क्रमश: एक लाख तेत्तीस हजार तथा १० लाख रुपैयाँको चिट्ठा पर्ने कार्यविधिमा उल्लेख छ। “करदाता प्रोत्साहन उपहार कार्यक्रम सञ्चालन कार्यविधि २०८३” मा वस्तु तथा सेवा खरिद बिक्रीमा बिल बीजकको लेनदेनको संस्कृति विकास गर्ने तथा उपभोक्तालाई अनिवार्य रूपमा बिल लिन उत्प्रेरित गर्ने उद्देश्य राखिएको उल्लेख छ।
अर्थ मन्त्रालयका सचिव घनश्याम उपाध्यायले यो कार्यक्रमले करदाताहरूलाई प्रोत्साहन गर्न खोजेको बताए। “यसबाट बिलबीजक लिनेदिने परिपाटी बढ्छ, करको पालना बढ्छ र जागरूक करदाताहरूलाई प्रोत्साहन मिल्छ भन्ने सरकारको अपेक्षा हो,” अर्थसचिव उपाध्यायले भने। सरकारले सञ्चालन गर्ने चिट्ठा प्रणालीमा सामेल हुन केही सर्तहरू राखिएका छन्। नेपालभित्र एक पटकमा एक सय रुपैयाँभन्दा बढी मूल्यको वस्तु वा सेवा खरिद गर्ने उपभोक्ता यसमा सामेल हुन पाउने छन्।
उपभोक्ताले सरसामान किन्दा वा रेस्टुराँमा भुक्तानीजस्ता सेवाहरू उपभोग गर्दा प्राप्त हुने मूल्य अभिवृद्धि कर (भ्याट) बिल वा स्थायी लेखा नम्बर (प्यान) बिल लिनु पर्ने हुन्छ। त्यस बिल नम्बर नै चिट्ठाको नम्बर हुने भनिएको छ। अनलाइन वा नगद दुवै प्रकारको भुक्तानीलाई मान्यता दिइएको छ। आन्तरिक राजस्व विभागका निर्देशक एवं सूचना अधिकारी केशव रघुवंशीले केही सर्तहरू बताए। “अनलाइन भुक्तानी भएको खण्डमा त्यो स्वत: प्रणालीमा प्रविष्ट हुन्छ र उपभोक्ताले थप केही गर्नुपर्ने हुँदैन। तर नगद भुक्तानी हो र बिल कागजी छ भने त्यसलाई प्रणालीमा आफैं प्रविष्ट गर्नु पर्छ,” उनले भने।
अर्थ सचिव घनश्याम उपाध्यायले यो साउन १ गतेदेखि भएका कारोबारहरू समावेश गरेर चिट्ठा कार्यक्रम लागू गर्न लागिएको बताए। विभागले आवश्यक प्राविधिक तयारी थालेको र “छिट्टै” लागू गरिने बताएको छ। कार्यविधिअनुसार हरेक महिनाको पहिलो दिनदेखि महिनाको अन्त्यसम्म विद्युतीय भुक्तानीबाट गरिएको खरिद बीजक र प्रणालीमा प्रविष्ट भएका बीजकलाई चिट्ठा कार्यक्रममा समावेश गरिनेछ। दैनिक चिट्ठा पुरस्कारमा हरेक दिन एक लाख तेत्तीस हजार तीन सय चौँतीस रुपैयाँ दिइनेछ भने पन्ध्र दिनमा एक पटक हुने बम्पर उपहार विजेतालाई दश लाख रुपैयाँ प्रदान गरिनेछ।
