२३ चैत, काठमाडौं । इरान र अमेरिकाबीच जारी चरम द्वन्द्व रोक्ने उद्देश्यले पाकिस्तानले एउटा विशिष्ट योजना प्रस्तुत गरेको छ, जसलाई ‘इस्लामावाद सम्झौता’ नामाकरण गरिएको छ। रोयटर्सका अनुसार, यदि यो योजना सफल भयो भने सोमबारदेखि नै तत्काल युद्धविराम लागू भई विश्वकै महत्वपूर्ण व्यापारिक मार्ग ‘स्ट्रेट अफ हर्मुज’ पुनः सञ्चालनमा आउनेछ। पाकिस्तानका सेना प्रमुख फिल्ड मार्शल असिम मुनले आइतबार राति अमेरिकी उपराष्ट्रपति जेडी भान्स, विशेष दूत स्टिभ विटकफ र इरानी विदेशमन्त्री अब्बास अराक्चीसँग संवाद गरेपछि यो मस्यौदा तयार पारेका हुन्।
यो प्रस्तावित सम्झौतामा दुई चरणहरू निर्दिष्ट गरिएको छ। पहिलो चरणमा आजैदेखि लागू हुने गरी तुरुन्त युद्धविराम गर्ने र ‘स्ट्रेट अफ हर्मुज’ खोल्ने सहमति गरिएको छ। दोस्रो चरणमा आगामी १५ देखि २० दिनभित्र पाकिस्तानको राजधानी इस्लामावादमा प्रत्यक्ष वार्ता गरी दीर्घकालीन शान्ति सम्झौता अन्तिमरूपमा टुङ्ग्याउने योजना बनाइएको छ। यस विशाल सम्झौतामा इरानले आणविक हतियार निर्माण नगरिने प्रतिबद्धता जनाउनुपर्नेछ भने साटोमा अमेरिकाले इरानमाथि लागेको आर्थिक प्रतिबन्ध हटाउने र रोक्का भएका इरानी सम्पत्ति फुकुवा गर्ने सर्त राखिएको छ।
इरानी अधिकारीहरूले भने अमेरिका र इजरायलबाट भविष्यमा पुन: आक्रमण नहुने पूर्ण ग्यारेन्टीसहित दीर्घकालीन युद्धविराम चाहिरहेका छन्। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले केही दिनदेखि नै युद्ध समाप्तिका लागि कडा दबाब दिइरहेका छन् भने पाकिस्तान, चीन र अन्य क्षेत्रीय मध्यस्थकर्ताहरूले पनि यस प्रक्रियामा सक्रिय भूमिका खेलेका छन्। हालसम्म इरान र अमेरिकाले यस प्रस्तावमा आधिकारिक प्रतिक्रिया नदेखाए तापनि कुटनीतिक स्रोतहरूले आजै एउटा समझदारी पत्रमा हस्ताक्षर हुने सम्भावना बलियो रहेको बताएका छन्। ६ हप्तादेखिको यो युद्धले विश्व बजारमा तेलको मूल्य र सुरक्षा क्षेत्रमा गम्भीर संकट निम्त्याएपछि यो कूटनीतिक पहललाई अत्यधिक महत्त्व दिइएको छ।
