बुटवल-गोरुसिङ्गे सडक ठेकदारको गुनासो: स्वदेशमा माटो नभएपछि विदेशबाट अलपत्र सामग्री उपलब्ध छैन
समाचार सारांश: बुटवल–गोरुसिङ्गे सडक स्तरोन्नतिमा माटो, भस्कट र नदीजन्य पदार्थको अभावले निर्माण कार्यमा अवरोध आएको छ। लट १ का लागि आवश्यक ८ लाख ७९ हजार घनमिटर माटोमध्ये अहिलेसम्म केवल ६९ हजार मात्रै उपलब्ध छ। अमेरिका–इरान युद्धले बिटुमिन आयातमा असर पुर्याउँदा कालोपत्रे कार्यमा जोखिम देखिएको छ। ३० चैत, बुटवल। बुटवल–गोरुसिङ्गे सडक स्तरोन्नतिको निर्माणमा नदीजन्य सामग्री अभावका कारण काम प्रभावित भएको छ। सडक विस्तार क्षेत्रहरूमा ठूलो मात्रामा माटो फिलिङ आवश्यक छ। तर कपिलवस्तुको कोठी नदीदेखि बुटवलको पाखापानीसम्म रहेको लट १ क्षेत्रमा माटो, भस्कट र नदीजन्य सामग्रीको अभावले निर्माण कार्य ठप्प भएको छ। आयोजना सबै प्रक्रियागत काम पूरा गरिसकेको भए पनि कतिपय स्थानीय तहहरूले वन क्षेत्र जोडिएको भन्दै माटो निकासीमा रोक लगाउँदा निर्माण कम्पनीले काम रोक्नुपर्ने अवस्था सिर्जना भएको ठेकदारहरूले बताएका छन्। निकासी स्वीकृत भएका र राजस्व बुझाइएको क्षेत्रमा पनि वन क्षेत्रको बहाना देखाउँदै नदीजन्य पदार्थ निकाल्न नदिँदा दैनिक सयौँ मजदुर बेरोजगार भएका र काममा प्रयोग हुने उपकरण चलाउन नसक्ने अवस्था निर्माण कम्पनीका कन्ट्याक्ट म्यानेजर गौरीशङ्कर महतोले बताए।
आयोजनाका तथ्याङ्क अनुसार लट १ का लागि करिब ८ लाख ७९ हजार १६९ घनमिटर माटो तथा भस्कट र करिब ८ लाख ७१ हजार ४६ घनमिटर नदीजन्य सामग्री आवश्यक छ। तर अहिलेसम्म माटो तथा भस्कटतर्फ ६९ हजार २ सय ७७ घनमिटर मात्र उपलब्ध भएको छ। नदीजन्य पदार्थतर्फ ६२ हजार ५९७ घनमिटर प्रत्यक्ष संकलन गरिएको छ भने अन्य स्रोतबाट ६० हजार ४१० घनमिटर थपिएपछि कुल १ लाख २३ हजार ७ घनमिटर मात्र उपलब्ध भएको महतोले जानकारी दिए। अझै करिब ८ लाख ९ हजार ८९१ घनमिटर माटो तथा भस्कट र करिब ७ लाख ४८ हजार ३८ घनमिटर नदीजन्य सामग्री अभाव रहेको उनको भनाइ छ।
बुटवल उपमहानगरपालिकाले नदीजन्य पदार्थ निकासीमा सबैभन्दा बढी ढिलाइ र बेवास्ता गरेको ठेकदारले गुनासो गरेका छन्। महतोले भने, ‘विदेशबाट आयात गरिएको सामग्रीले आवश्यक काममा प्रभाव गर्दैन, तर स्वदेशमै उपलब्ध माटो, भस्कट र नदीजन्य सामग्रीको अभावले काम रुक्नु विडम्बना हो।’ लट १ को करिब २५ किलोमिटर खण्डका लागि झन्डै २० लाख घनमिटर माटो आवश्यक पर्ने हुँदा अहिलेसम्म केवल १ लाख २३ हजार ७ घनमिटर मात्र उपलब्ध भएकाले काम सहज गतिमा हुँदैन, आयोजनाकी प्रमुख इन्जिनियर कुशलता न्यौपानेले बताइन्।
तर लट २ क्षेत्रमा यस्तो समस्या छैन जहाँ आवश्यकभन्दा बढी सामग्री उपलब्ध भइसकेको छ। ‘लट १ मा माटो अभाव सबैभन्दा ठूलो चुनौती हो। पुल, कल्भर्ट र नाली निर्माण बाहेकको माटो फिलिङको काम जस्तो ठप्पजस्तै छ,’ उनले भनिन्। ‘अझै ८ लाख १० हजार घनमिटर माटो तथा भस्कट र ७ लाख ४९ हजार घनमिटर नदीजन्य पदार्थ आवश्यक पर्छ भने स्थानीय तहको ढिलाइले निर्धारित समयमा निर्माण सम्भव नहुने देखिन्छ।’
सडक निर्माणका लागि विभिन्न स्थानीय तह र विभागहरूबीच सम्झौता भएका र राजस्व बुझाइसकेका भए पनि निकासी प्रक्रियामा रोकावट जारी रहेको भन्दै न्यौपानेले चिन्ता व्यक्त गरिन्। ‘आगामी दुई वर्षभित्र यो आयोजना पूरा गर्ने योजना भए पनि अहिलेसम्म केवल २३ प्रतिशत मात्र काम सकिएको छ। आवश्यक सामग्री अभावले लक्ष्यअनुसार प्रगति हुन सकेको छैन।’
