टोरन्टोमा ‘गाउँ गाउँबाट उठ’ गीत गुञ्जियो, अमृत गुरुङले नयाँ पुस्ताले गीतको मर्म बिर्सनु हुँदैन भन्छन्

समाचार सारांश २२ वर्षीया रिया बस्नेत क्यान्सरको चौथो चरणमा भए तापनि नेपथ्यको कन्सर्टमा सहभागी भइ नृत्य गर्न सफल भइन्। नेपथ्यको क्यानाडा यात्राको टोरन्टो कन्सर्ट दुई हप्ता अगाडि नै टिकट ‘सोल्डआउट’ भइसकेको थियो। कन्सर्टपछि टोली अप्रिल १८ मा ओन्तारियोको लन्डन म्युजिक हलमा अर्को कार्यक्रम गर्ने तयारीमा छ। टोरन्टो (क्यानाडा) । क्विन एलिजाबेथ थिएटरबाट निस्कँदै गर्दा दर्शकहरूको अनुहारमा खुशीको चमक थियो। तर, अरू सबैभन्दा फरक २२ वर्षीया रिया बस्नेतको सन्तुष्टिमा आकाश-धरतीको भिन्नता थियो। पाठेघरको चौथो चरणको क्यान्सर भएका रियाले दुईपटक शल्यक्रिया र विभिन्न थेरापी गराइसकेकी छिन् र आफ्नो जीवनकै मनपर्ने ब्यान्डको कन्सर्टमा सहभागी हुन निकै मुस्किल भएको थियो। उभिएर हेर्न त झनै कठिन थियो र नाच्नु त लगभग असम्भव। तर ती महिला सोमबार साँझ टोरन्टोको हाउसफुल हलमा पुगिन्। बसिरहन मन नलागेपछि आफूलाई सहित नृत्य गर्ने ठाउँसम्म पुर्‍याइन र नाच्न सफल भइन्। ‘मेरो शरीरको अवस्थाले गर्दा म त्यहाँ नाचिरहेका अरु दर्शकभन्दा फरक थिएँ,’ झापाको बिर्तामोडबाट क्यानाडामा बसेकी वाणिज्यशास्त्रकी स्नातक रिया भन्छिन्, ‘बाल्यकालदेखि देखेको मेरो सपनाको प्रत्येक क्षणलाई त्यहाँ म आफूसित सङ्घर्ष गर्दै बिताइरहेकी थिएँ।’ क्यान्सरले मानसिक स्वास्थ्यमा समेत असर गरेकोले उनी अहिले डिप्रेसनको औषधि समेत खानुपर्ने अवस्था छ। ‘गाढा अन्धकारबीच थोरै उज्यालोको महत्व म कसरी बताउन सक्छु?’ रिया भन्छिन्, ‘म यो पावन क्षणलाई जीवनको अन्तिम श्वाससम्म सुरक्षित राख्नेछु।’ टोरन्टो, क्यानाडाको व्यस्त व्यावसायिक शहरमा आयोजना गरिएको नेपथ्यको शोका लागि दुई हप्ता अगाडि टिकट ‘सोल्डआउट’ भइसकेको थियो। सोमबार साँझ साटोभरि नाचिरहेका दर्शकहरूको व्यवहार उस्तै देखिएको भए पनि कतिपयको परिस्थिति खासै फरक थियो, जस्तै अर्की दर्शक सोनिया तिवारी। उत्तरी अमेरिकामा लामो समयदेखि बसोबास गर्दै आएका नेपाली परिवारको तेस्रो पुस्ताकि उनी यसअघि कुनै नेपाली कन्सर्टमा गएकी थिइनन्। ‘म जन्मनु अघि नै घरमा नेपथ्यका गीत बज्दथे, अनि म पनि तिनै गीत सुनेर हुर्किएँ,’ सोनिया भन्छिन्, ‘गायक अमृतले स्टेजबाट हरेक दर्शकमा यति धेरै ऊर्जा फैलाउँछन् र आत्मालाई छोइन्छ भन्ने म कल्पना पनि गर्न सकिनँ।’ नेपाली कार्यक्रम भए तापनि हरेक सेकेन्डलाई महत्त्व दिइएको र अत्यन्त व्यवस्थित रूपमा सञ्चालन भएको कुरा उनले थपिन्। सो अनुभवकै कारण सोमबार साँझ कन्सर्ट सकिए पनि दर्शकहरू तुरुन्तै हल छोड्न चाहेनन्, बरु कलाकारहरूलाई ‘नेपथ्य, नेपथ्य’ भन्दै लामो समय नारा लगाउँदै थिए। त्यतिबेला जताततै नेपाली झण्डा फहरिरहेको थियो। मञ्चमा गाएका गीतहरू मात्र नभएर प्रत्येक सन्देशले पनि दर्शकलाई ऊर्जा र उत्साह दिएको थियो, जस्तै गायक अमृत गुरुङले ‘गाउँ गाउँबाट उठ’ गीत अघि राखेको मन्तव्य। ‘नेपालका सबै आन्दोलनमा यो गीत बज्यो र सत्ता परिवर्तन भयो,’ अमृतले गीत गाउनुअघि भने, ‘तर बारम्बार सरकारमा पुगेकाले यस गीतको मर्म बिर्सिए।’ अमृतले ‘भर्खरको जेन–जी आन्दोलन’ भनेर उल्लेख गर्नासाथ हलमा ठूलो कर्कश आवाज गुन्जियो।‘पहिले जस्तै नयाँ पुस्ताले पनि यस गीतको अर्थ भुल्न नहुनेछ,’ अमृतले भने, ‘पञ्चायती व्यवस्थाको विरोधमा श्याम तमोटले लेखेको र मन्जुल-रामेशले गाएको यो गीत सम्झाउँदै, गल्ती दोहोरियो भने नेपालीहरू गाउँ गाउँ, बस्ती बस्तीबाट उठेर फेरि यस्तो सतर्कता गर्नेछन्।’ त्यतिबेला दर्शकहरूबाट ठूलो सहमति र उत्साहको आवाज आएको थियो। यो मात्र होइन, सम्पूर्ण कन्सर्ट अवधिभर कलाकारले दर्शकहरूबाट यस्तै ऊर्जा र प्रोत्साहन पाउँदै गए। ‘एकपछि अर्को गीत बजिरहेको महसुस भयो र पुराना सम्झनामा हराउन पाइयो,’ काठमाडौँबाट आएर टोरन्टोमा मेडिकल ल्याब प्राविधिक रहेका समीर श्रेष्ठले भने। टोरन्टोमा नेपथ्यको कन्सर्ट हेर्न टाढाबाट पनि धेरै दर्शकहरूले पुगेका थिए, जसमध्ये भ्यानकुभरबाट आएका अनुप घिमिरे पनि थिए। ‘मेरो जीवनमा पहिलोपटक नेपथ्य कन्सर्ट अनुभव गरें,’ पोखराबाट सञ्चारमा स्नातक गरेका अनुपले भने, ‘प्रस्तुति देखि हलको माहोल र व्यवस्थित कार्यक्रम देख्दा म टाढाबाट आएको महसुस भएन।’ जर्ज ब्राउन कलेजकी स्नातक उज्वला प्रधानले कन्सर्टले आफूहरूलाई आफ्नो जरा सम्झाइदिएको बताइन्। ‘रोमाञ्चकता र विगतका सम्झनाहरू मिसिएको एउटा मीठो कथा जस्तो थियो,’ उनले भनिन्, ‘नेपथ्यले आफ्नो परिवेश बोकेर हामीलाई घरको याद दिलाएको महसुस गराए।’ सिक्किमबाट आएका उज्वलाले ब्यान्डको जोशिलो प्रस्तुतिका कारण सबै दर्शक उफ्रिएर नाचेको सुनाइन्। नेपथ्यले ‘रातो र चन्द्रसुर्जे’ गीतबाट आफ्नो प्रस्तुति समाप्त गर्यो। मञ्चमा अमृतलाई ध्रुव लामा (ड्रमसेट), सुविन शाक्य (बेस गितार), नीरज गुरुङ (गितार), शान्ति रायमाझी (मादल) र दिनेशराज रेग्मी (किबोर्ड)ले साथ दिएका थिए। ‘विदेशी जमिनमा यति नेपाली प्रस्तुति दुर्लभ हुन्छ,’ आयोजनाकर्ता छिरिङ शेर्पाले अपेक्षा व्यक्त गर्दै भने, ‘हलभरि दर्शकहरूले रमाइलो गरेको यस्तो कन्सर्ट आयोजना गर्न पाउँदा गर्व लाग्छ।’ यो प्रस्तुति पछाडि १४ सदस्यीय कलाकार, प्राविधिक र व्यवस्थापन टोली क्यानाडा यात्राको अन्तिम शोको लागि ओन्तारियो राज्यको लन्डन प्रस्थान गर्नेछन्। टोरन्टोबाट करिब दुई सय किलोमिटर टाढा रहेको लन्डन म्युजिक हलमा अप्रिल १८ मा कन्सर्ट हुनेछ। एलिजाबेथ हलमा टिकट पहिले नै सकिएकाले लन्डनमा टोरन्टोका दर्शक पनि सहभागी हुने विश्वास आयोजकले लिएका छन्। कन्सर्टका लागि अनलाइनबाट टिकट खरीद गर्न सकिन्छ भन्ने व्यवस्था नेपालयले मिलाएको छ। नेपथ्यको वेबसाइटमार्फत आफ्नो सिट सुरक्षित गर्न सकिने बताइएको छ।