रौतहटका पाँच नेपाली कामदार चार महिनादेखि श्रीलंकाको वारीगोडामा अलपत्र छन् र उद्धार गरी नेपाल फर्काउन अनुरोध गर्दैछन्। कामदारहरूले मासिक ३०० अमेरिकी डलर तलब र खानाका सुविधा नपाएको, जंगलको बीचमा बन्धक जस्तो राखिएको र सुरक्षा उपकरण नदिइएको गुनासो गरेका छन्। वैदेशिक रोजगार विभागले पिस नेपाल ओभरसिजको आइडी ब्लक गरेको छ र उजुरी आए कारबाही गर्ने तयारीमा रहेको विभागका प्रवक्ता शिवाकोटीले जानकारी दिएका छन्। १६ वैशाख, काठमाडौं।
वैदेशिक रोजगारको आकर्षक काम र तलबको प्रलोभनमा परी श्रीलंका पुगेका पाँच नेपाली युवा कामदार अलपत्र परेका छन्। रौतहटका ती युवा चार महिनादेखि श्रीलंकाको नर्थवेस्टर्न प्रान्तस्थित कुलियापिटियाको ‘वारीगोडा’ स्थानमा अलपत्र छन्। त्यहाँ रहेको म्यानुफ्याक्चरिङ कम्पनी ‘कन्सार्क’ मा जनरल वर्करको रूपमा उनीहरू कार्यरत थिए। सम्झौतामा मासिक ३०० अमेरिकी डलर तलब, दैनिक ८ घण्टा, सातामा ६ दिन काम गर्ने उल्लेख भएता पनि उनीहरूले तलब र सुविधा पाउन सकेका छैनन्।
उद्धार गरी नेपाल पठाउन अनुरोध गरिरहेका भए पनि दूतावास र म्यानपावर कम्पनीले ध्यान नदिएको उनीहरूको गुनासो छ। उनीहरूले काठमाडौंमा सम्पर्कमा आएर आफुलाई बचाएर स्वदेश फर्काउन आग्रह गरेका छन्। उनीहरूले पिस नेपाल म्यानपावरमार्फत जनावर १ लाख ८५ हजार रुपैयाँ बुझाएर १२ जनवरी २०२६ मा श्रीलंका पुगेर काममा लगिएका थिए। रौतहटका एमडी असरफ अली, मोहम्मद इक्रामुल, मोहम्मद अख्तर, मोहम्मद आसिफ र विश्वनाथ साह कानु उनीहरूमध्ये परेका हुन्।
एक पीडित श्रमिकका अनुसार उनीहरूलाई ‘कोको पिट’ (नरिवलका पिटका प्याकिङ) र मेसिन अपरेटिङको कामका लागि पठाइएको थियो तर जंगली बीचको असुरक्षित स्थानमा राखिएको छ। “हामीलाई देखाइएको जस्तै कम्पनी छैन, जंगलको बीचमा एउटा कोठामा थुनिएको छौं र तीन महिनादेखि गेट बाहिर निस्कन पाएको छैन,” उनले भने, “खानेकुरा किन्न जान अनुमति छैन, बिस्कुट ल्याउन पनि नदिन्छन्, हामीलाई बन्धक बनाइएको छ।” सम्झौताअनुसार मासिक ३०० डलर तलब पाउने भए पनि अहिलेसम्म आधा मात्रै तलब पाएका छन्।
घरबाट ऋण लिएर आएका ती कामदार अहिले बैंक र साहुको ऋण तिर्न तनावमा छन्। “हामी ऋण लिएर आएका थियौं, तर अहिले किस्ता तिर्न सकिरहेको छैनौं,” पीडितले भने। गाउँको एजेन्ट र म्यानपावर सञ्चालकको सेटिङमा पठाइएको भन्दै उनीहरूले १०–१५ दिनमा राम्रो कम्पनीमा सार्ने आश्वासन पाए पनि चार महिना बितिसकेको छ। नेपालमा गरिएको भिडियोमा राम्रो काम देखाइएको भए पनि त्यहाँ आएपछि धूलोयुक्त असुरक्षित ठाउँमा सुरक्षा उपकरण नदिई काम गर्नुपर्ने अवस्था छ।
“नेपालमा म्यानपावरले राम्रो देखाएर पठायो, तर यहाँ त जोखिममा छौं, ड्रेस, चश्मा पनि छैन,” उनीहरूले गुनासो गरे। १२ जनवरीमा श्रीलंका पुगे पनि १७ दिन काम गरिएकामा आधा मात्रै तलब पाएका छन्। फेब्रुअरी महिनाको तलबको आधा मात्र पाउन सकेको उनीहरूको भनाइ छ। कम्पनीको म्यानेजरले हाजिरीमा अनियमितता गराएको र आफूहरूले वास्तविक काम गरेको भन्दा कम हाजिरी देखाइएको पनि उनीहरूले बताएका छन्।
उद्धारको लागि अनुरोध कामदारका परिवार अहिले काठमाडौं आएर वैदेशिक रोजगार विभागमा उजुरी दिने तयारीमा छन्। म्यानपावरलाई दबाव दिई परिवारसहित सुरक्षित उद्धार गरी नेपाल फर्काउने माग गरेका छन्। वैदेशिक रोजगार विभागले पिस नेपाल ओभरसिजको आइडी ब्लक गरेको र उजुरी आए आवश्यक कारबाही गर्ने बताएको छ। विभागका प्रवक्ता चन्द्रबहादुर शिवाकोटीका अनुसार अहिलेसम्म उजुरी नआएको र आए कारबाही हुनेछन्। “अहिलेसम्म उजुरी आएको छैन, आएपछि पनि म्यानपावर ब्लक हुँदा पनि आवश्यक कारबाही गरेर नेपाल निकाल्ने छौं,” शिवाकोटीले भने।
साथै, पिस नेपाल ओभरसिजका म्यानेजर सुरेश शाहीले मासिक तलब नियमित दिइरहेको दाबी गर्दै कामदारहरूले समस्या सिर्जना गरेको आरोप लगाएका छन्। “तलब नदिएको कुरा गलत हो, केही सानो विवाद मात्रै छ। खाना र बस्न राम्रो व्यवस्था छ, तर कामदारहरूले थोरै कुरामा गुनासो गर्छन्,” उनले भने। यो विषयमा श्रीलंकास्थित नेपाली दूतावासले पनि चासो देखाउँदै कम्पनी प्रतिनिधिलाई बोलाएर समस्या समाधानको पहल गरीरहेको छ।
