अद्वितीय नाफा कमाएको मेटाले ८ हजार कर्मचारी कटौती गर्दै, एआई विज्ञहरूमा लगानी बढाउँदै

२ जेठ, काठमाडौं । फेसबुकको मातृ संस्था मेटाले सन् २०२६ को पहिलो त्रैमासिकमा अभूतपूर्व नाफा सार्वजनिक गरेलगत्तै लगभग ८ हजार कर्मचारी कटौती गर्ने योजना बनाएको छ जसले कम्पनीभित्र ठूलो असन्तुष्टि र निराशा फैलाएको छ। पहिलो त्रैमासिकमा कम्पनीको कुल आम्दानी ५६.३१ अर्ब डलर र खुद नाफा २६.८ अर्ब डलर पुगेको भए तापनि यस ठूलो संख्यामा कर्मचारी कटौतीले सिलिकन भ्यालीमा हलचल मच्चाएको छ। ‘वायर्ड’ पत्रिकाले दर्जनौं वर्तमान र पूर्व कर्मचारीहरूसँग गरेको कुराकानीमा आधारित विस्तृत रिपोर्ट अनुसार मेटा भित्रको वातावरण अत्यन्त तनावपूर्ण र निराशाजनक रहेको छ।

कर्मचारी कटौती योजना सार्वजनिक भएपछि, अप्रिल ३० मा आयोजित कम्पनीव्यापी टाउन हल बैठकमा प्रमुख कार्यकारी अधिकृत मार्क जुकरबर्गले कर्मचारीसँग प्रत्यक्ष संवाद गरेका थिए। तर उक्त बैठकले कर्मचारीहरूको चिन्ता घटाउनुको सट्टा बढी बनाएको छ। जुकरबर्गले आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स उपकरणहरूको प्रयोगका कारण यो जागिर कटौती नभएको स्पष्ट पारे पनि कटौतीको मुख्य कारणमा मौन बसेका थिए। अर्कोतर्फ, मुख्य वित्तीय अधिकारी सुसान लीले मे महिनाभित्र कम्पनीले कर्मचारी संख्यामा कटौती गर्ने योजना रहेको जानकारी दिइन्।

उनका अनुसार लिनियर अपरेटिङ मोडलले कम्पनीलाई छिटो अघि बढ्न मद्दत गर्नेछ र आगामी ठूलो लगानीहरूलाई सन्तुलित राख्न सहयोग गर्नेछ। वास्तविकता के भने, कम्पनीले एआई प्रविधिमा १२५ अर्बदेखि १४५ अर्ब डलरको ठूलो लगानी गर्ने भएकाले लागत कम गर्न ८ हजार कर्मचारी कटौती गर्न बाध्य भएको बुझिन्छ। मेटाले सन् २०२६ को फेब्रुअरीमा वार्षिक तलब वृद्धिमा ५ प्रतिशत कटौती गरेको थियो, जुन गत वर्ष गरिएको १० प्रतिशत कटौतीको क्रमिक निरन्तरता हो। तथ्यांक अनुसार सन् २०२४ मा मेटाका कर्मचारीहरूको औसत वार्षिक पारिश्रमिक ४,१७,४०० डलर थियो भने सन् २०२५ मा यो घटेर ३,८८,२०० डलरमा झरेको छ।

त्यसको विपरीत, जुकरबर्गले एआई अनुसन्धानकर्तालाई आकर्षित गर्न व्यक्तिगत रूपमा करोडौँ डलरका प्याकेजहरू प्रस्ताव गरिरहेका छन्। पूर्व स्केल एआई प्रमुख अलेक्जेन्डर वाङको नेतृत्वमा गत वर्ष शुरु भएको ‘मेटा सुपर इंटेलिजेन्स ल्याब्स’ मा केही एआई विशेषज्ञलाई १०० मिलियन डलरसम्मको आकर्षक पारिश्रमिकमा भर्ना गरिएको छ। यसले कम्पनीका उच्च अधिकारी र सीमित संख्यामा रहेका एआई विज्ञहरूलाई सुरक्षित राखेको छ भने अन्य विभागका सामान्य कर्मचारीहरू कटौतीको जोखिममा परेका छन्। दुई समूहबीच बढ्दो आर्थिक असमानताले कर्मचारीहरूमा गहिरो असन्तोष उत्पन्न गरेको छ। इन्स्टाग्रामका एक कर्मचारीले वायर्डसँगको कुराकानीमा भनेका छन्, ‘अहिले कम्पनीमा उच्च अधिकारीहरूबाहेक अरू कोही पनि खुसी छैनन्।’