इरान र ओमानबीच होर्मुज जलमार्गमा वार्तामा प्रगति, तर अमेरिकासँग सम्झौतामा कडा सर्तहरू

ओमानले जनाएको छ कि होर्मुज जलमार्गमा पानीजहाज आवतजावतको सुरक्षित व्यवस्थापनबारे इरानसँग सकारात्मक वार्ता भइरहेको छ। तर तेहरानले यस्तो कुनै सम्झौताले तुरुन्तै उक्त महत्वपूर्ण जलमार्ग खुल्ने छैन भनी चेतावनी दिएको छ। शनिबार दुवै देशले वार्तामा प्रगति भइरहेको बताएका छन् तर त्यसको समयसीमा अझै अस्पष्ट रहेको छ। ओमानको विदेश मन्त्रालयले पानीजहाजहरूमा आक्रमण भए सो प्रक्रियामा अवरोध आउने पनि बताए।

इरानका विदेशमन्त्री अब्बास अराग्चीले ओमानसँगको वार्ता अन्तिम चरणमा पुगेको बताउँदै पनि जलमार्ग पुनः खोल्न केही “अन्य सर्तहरू” बाँकी रहेको बताएका छन्। विश्वको तेल तथा प्राकृतिक ग्यासको लगभग २० प्रतिशत ढुवानी हुने यो जलमार्गलाई फेब्रुअरीमा अमेरिकी र इजरायली आक्रमणपछि इरानले लगभग ठप्प पारेको छ। पछिल्ला वार्ताहरूमा होर्मुज जलमार्गमा पानीजहाज आवतजावतका लागि नयाँ मार्ग निर्धारण गर्न इरान र ओमानबीच सहमतिको सम्भावना खोजीरहेको छ।

अराग्चीले त्यो व्यस्त जलमार्गलाई पुनः पूर्ण रूपमा खोल्न अन्य सर्तहरू पनि पूरा हुनुपर्ने संकेत गरे। उनका अनुसार अमेरिका द्वारा जुनमा दुई देशले हस्ताक्षर गरेको युद्धविराम सम्झौता उल्लंघन गरेको कारण क्षतिपूर्ति तिर्नुपर्नेछ। इरानका सुरक्षा प्रमुख मोहम्मद बकेर जोल्कादरले तस्नीम समाचार संस्थासँग बताएका छन् कि अमेरिकाले आफ्नो व्यवहार सुधार नगरेसम्म जलमार्ग खुल्ने छैन।

यसैबीच, जुलाई २० देखि रेड सागरस्थित साउदी अरबका बन्दरगाहहरूलाई लक्षित गर्दै यमनस्थित इरान समर्थित हुथी समूहले नाकाबन्दी जारी राखिरहेको छ। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले इरानसँग छिट्टै सहमति हुने बताउनुभएको थियो। तर उपराष्ट्रपति जेडी भान्सले वार्तामा प्रगति भए पनि धेरै काम बाँकी रहेको बताएका थिए।

युएईले आफ्नो सरकारी तेल कम्पनी एडनकसँग सम्बन्धित एक ट्याङ्करमा इरानले हमला गरेको जनाएको छ। युएईको विदेश मन्त्रालयले “इरानी हमला” मा एडनकको ट्याङ्करमाथि क्षेप्यास्त्र प्रहार भएको बताएको छ, तर कुनै मानवीय क्षति नभएको जनाएको छ। शनिबार बेलायतको समुद्री व्यापार नियमन निकाय (यूकेएमटिओ) ले ओमानको तटपारिबाट “अज्ञात प्रोजेक्टाइलबाट” एक पानीजहाजमा आक्रमण भएको र आगो निभाइएको जानकारी दिएको छ।