इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जमिन नेतन्याहूले हमासलाई साँच्चिकै निःशस्त्र नभएसम्म गाजाबाट आफ्नो सेना फिर्ता नआउने बताए र अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पको गाजासम्बन्धी १५ बुँदे योजना अस्वीकार गरेका छन्। ट्रम्पको बोर्ड अफ पीसले गत महिना गाजामा सञ्चालित हमास र अन्य सशस्त्र समूहहरूको “पूर्ण निःशस्त्रीकरण” सम्बन्धी सहमति भएको जनाएको थियो। तर इजरायलले भने हमासले सबै प्रकारका आक्रमण अन्त्य गरी गाजाबाट इजरायली सेना फिर्ता गरेपछि मात्र आफ्ना ठूला हतियारहरू हस्तान्तरण गरिने बताएको छ। गत अक्टोबरमा प्रारम्भिक युद्धविरामका लागि सहमति भएता पनि इजरायलले गाजामा आक्रमण जारी राखेको छ।
“इजरायल त्यो १५ बुँदे दस्तावेज अस्वीकार गर्छ,” नेतन्याहूले आइतबारको मन्त्रिपरिषद् बैठकमा भने। उनले हमासलाई वास्तविक रूपमा निःशस्त्र नबनाएसम्म इजरायली सेना फिर्ता नहुने भन्दै आफ्ना नागरिकहरूलाई हुने खतरा रोक्न निरन्तर प्रयास गर्ने बताएका छन्। हमासका एक अधिकारीले आइतबार बीबीसीसँग कुरा गर्दै आफूहरू सम्झौताप्रति “पूर्ण प्रतिबद्ध” रहेको बताएका छन्। उनले १५ बुँदे योजना कार्यान्वयन गर्न आफूहरू “गम्भीर र जिम्मेवार भएर काम गर्न” तयार रहेको दोहोर्याए।
इजरायलले अस्वीकार गरेसँगै ट्रम्पले गत वर्ष सेप्टेम्बरमा अघि सारेको गाजा शान्ति योजनामा अर्को झटका पुग्ने संकेत देखिएको छ। यो योजनामा हमाससँग सम्झौता कार्यान्वयन अनुगमन गर्न बोर्ड अफ पीस गठन गर्ने, हमासलाई निःशस्त्र बनाउने, गाजाबाट इजरायली सेना फिर्ता गर्ने र गाजाको पुनर्निर्माण गर्ने समावेश थियो। नेतन्याहूको पछिल्लो भनाइ अप्रत्याशित नभए पनि, यो प्रतिक्रिया दिन केही कारण हुनसक्छ भन्ने विश्लेषण भइरहेका छन्।
इजरायलमा केही महिनापछि चुनाव हुन लागेको छ। दक्षिणपन्थी गठबन्धनका नेताहरूबाट गाजाबारे कडा नीति लिनुपर्ने दबाब बढ्दो अवस्थामा नेतन्याहू लचक हुन इच्छुक छैन। राष्ट्रिय सुरक्षा मन्त्री इतमार बेन गभीरसहित चरम दक्षिणपन्थी गठबन्धनका नेताहरूले फेरि मन्त्रिपरिषद् बैठक बोलाएर गाजा योजना अन्त्य गर्न दबाब दिइरहेका छन्। गभीरले गाजा योजनाको मस्यौदालाई “अस्वीकार्य” भनेका थिए।
संयुक्त राष्ट्रसंघका अनुसार युद्ध सुरु भएयता गाजामा करिब ९० प्रतिशत जनसंख्या, अर्थात् १९ लाखभन्दा बढी मान्छे विस्थापित भएका छन्। हमासको नेतृत्वमा दक्षिणी इजरायलमा २०२३ को अक्टोबर ७ मा भएको आक्रमणमा करिब १२०० जनाको मृत्यु भयो र २५१ जनालाई बन्धक बनाइएपछि गाजा युद्ध सुरु भएको थियो। इजरायली सैन्य अभियानमा ७३,००० भन्दा बढी मानिस मारिएको गाजाको स्वास्थ्य मन्त्रालयले जनाएको छ।
