अमेरिकामा तीन वर्षभन्दा लामो समयपछि पहिलो पटक ब्याजदर वृद्धि गरिएको छ र बढ्दो मूल्यवृद्धिलाई नियन्त्रण गर्ने प्रयासका रूपमा यसले अझै बढ्न सक्ने सम्भावना देखिन्छ। फेडेरल रिजर्भले सर्वसम्मत निर्णय गरी ब्याजदरलाई ३.५-३.७५ प्रतिशतबाट बढाएर ३.७५-४ प्रतिशत पुर्याएको छ। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले ब्याजदर घटाउनुपर्ने माग गर्दै कडा विरोध गरे पनि यो निर्णय भएको हो।
फेडेरल रिजर्भका अध्यक्ष केभिन वार्शले यस कदम चाल्नुको कारण “महँगी धेरै उच्च छ र लामो समयदेखि उच्च रहँदै आएको छ” भन्दै यो निर्णयलाई “गम्भीर र जिम्मेवार” भने। घोषणापछि ट्रम्पले वार्शप्रति समर्थन व्यक्त गरे, तर ब्याजदरसम्बन्धी निर्णयमा मतदान गर्ने फेडको बोर्डलाई उनले “बिरोधी” भने। उच्च ब्याजदरका कारण ऋण, घर किन्न लिइने मोर्गेज तथा क्रेडिट कार्डका लागि धन उधारो लिन चाहने व्यक्तिहरूलाई बढी खर्च हुन सक्छ। तर यसले बचतमा प्रतिफल राम्रो बनाउन सक्छ।
बुधवारको निर्णयपछि आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा वार्शले फेडको नेतृत्वमा “आशावादी दृष्टिकोण” भए तापनि महँगी अझै समस्याको रूपमा रहेको बताए। विश्वका धेरै केन्द्रीय बैंकहरू जस्तै फेडेरल रिजर्भको पनि लक्ष्य महँगीलाई २ प्रतिशत वा त्योभन्दा कममा राख्नु हो। वार्शले अमेरिकामा महँगी “पाँच वर्षभन्दा बढी समयदेखि” उक्त लक्ष्यभन्दा माथि रहेको जानकारी दिए। यसले अमेरिकी मतदाताहरूका लागि जीवनयापन खर्च धान्ने क्षमतालाई गम्भीर चिन्ताको विषय बनाएको छ।
यद्यपि, अमेरिकाले इरानसँग सुरू गरेको अमेरिका-इजरायल युद्धपछि थोक तेलको मूल्य धेरै बढेपछि इन्धनका मूल्यहरू पनि तीव्र रूपमा बढेका छन्, जसका कारण अन्य धेरै वस्तु तथा सेवा मूल्यहरूमा वृद्धि भएको छ। वार्शले भने, “तेलको मूल्य वा किराना पसलमा पाइने खाद्य वस्तुहरूको मूल्यलाई सिधा रूपमा प्रभाव पार्न सक्दैन”, तर केन्द्रीय बैंकले मूल्यवृद्धि सम्पूर्ण अर्थतन्त्रमा फैलिन नदिन काम गर्न सक्छ। वार्शले रोजगारी बजार र समग्र अर्थतन्त्र बलियो भएकाले फेडले मूल्य स्थिर राख्ने लक्ष्यमा केन्द्रित रहेको बताए।
