संयुक्त राज्य अमेरिकाका राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले यसै साता न्यूयोर्कमा भएको अप्रत्यक्ष वार्तापछि इरानले पठाएको पछिल्लो प्रस्ताव अस्वीकार गरेको बताएका छन्। कतार र अन्य क्षेत्रीय मध्यस्थकर्ताहरू अमेरिका र इरानबीच वार्ता पुनः सुरु गराउन प्रयासरत छन्, तर दुई देशबीच अझै मुख्य विषयमा गहिरो मतभेद कायम छ। इरानले आफ्नो ध्यान होर्मुज जलमार्ग र अमेरिकी नौसैनिक नाकाबन्दी हटाउन केन्द्रित गर्न चाहे पनि ट्रम्प प्रशासनले इरानलाई आणविक कार्यक्रममा लचकता अपनाउन र विभिन्न छुटहरू दिनुपर्ने माग गरेको छ।
शनिबार ट्रम्पले भने, “उनीहरूले एउटा प्रस्ताव पठाएका थिए र मैले त्यसलाई अस्वीकार गरें।” यद्यपि, एक अमेरिकी अधिकारीले मध्यस्थकर्ताहरू मार्फत आणविक मुद्दा लगायतका विषयमा अमेरिका र इरानको बीचमा ‘सकारात्मक र रचनात्मक’ छलफलहरू अझै जारी रहेको दाबी गरेका छन्। संयुक्त राष्ट्रसंघको महासभाको साइडलाइनमा अमेरिकी प्रतिनिधिहरू स्टिभ विट्कफ र ज्यारेड कुश्नरले इरानी विदेशमन्त्री अब्बास अरागचीसँग अप्रत्यक्ष वार्ताको नयाँ चरण सञ्चालन गरेका थिए।
यस क्रममा कतारी अधिकारीहरूले दुवै पक्षबीच सन्देश आदानप्रदान गर्ने काम गरेका थिए। इरानी विदेशमन्त्री अरागचीले होर्मुज जलमार्ग पुनः खोल्न र आणविक वार्ता अघि बढाउनका लागि आफ्ना सर्तहरू अमेरिकी प्रतिनिधिहरूलाई प्रस्तुत गरेका थिए। इरानको प्रस्ताव अनुसार, अमेरिकीले नौसैनिक नाकाबन्दी हटाउन, तेल विक्रीमाथिको प्रतिबन्ध फुकाउन र समग्र क्षेत्रमा युद्धविराम लागु गर्नुपर्नेछ; यसरी एक साताभित्र होर्मुज जलमार्ग खोल्ने र आणविक वार्ता पुनः सुरु गर्ने बताइएको थियो। तर मङ्गलबारको वार्तामा अमेरिकी वार्ताकारहरूले इरानलाई स्पष्ट गरेका छन् कि होर्मुज जलमार्गमा इरानको नियन्त्रण नभएकाले त्यस आधारमा कुनै सर्त वा माग राख्न उपयुक्त नहुने बताइएको छ।
हाल अमेरिकी सुरक्षा घेराभित्र दैनिक दर्जनौँ तेल ट्याङ्करहरूले होर्मुज जलमार्ग हुँदै आवतजावत गरिरहेका छन्। यसले विश्व बजारमा लाखौं ब्यारेल तेल आपूर्ति गरिरहेको छ। यो मात्रा युद्धपूर्वको तुलनामा कम भए पनि यसले बजारमा दबाब केही हदसम्म कम गरेको छ।
