रसुवाको स्याफ्रूबेँशीमा सडक मजदुरका रूपमा पाँच वर्षसम्म काम गर्दै आएका जाजरकोटका हिर्दबहादुर पुनले ‘ठूलो कालबाट जोगिएको’ अनुभव गरिरहेका छन्। गत भदौ १० गते विनाशकारी बाढी आउनु केही छिटो अगाडि उनी पाँच जना साथीहरूसँगै मोबाइल चार्ज गर्न आफ्नो क्याम्पतर्फ गएका थिए। उनले बीबीसीलाई भने, “क्याम्पबाहिर मात्रै पुग्नसाथ बम पड्केको जस्तो ठूलो गड्याङ्गगुडुङको आवाज आयो। केही नसोची सीधै माथि चढ्यौं। क्याम्पलाई अचानक साथे ध्वाँस भएको जस्तो भयो।” उनले जानकारी दिए कि आफू काम गर्ने क्षेत्रमा लगभग ७५ जना कामदार रहेका थिए र थपे, “हामी यदि २० पाइला मात्र माथि नजाता, बाढीले हामीलाई पनि बगाउने थियो। हामीमध्ये छ जनाबाहेक अरू सबै बाँचेनन्।”
त्यस विनाशकारी बाढीले जलस्रोत, पर्यटन, सडक सञ्जाल लगायत विभिन्न क्षेत्रमा ठूलो नोक्सानी गरेको छ। प्रभावित क्षेत्रमा आवास र रोजगारीका अवसरहरू समेत गुमेका छन्। रोजगारीका लागि एक ठूलो केन्द्र नेपाल-चीन सीमा व्यापार, पर्यटन, जलविद्युत् परियोजना र सडक निर्माणका कारण उक्त क्षेत्र प्रमुख रोजगारीका केन्द्रका रूपमा विकसित हुँदै आएको थियो। नेपाल हिमालय सीमापार व्यापार सङ्घका अध्यक्ष रामहरी कार्कीले दसौँ हजार मानिसहरू उक्त नाकामा रोजगारीमा निर्भर रहेको जानकारी दिए। उनले भने, “एक कामदारसँग ८/१० जना काम गर्ने हुन्। रोजगारीका दृष्टिले हेर्दा ५/७ हजारले सो क्षेत्रमा प्रत्यक्ष काम गरिरहेका थिए।”
विपद्बाट सबैभन्दा बढी क्षति पुगेको रसुवा र नुवाकोटमा १२ जलविद्युत् परियोजना र एउटा सौर्य ऊर्जा परियोजनामा ठूलो नोक्सानी भएको अधिकारीहरूले बताएका छन्। जलविद्युत् क्षेत्रमा कार्यरत श्रमिकहरू आयोजनाका टनेल र पावर हाउसमा फसेको हुनसक्ने भन्दै अधिकारीहरू लगातार खोजी कार्यमा जुटिरहेका छन्। स्वतन्त्र ऊर्जा उत्पादक संस्था (इप्पान)का पूर्वअध्यक्ष गणेश कार्की भन्छन्, “त्यहाँ अति दक्ष नेपाली र विदेशी कामदारहरूले काम गरिरहेका थिए। अहिलेसम्म देख्दा त्यो जनशक्ति गुमाउनु परेको ठूलो क्षति हो। त्यसको भरपाई सम्भव छैन।”
