वायुमण्डलीय प्रदूषण र आकस्मिक बाढीको जोखिम

समाचार सारांश समीक्षा पश्चात तयार गरिएको। तिब्बती हिमालमा हिउँ र बरफको ठूलो ढिस्को खस्दा अस्थायी हिमतालका बाँध फुटेर नेपालतर्फ बाढी आउँछ र यसलाई जलवायु परिवर्तनको प्रभाव मानिएको छ। बढ्दो तापक्रम र कालो कार्बनले हिमनदी कमजोर बनाउँदै भोटेकोशी, तामाकोशी र अरुण नदीमा आकस्मिक बाढीको जोखिम बढाएको छ। लेखले कोइला, पेट्रोलियम र ग्यास घटाएर जलविद्युत, सौर्य र वायु ऊर्जाका स्रोतहरू वृद्धि गर्न र प्रारम्भिक चेतावनी प्रणालीलाई सुदृढ बनाउन सुझाव दिएको छ।

तिब्बती हिमालमा ठूलो हिउँ र बरफको ढिस्को खस्दा तलतिर बनेका अस्थायी हिमतालका बाँध फुट्न सक्छन्। यसले बाढी निम्त्याउँछ र यसलाई ग्लोबल वार्मिङ र जलवायु परिवर्तनको गम्भीर प्रभावको रूपमा लिइन्छ। पृथ्वीको औसत तापक्रम बढ्दा हिमालय क्षेत्रमा यसको असर तीव्र हुन थालेको छ। बढ्दो तापक्रमले जमेका पुराना हिउँका ढिस्काहरू (पर्माफ्रोस्ट) भित्रबाट पग्लिएर कमजोर बन्छन् र अचानक तल झर्छन्।

हिउँ पग्लिएर हिमालको फेदीमा अस्थायी हिमतालहरू झनै बढी बन्न थालेका छन्। जब माथिबाट ठूलो हिउँको वा ढुङ्गाको ढिस्को ती तालहरूमा खस्छ, तब तालको बाँध फुटेर तल्लो भागमा भीषण बाढी आउँछ जुन ग्लासिएर लेक आउटब्रस्ट फ्लड (जीएओएफ) भनेर चिनिन्छ। डिजेल र पेट्रोलबाट चल्ने पुराना सवारीसाधन र कारखानाबाट निस्कने कालो धुवाँलाई वैज्ञानिक रूपले ब्ल्याक कार्बन भनिन्छ। यो कालो धुलो हावासँगै उडेर तिब्बत र नेपालको हिमालमा पुगेर हिउँमा जम्छ।