रवि लामिछाने: रसुवा बाढीको ‘अन्तर्राष्ट्रियकरण’को माग गर्दै रास्वपा सभापतिको प्रमुख प्रस्ताव
सत्तारुढ दल राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का सभापति रवि लामिछानेले “जलवायु सङ्कटले असमान रूपमा पारेको ज्यानको घाटाले मात्र हामीले शोक मनाउनु पर्याप्त छैन” भन्दै गुमेका जीवनहरूलाई “न्यायको माध्यम बनाएर जलवायु न्यायतर्फ सशक्त पहल गर्न” आह्वान गरेका छन्। प्रतिनिधिसभामा बुधबार दिउँसो सम्बोधनका क्रममा रास्वपा सांसद समेत रहेका लामिछानेले भने, “जलवायु न्यायका लागि अब हामीले गर्नु पर्ने लडाइँ सजिलो छैन। यदि हामी यो लडाइँमा नलड्यौं वा जित्न असफल भयौं भने आफैंलाई जोगाउन सक्नेछैनौं।” यस क्रममा प्रधानमन्त्री वालिन्द्र शाह ‘बालेन’ पनि सदनमा उपस्थित थिए।
लामिछानेले राष्ट्रिय संकटलाई कसैले पनि राजनीतिक हतियार बनाएर नफैलाउने भनेर दल र सांसदहरूलाई एकताबद्ध हुन आग्रह गरे। “यो समय एक-अर्काविरुद्ध नभई विश्वसँग एउटै स्वरमा एउटै प्रश्न उठाउनुपर्ने समय हो,” उनले भने। भदौ १० गते नेपाल-चीन सीमा क्षेत्रमा रहेको हिमचट्टान टुक्रिएर अवतरण भएको विनाशकारी बाढीबाट हालसम्म करिब १,४०० जनाको शव भेटिनुका साथै ५,००० भन्दा धेरै मानिस सम्पर्कविहीन रहेको सरकारी जानकारी छ। प्रारम्भिक अनुमानअनुसार भौतिक क्षति चार खर्ब रुपैयाँभन्दा बढी रहेको अधिकारीहरूले जनाएका छन्।
विपत्तिको जरा निस्कनुपर्ने आवश्यकराहत र पुनर्निर्माणमा मात्रै काम गरेर पुग्दैन भन्दै लामिछानेले समस्या र विपत्तिको मुख्य जरासम्म जानुपर्ने बताए। “यो केवल प्राकृतिक विपद् मात्र होइन, जलवायु परिवर्तनले निम्त्याएको गम्भीर संकटको स्पष्ट संकेत हो। त्यसैले अब हामीले जलवायु न्यायका लागि संघर्ष गर्नुपर्ने छ,” लामिछानेले भने। यसका लागि नेपाल सरकारले विभिन्न देशका सरकारहरूसँग समन्वय गरी निर्णय प्रक्रियामा संसदीय प्रभाव पनि राख्नुपर्ने आवश्यकतामा उनले जोड दिए।
लामिछानेले संसदमा आफ्नो प्रस्ताव राख्दै थपे: “हिमालयलाई विशेष जलवायु तथा विपद् जोखिम क्षेत्रको रूपमा अन्तर्राष्ट्रिय मान्यता दिलाउन पहल गरौँ।” उनले जलवायु कोषमा सहज वित्तीय पहुँच, अनुसन्धान, सूचना आदानप्रदानजस्ता पक्षहरूमा जोड दिनुपर्ने स्पष्ट पारे। जलवायु परिवर्तनका नोक्सानीसम्बन्धी कोषबाट न्यायसंगत अन्तर्राष्ट्रिय सहयोग सुनिश्चित गर्न दुवै सदनले “हिमाली जलवायु तथा विपद् आपत्काल” विषयमा विशेष संसदीय प्रस्ताव पारित गर्न आवश्यक हुँदा त्यसको माग पनि गरे।
