यम्बा ताल केहीका लागि रमाइलो स्थल हो जहाँ मानिसहरू पौडी खेल्छन्। यहाँको शान्त जलले गर्मीमा उर्जा दिन्छ। तर अर्कोतर्फ, यसलाई सामूहिक चिहानको रूपमा पनि हेर्ने गरिन्छ। रुसको उत्तरी कोमी रिपब्लिकमा अवस्थित यो कृत्रिम ताल तहलुनि समुदायका सदस्यहरूले लेखेको छ कि “पूरा शहरलाई थाहा छ यहाँ हड्डीहरू दफन छन्।” स्थानिय बासिन्दाहरू दशकौँदेखि यहाँ पौडी खेल्दै आएका छन्, तर यो स्थान सोभियतकालीन गुलाग कैदीहरूको सामूहिक चिहानको रूपमा स्थापित छ।
गुलाग प्रणाली बलजफ्ती श्रम शिविरहरूको कुख्यात जाल थियो। तटमा स्थानीयहरूले प्रायः मानव हड्डीहरू फेला पार्ने गरेका छन्। मृतकहरूको सम्मानमा त्यहाँ कुनै स्मारक छैन जसले मानिसहरूलाई चेतावनी दिई पौडी खेल्न रोक्न सकोस्। सरकारी अधिकारीहरूले यस क्षेत्रमा आधिकारिक चिन्ह लगाउने वा अवशेषको पहिचान गर्ने कुनै कदम चालेका छैनन्। सन् १९८० को दशकमा एक निर्माण कम्पनीले यहाँ कृत्रिम ताल र तट निर्माण गर्ने निर्णय गर्यो जुन छाता र परिवर्तन कोठाहरू सहित थियो।
उक्त निर्माण कार्यको क्रममा मानव अवशेष र काठको कर्पेटका टुक्रा भेटिए, तर यसले काम रोक्न सकेन। भूमिगत स्रोतबाट पानी पम्प गरेर ताल निर्माण गरियो र १५,००० जनसंख्या रहेको यम्बाका बासिन्दाहरूले त्यसपछि यहाँ पौडी सुरु गरे। तर पाँच वर्षअघि भएको आगलागी र अनुसन्धानकर्ताको आगमनले हड्डीहरूको विषयमा नयाँ बहस सुरु गरायो। केहीले ती अवशेषहरूको पुनः उत्खनन र पुनर्स्थापनाको माग गरे भने अन्यले क्रस समेत राख्न चाहेका छन्।
सन् २०२१ मा घाँसमा लागेको आगो निभाउन भनिएका अग्निशामकहरूले कम्तीमा तीन जनाका हड्डीहरू फेला पारे जसले अधिकारीहरूलाई कदम चाल्न बाध्य पार्यो। अनुसन्धानले ती हड्डीहरू १५ वर्ष पुराना र कुनै चोटपटकका चिन्ह नभएको पुष्टि गर्यो। त्यहाँको जीवन दयनीय थियो र कैदीहरूको आवास अपर्याप्त थियो। रुसमा सामूहिक दमन इतिहास राजनीतिक रूपमा संवेदनशील छ र चिहान पहिचान प्रयास गर्नेहरू विरुद्ध मुद्दा दायर गरिएको छ।
