१५ चैत, काठमाडौं । चिनियाँ अनुसन्धानकर्ताहरूले सिलिकनमा आधारित क्वान्टम प्रोसेसरमा पहिलोपटक पूर्ण ‘लोजिकल अपरेसन’ सफलतापूर्वक सम्पन्न गरी कम्प्युटिङ दुनियाँमा नयाँ इतिहास रचेका छन्। ‘सेन्जेन इन्टरनेशनल क्वान्टम एकेडेमी’ को टोलीले विकास गरेको यो चिपले क्वान्टम गणनाका क्रममा हुने त्रुटिहरू आफैं पत्ता लगाउने र सच्याउने क्षमता राख्दछ। यसअघि यस्तो सफलता ‘सुपरकन्डक्टिङ सर्किट’ मा मात्र देखिएको भए पनि आधुनिक इलेक्ट्रोनिक्समा प्रयोग हुने सिलिकनमा यो पहिलोपटक सम्भव भएको हो।
क्वान्टम प्रणालीहरू बाह्य ‘नोइज’ वा अवरोधप्रति अत्यन्त संवेदनशील हुने भएकाले गणनामा त्रुटि हुने सम्भावना बढी हुन्छ। यो समस्या समाधान गर्न वैज्ञानिकहरूले फस्फोरसका परमाणुहरूलाई सिलिकनमा निकै सूक्ष्म तरिकाले राखेर ‘लोजिकल क्युबिट्स’ तयार गरेका छन्। यस प्रविधिको परीक्षण गर्न टोलीले पानीको अणुको ऊर्जा अवस्था गणना गर्ने जटिल एल्गोरिदम चलाएको थियो, जसको नतिजा सैद्धान्तिक मानको निकट पुगेको देखिन्छ।
सिलिकन चिपहरूलाई अहिलेनै सेमिकन्डक्टर कारखानाहरूमा ठूलो मात्रामा उत्पादन गर्न सकिने भएकाले, यस सफलताले भविष्यमा सस्तो र शक्तिशाली क्वान्टम कम्प्युटर निर्माण गर्ने बाटो खोल्ने विश्वास गरिएको छ।
