रुसको संसदीय चुनावमा राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनको पार्टी युनाइटेड रसियाले ५८ प्रतिशतभन्दा बढी मत प्राप्त गर्दै स्टेट डुमामा तीन-चौथाईभन्दा बढी सिट जित्ने निश्चित भएको छ। युक्रेनमाथि आक्रमणपछि अन्तरगत पहिलोपटक भएको यो चुनावमा कब्जा गरिएका चार युक्रेनी क्षेत्रका मतदाता पनि सहभागी थिए र करिब ६० प्रतिशत मतदान भएको थियो। रुसले ओएससीई पर्यवेक्षकहरूलाई निमन्त्रणा नदिएपछि यूरोपेली संघ, अष्ट्रेलिया, बेलायत र क्यानडालगायतका देशहरूले यस चुनावलाई नक्कली र अनुचित भनेको छ। ६ असोज, काठमाडौं। राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनको पार्टी युनाइटेड रसियाले रुसको संसदीय चुनावमा ऐतिहासिक ठूलो बहुमत हासिल गरेको छ। विपक्षीहरूलाई लगभग पूर्ण रूपमा बाहिर राखिएको यस नियन्त्रित चुनावको अन्तिम आधिकारिक नतिजाले यस्तो देखाएको हो। आइतबारबाट तीन दिनसम्म चलेको मतदानपछि सोमबार घोषणा गरिएको नतिजाअनुसार, ५८ प्रतिशतभन्दा बढी मतसहित युनाइटेड रसियाले तल्लो सदन स्टेट डुमाका तीन-चौथाई (७५ प्रतिशत) भन्दा बढी सिटहरू पक्का गरेको छ। यो पार्टीले विगत २५ वर्षदेखि रुसी राजनीतिमा वर्चस्व कायम गर्दै आएको छ।
सन् २०२२ मा रुसी सेनाले युक्रेनमाथि आक्रमण गरेयता यो पहिलो संसदीय चुनाव हो र मस्कोले अवैध रूपमा कब्जा गरेका युक्रेनका चार क्षेत्रका बासिन्दा पनि पहिलो पटक मतदानमा सहभागी भएका थिए। अल जजिराका अनुसार, अनुमानित ६० प्रतिशतको उच्च मतदान रोकडसहितको परिणामलाई मस्कोले आफ्नो कदम, विशेषगरी युक्रेन युद्धलाई निरन्तरता दिने निर्णयप्रतिको जनसमर्थनको रूपमा देखाउन सक्छ।
विपक्षी दलहरूको अवस्था केन्द्रीय निर्वाचन आयोगकी प्रमुख एला पाम्फिलोभाका अनुसार, रुसको एकमात्र दर्ता भएको युद्धविरोधी पार्टी याब्लोकोले राष्ट्रिय स्तरमा कुनै सिट जित्न सकेन। गत महिना रुसको सर्वोच्च अदालतले यस पार्टीलाई मतपत्रबाट हटाएको थियो र पार्टीले एकल सिटका लागि मात्रै केही दर्जन उम्मेदवार खडा गरेका थिए। यद्यपि, याब्लोकोले पश्चिमी रुसको नोभगोरोड क्षेत्रीय संसदमा भने स्थान पाएको छ। पार्टीले सामाजिक सञ्जालमार्फत आफूले करिब १२ हजार (६ प्रतिशतभन्दा बढी) मत प्राप्त गरेको र क्षेत्रीय संसदमा प्रवेशका लागि पर्याप्त रहेको जनाएको छ।
कम्युनिस्ट पार्टीले पनि केही आलोचना गरे तापनि पुटिनको आलोचना गर्नबाट सावधानी अपनाएको छ। यस पार्टीले मतदान केन्द्रहरूबाट आफ्ना धेरै पर्यवेक्षकहरूलाई फर्काइएको गुनासो गरेको छ। चुनावमा कम्युनिस्ट पार्टीले १३.८ प्रतिशत मतसहित डुमामा ४० सिट जितेको छ। राष्ट्रवादी पार्टी एलडीपीआरले २५ र न्यु पिपुल पार्टीले २० सिट पाएको छ।
रुसले यसपटक युरोपका सुरक्षा र सहकार्यसम्बन्धी संस्थाका पर्यवेक्षकहरूलाई निमन्त्रणा दिएको छैन। रुसी विदेश मन्त्रालयले ओएससीईमाथि आरोप लगाउँदै दुवै मापदण्ड अपनाएको बताएको छ। ओएससीई संसदीय सभाका अध्यक्ष पेरे जोन पोन्सले पर्यवेक्षकहरूलाई हटाउने निर्णयले सदस्यरुपमा रुसको प्रतिबद्धता उल्लङ्घन गरेको बताएका छन्।
चुनावको नतिजाप्रति धेरै रुसी नागरिकहरू आश्चर्यचकित देखिएनन्। मस्कोकी बासिन्दा तात्यानाले भनिन्, ‘बिहान मैले युनाइटेड रसियाले जितिरहेको देखेँ। यो सायद कसैलाई आश्चर्य पनि नहोला।’ देशमा के परिवर्तन होस् भन्ने प्रश्नमा उनले भनिन्, ‘सबैभन्दा गम्भीर कुरा युक्रेन द्वन्द्व हो। म यसलाई चाँडो र शान्तिपूर्ण तरिकाले अन्त्य हुने आशा गर्छु।’
युद्धको निरन्तरताले आम रुसी नागरिकमा परेको प्रभावका कारण सरकार समर्थक नीतिहरू अझ बलियो बन्न सक्छन् र संसद्को यो विशाल बहुमतले उक्त गतिशीलता परिवर्तन गर्नका लागि संघर्ष गर्नु पर्ने हुन सक्छ। कारनेगी रसिया युरेसिया सेन्टरकी तात्याना स्तानोभायाले अनलाइन टिप्पणीमा लेखिन् कि युद्ध अन्त्यको माग बढ्दा पनि पुटिनले युनाइटेड रसियाको जितलाई युद्धप्रति जनसमर्थनको रूपमा व्याख्या गर्नेछन्। मुख्य प्रश्न अब के हुन्छ हैन? सैन्य परिचालन, दमन, कडाइ र तनाव बढ्न सक्ने ठूलो चिन्ता छ।
पश्चिमी देशहरूले चुनावलाई आलोचना गरेका छन्। यूरोपेली संघकी शीर्ष कूटनीतिज्ञ काजा कल्लासले भने, ‘क्रेमलिनले असन्तुष्टिका स्वरहरू दबायो, युक्रेन युद्धको विरोध गर्ने एकमात्र दर्ता भएको पार्टीलाई प्रतिबन्ध लगायो र अन्तर्राष्ट्रिय पर्यवेक्षकलाई बहिष्कार गर्यो। रुसमा अब लोकतन्त्रको आवरण मात्र बाँकी छ।’ अष्ट्रेलिया, बेलायत, क्यानडा लगायत पाँच राष्ट्रहरूले संयुक्त वक्तव्य जारी गर्दै कब्जा गरिएका युक्रेनी क्षेत्रहरूमा गरिएको रुसी ‘नक्कली’ संसदीय चुनावको निन्दा गरेका छन् र यसलाई ‘अतिक्रमण प्रणालीको हिस्सा’ भनेका छन्। (अलजजिराको सहयोगमा)
