१४ वैशाख, कोलकाता। पश्चिम बंगाल विधानसभा चुनावमा हरेक गल्ली र चोकमा भारतीय जनता पार्टी (बीजेपी) र तृणमूल कांग्रेस (टीएमसी) को उपस्थिति देखिन्छ। दुवै पार्टीका झन्डा, ब्यानेर र पोस्टरहरू जताततै फहराइरहेका छन्। तर, आइतबार साँझ कोलकाताको दमदम उत्तर विधानसभा क्षेत्रमा रहेको कल्चर मोडमा दृश्य भने पूर्णतः फरक थियो। जहाँ जतिसुकै नजर पुग्थ्यो, त्यहाँ मानिसहरू भारतीय कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी) का रातो झन्डा बोकेर उभिएका थिए। यहाँ सीपीएमकी उम्मेदवार दीपसीता धरले रोड शो गरिरहेकी थिइन्। दीपसीता जेएनयू विद्यार्थी संघकी पूर्व अध्यक्षसमेत भइसकेकी नेतृ हुन्। अपर्णा घोष एक सरकारी कर्मचारी हुन्। उनी आफ्नै घरको ढोकाबाट यो रोड शो हेरिरहेकी थिइन्। जब उनलाई सोधियो- ‘पश्चिम बंगालमा कम्युनिस्ट पार्टी निकै कमजोर भइसकेको छ, तर यस रोड शोमा राम्रो भीड देखिन्छ’, उनले जवाफ दिइन्, ‘यो केटी धेरै पढेलेखेकी छिन्, समझदार छिन्। मेरो विचारमा बंगालमा टीएमसीको विकल्प वामपन्थ नै हो।’ घोषले भनिन् कि टीएमसीले महिलाहरूलाई प्रत्येक महिनामा एक हजार पाँच सय रुपैयाँ दिन्छ भने बीजेपीले तीन हजार रुपैयाँ दिने वाचा गरेको छ। ‘के यसले बंगालकी महिलाहरूलाई सशक्त बनाउँछ? यो योजनाले त महिलाहरूलाई निर्बल बनाउँछ,’ उनले भनिन्, ‘महिलाहरूलाई शिक्षा र रोजगारी चाहिन्छ, दान मात्र होइन। पार्टीहरूले दानको भरमा मानिसहरूलाई नागरिक नभई आफ्नो मतदाता बनाएर राखेका छन्।’
वामपन्थीको बारेमा मतदाताहरुको धारणा के छ? अपर्णाको घर नजिकै एउटा चिया पसल छ। त्यहाँको चिया पसलका मालिक अन्ना मण्डल भन्छन्, ‘यी वामपन्थीहरूको र्यालीमा धेरै मानिसहरू आउने गर्छन्, तर मतदानको समयमा उनीहरू हराउँछन्। त्यसैले म वामपन्थीको र्यालीमा देखिएको भिडबाट धेरै आशावादी छैन।’ तर उनले दमदम उत्तर क्षेत्रमा टीएमसी, बीजेपी र वामपन्थीबीच त्रिपक्षीय प्रतिस्पर्धा हुने बताए। सन् २०१६ को विधानसभा चुनावमा दमदम उत्तर क्षेत्रबाट सीपीएमले जित हासिल गरेको थियो भने २०२१ को चुनावमा टीएमसी सफल भयो। २०२१ को पश्चिम बंगाल विधानसभा चुनावमा सीपीएमले एक पनि सिट जित्न सकेन र मत प्रतिशत पाँच प्रतिशतभन्दा तल झरेको छ। सन् २०११ देखि पश्चिम बंगालमा सीपीएम निरन्तर कमजोर हुँदै गइरहेको छ। यस परिस्थितिमा यसपटकको चुनावमा वामपन्थीहरूले कसरी जित्ने अपेक्षा गरिरहेका छन्? यस प्रश्नको उत्तरमा सीपीएमकी उम्मेदवार दीपसीता धरले भनिन्, ‘हामी लोकप्रिय राजनीति गरिरहेका छैनौं। हाम्रो राजनीति मानिसहरूलाई सचेत र सशक्त बनाउन केन्द्रित छ।’ उनले दाबी गरिन् कि अब मानिसहरूले टीएमसीले बंगाललाई कस्तो बनाएको छ भन्ने बुझ्न थालेका छन्। ‘बीजेपी शासित राज्यहरूको अवस्था पनि सबैले देखिरहेका छन्। यसपटक वामपन्थले पश्चिम बंगालमा राम्रो परिणाम देखाउनेछ,’ उनले भनिन्।
दीपसीताले थप भनिन्, ‘पश्चिम बंगालमा टीएमसीलाई वामपन्थी मात्र हराउन सक्छ।’ उनको बुझाइमा यहाँ बीजेपी जसरी बलियो छ, त्यो अनुरूप टीएमसी पनि बलियो छ। ‘यदि टीएमसीलाई हराउनुछ भने बीजेपीलाई कमजोर बनाउनुपर्छ। अहिले मानिसहरूबीच यस्तो धारणा फैलिएको छ कि टीएमसीलाई सीपीएम र कांग्रेसले हराउन सक्दैनन्,’ उनले थपिन्। सीपीएमका वरिष्ठ नेता बिमान बोस ८७ वर्षका भइसकेका छन्, तर अझै दैनिक चुनाव प्रचारमा सक्रिय छन्। उनले भने, ‘म हरेक दिन कम्तीमा १२ देखि १५ किलोमिटर हिँडेर प्रचार गरिरहेको छु। यसपटक हाम्रो पार्टी शून्यमा रहने छैन भनेर भन्न सक्छु।’
