पूर्वी नवलपरासीको कावासोती नगरपालिका १ स्याउली टोलमा मृत अवस्थामा भेटिएको गैँडालाई करेन्ट प्रहार गरी मारेको हुन सक्ने आशंका गरिएको छ। चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जबाट आएका प्राविधिक टोलीले मृत गैँडाको पोष्टमार्टम गरेको छ र रिपोर्ट आज साँझसम्म आउने बताइएको छ। चालु आर्थिक वर्षमा निकुञ्ज र वरिपरिका क्षेत्रमा २० वटा गैँडा विभिन्न कारणले मरेका छन् र गैँडा गणना २०८३ मा सारिएको छ। २ जेठ, चितवन।
पूर्वी नवलपरासीको कावासोती नगरपालिका १ स्याउली टोलमा शुक्रबार बिहान मृत भेटिएको गैँडालाई करेन्ट लगाएर मारेको आशंका गरिएको छ। पूर्वपश्चिम राजमार्गबाट करिब २ किलोमिटर उत्तरतर्फ पर्ने भीम प्रसाद दर्जीको भोगचलनमा रहेको ऐलानी खेतभित्र करिब २५ वर्षको भाले गैँडा मृत अवस्थामा फेला परेको हो। गैँडा मरेको नजिकै विद्युत् धराप बनाउन प्रयोग गरिने सामग्रीहरू डिभिजन वन कार्यालय पूर्वी नवलपरासीले फेला पारेको छ।
मृत गैँडालाई डिभिजन वन कार्यालयमा ल्याएर चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जबाट आएको प्राविधिक टोलीले पोष्टमार्टम गरेको थियो। पोष्टमार्टम रिपोर्ट आज साँझसम्म आउने बताउँदै निकुञ्जका सूचना अधिकारी अविनाश थापामगरले जानकारी दिए। पोष्टमार्टमपछि गैडाको खाग १ थान र खुर १२ थान सुरक्षित निकालिएको छ भने बाँकी अंगहरू डिभिजन वन कार्यालय नवलपुरको परिसरभित्र खाडल खनेर व्यवस्थापन गरिएको छ। घटनास्थल वरिपरि खोजतलास गर्ने क्रममा मृत गैँडाको स्थानदेखि करिब २०० मिटर दक्षिणतर्फ लोकाहा खोलाको काँसघारीमा जिआई तारले बेरिएका २७ वटा बाँसका किल्ला लुकाएर राखिएको भेटिएको छ।
त्यसैगरी, घटनास्थलको उत्तरपश्चिमतर्फ रहेको घरबाट सिंगल फेजको रिङ सहित करिब १३ मिटर तार पनि फेला परेको छ। घटनास्थलबाट फेला परेका सामग्रीहरू र अवस्था हेर्दा गैँडाको मृत्यु करेन्ट प्रहारबाट भएको प्रारम्भिक अनुमान गरिएको छ। यसै आधारमा घटनास्थलको भोगचलन गर्ने दर्जीलाई नियन्त्रणमा लिएर अनुसन्धान भइरहेको छ। घटनाको थप अनुसन्धानका लागि डिभिजन वन कार्यालयले एक अनुसन्धान अधिकृत नियुक्त गरी आवश्यक प्रक्रिया अघि बढाएको सूचना अधिकारी सुवास अधिकारीले बताए।
निकुञ्जका सूचना अधिकारी थापामगरका अनुसार चालु आर्थिक वर्षको बैशाखसम्म निकुञ्ज तथा आसपासका क्षेत्रमा २० वटा गैँडा विभिन्न कारणले मरेका छन्। चालु आर्थिक वर्षमा गैँडा गणना गर्ने योजना भए पनि समय अभावका कारण अर्को वर्ष सारिएको छ। बजेट अभावका कारण अघिल्लो वर्ष २०८१ मा गर्नुपर्ने गैँडा गणना २०८२ मा सारिएको थियो भने २०८२ मा पनि समय अभावमा २०८३ मा सारिएको छ। हरेक चार वर्षमा गरिने गैँडा गणना पछिल्लो पटक २०७७ चैत ९ गतेदेखि २७ गतेसम्म भएको थियो। सन् २०२१ मा गरिएको गणनामा देशभरका राष्ट्रिय निकुञ्ज र संरक्षण क्षेत्रमा ७५२ वटा गैँडा रहेको तथ्यांक सार्वजनिक भएको थियो। चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जमा मात्र ६९४ वटा गैँडा रहेका छन्।
