गृहमन्त्री सुधन गुरुङले सार्वजनिक गरेका सम्पत्तिमा सयौँ रोपनी जग्गा र ८९ तोला सुन देखाइए पनि स्रोत पारदर्शी छैन। उनले दुई माइक्रोइन्स्योरेन्स कम्पनीमा ५० लाख रुपैयाँ बराबरको संस्थापक सेयर उल्लेख नगरेका छन्, जसले कानुनी प्रश्न उठाएको छ। उनले सेयर किन्ने स्रोत ऋण भएको दाबी गरेका छन्, तर ती सेयर आईपीओ नभएपछि धितोपत्र बजारमा कारोबार हुँदैन।
७ वैशाख, काठमाडौं। गृहमन्त्री सुधन गुरुङले सार्वजनिक गरेका सम्पत्ति विवादमा परेको छ। उनले आफ्नो सम्पत्तिमा सयौँ रोपनी जग्गा देखाएका छन्, जुन कानुनी हदबन्दीभन्दा बढी छ। यस्तो अवस्थामा सरकारले त्यो जग्गा किन अधिग्रहण नगरेको भन्ने प्रश्न उठेको छ। उनले देखाएको ८९ तोला सुन, ६ किलो चाँदी र विभिन्न कम्पनीहरूमा रहेको करोडौं रुपैयाँ बराबरको सेयर खरिदको स्रोत स्पष्ट उल्लेख गरेका छैनन्। गुरुङले त्यति धेरै सम्पत्ति व्यवसाय, पैत्रिक सम्पत्ति र लगानीबाट प्राप्त गरेको तर ‘लम्पसम’ (एकमुष्ट) भन्दै स्रोत खुलाउन असफल भएका छन्।
अझ उनले दुई माइक्रोइन्स्योरेन्स कम्पनीमा ५० लाख रुपैयाँ बराबरको ५० हजार कित्ता संस्थापक सेयर खरिद गरेको पनि लुकाएका छन्। गृहमन्त्रीले लिबर्टी माइक्रोलाइफ इन्स्योरेन्समा २५ हजार र स्टार माइक्रोइन्स्योरेन्स कम्पनीमा २५ हजार कित्ता सेयर आफ्नो सम्पत्ति विवरणमा समावेश नगरेपछि उनको आचारसंहिता र कानुनी विषयमा प्रश्न उठेको छ। उनले आफ्नो सम्पत्ति विवरणमा २ करोड ७४ लाख रुपैयाँ बराबरको धितोपत्र बजारमा कारोबार हुने सेयर रहेको भने पनि ती सेयर कुन कम्पनीका हुन् भन्ने खुलाएका छैनन्।
स्वामित्व रहेका सेयरहरू सार्वजनिक नगर्नुले मन्त्रालय र सरकारको पक्षबाट कुनै आधिकारिक प्रतिक्रिया प्राप्त नभएको छ। सरकारका प्रवक्ता सस्मित पोखरेल, रास्वपाका महामन्त्री कविन्द्र बुर्लाकोटी र प्रवक्ता मनिष झाले यस विषयमा कुनै प्रतिक्रिया दिएका छैनन्। साथै, आफ्नो श्रीमतीलाई स्वास्थ्य बीमा बोर्ड सदस्य नियुक्त गराएको विषयमा मुद्दा उठेपछि तत्कालीन श्रममन्त्री दीपक साहलाई हटाएका प्रधानमन्त्री बालेन शाहले गुरुङको सेयर कारोबार मामिलालाई कसरी लिन्छन् भन्ने चर्चा भइरहेको छ।
कुनै पनि व्यक्तिले सेयर खरीद, स्वामित्व वा बिक्री गर्नु गैरकानूनी होइन। तर कानुनी प्रक्रिया पूरा गरी स्रोत पारदर्शी हुनुपर्ने हो। सार्वजनिक पदमा रहेका व्यक्तिले कानुन बमोजिम सम्पत्ति विवरणमा सम्पूर्ण कुरा उल्लेख गर्नुपर्छ। गुरुङले गृहमन्त्री बनेपछि दर्ता गराएको सम्पत्ति विवरणमा यी माइक्रोइन्स्योरेन्स कम्पनीहरूको सेयर उल्लेख छैन। उनले लगुम प्रिमियम अपार्टमेन्ट्समा ५७ हजार, होप होल्डिङ्समा ३० हजार र एड्भेन्चर भिल्ला प्रालिमा ७० हजार संस्थापक सेयर देखाएका छन्। तर लिबर्टी माइक्रोलाइफ र स्टार माइक्रोइन्स्योरेन्स कम्पनीका संस्थापक सेयर विवरण भने लुकाएका छन्।
कम्पनी रजिस्ट्रारको विवरणअनुसार उनको नाममा हरेक कम्पनीमा २५ हजार-२५ हजार संस्थापक सेयर रहेका छन्। सेयरको अंकित मूल्य १०० रुपैयाँ रहेको समेत देखिन्छ। तर उनले आफ्नो सम्पत्ति विवरणमा कम्पनीहरूको नाम उल्लेख गरेका छैनन्।
गुरुङले २०८२ भदौ २३ र २४ गतेको जनअभियोग आन्दोलनबाट राजनीतिक रूपमा आफ्नो यात्रा सुरु गरेका हुन्। उनी ‘हामी नेपाल’ का संस्थापक तथा गोरखा क्षेत्र नं. १ बाट रास्वपाबाट निर्वाचित भई गृहमन्त्री बनेका थिए।
स्पष्टीकरणमा पनि गृहमन्त्रीले गलत जानकारी दिएका छन्
माइक्रोइन्स्योरेन्स कम्पनीहरूमा गरेको लगानीबारे आएका प्रश्नपछि गुरुङले सामाजिक सञ्जालमा प्रतिक्रिया दिँदै आफूले ऋण लिएर सेयर किनेको दाबी गरेका छन्। उनले २ करोडभन्दा बढीको सेयर लगानी रहेको विवरणमा उल्लेख गरेको र दुई माइक्रोफाइनान्सका सेयर पनि त्यसैमा पर्ने बताइरहे पनि विवरण र स्पष्टीकरणबीच फरक देखिएको छ।
सम्पत्ति विवरणमा उनले २ करोड ७४ लाख ५६ हजार २०० रुपैयाँ बराबरको धितोपत्र बजारमा कारोबार हुने सेयर रहेको देखाएका छन्, त्यो रकम व्यवसाय, पैत्रिक सम्पत्ति र लगानीबाट आएको दाबी गरिएको छ। तर सामाजिक सञ्जालमा भने उनले उक्त सेयर किन्ने स्रोत ऋण (कर्जा) रहेको र लिखित तमसुक २०८०-०५-२९ मिति रहेको बताएका छन्। तमसुक शुल्क बैंकिङ च्यानलमार्फत आएको र त्यही रकम लगानीमा प्रयोग भएको बताए।
फेरि पनि, धितोपत्र बजारमा कारोबार हुने सेयरमा दुई माइक्रोइन्स्योरेन्स कम्पनीहरूको सेयर समावेश रहेको उनको दाबी सत्य छैन। यी कम्पनीहरू अहिलेसम्म आईपीओमा जान सकेका छैनन्, जसले गर्दा बजारमा ती सेयर कारोबार हुँदैनन्। गुरुङले दोस्रो पटक झुट बोलेको प्रष्ट देखिन्छ कि, आईपीओमा नजाने सेयर धितोपत्र बजारमा कारोबार हुने सेयर जस्तो देखाउन खोजिएको हो।
यसैबीच, केही सञ्चारमाध्यम र सामाजिक सञ्जाल प्रयोगकर्ताले माइक्रोइन्स्योरेन्समा गरिएको लगानीसँग सम्बन्धित प्रश्न उठाएका छन्। रेमी क्यापफिन प्रालिले लिबर्टी माइक्रोलाइफ र स्टार माइक्रोइन्स्योरेन्समा ३ लाख ३५ हजार कित्ताका दरले संस्थापक सेयरमा लगानी गरेको छ। रेमीलाई दुवै कम्पनीमा ६.१९ प्रतिशत सेयर प्राप्त छ।
कम्पनीका कार्यकारी निर्देशक सुरेश भुसालले बताए अनुसार, वैध आम्दानीबाट कर तिरेर रहेको नाफाको हिस्सा कम्पनीले लगानी गरेको हो, जसमा कुनै अवैध लगानी छैन। कम्पनी रजिस्ट्रारको अभिलेख अनुसार अनलाइनखबरसँग सम्बन्धित रेमी क्यापफिनले गरेको लगानीमा हाल सम्पत्ति शुद्धीकरणसम्बन्धी अनुसन्धानमा रहेका दीपक भट्टको लगानी देखिँदैन।
