लेख जानकारी
हामी दैनिक जीवनमा अनिवार्य रूपमा प्रयोग गर्ने फोन चार्ज गर्ने तार अर्थात ‘चार्जिङ केबल’प्रति प्रायः ध्यान नदिने गर्दछौँ। तार बिग्रिएपछि ब्याट्री सकिएको फोन हातमा आउँदा मात्र हामी अचम्म मान्छौँ। वास्तवमा चार्जिङ केबलहरू तपाईँकै व्यवहारका कारण छिटो बिग्रिन्छन्। यहाँ हामीले केबलको सही हेरचाह र प्रयोगका तरिकाबारे चर्चा गरेका छौँ।
माइकल पेक्ट, जो यूनिभर्सिटी अफ मेरिल्यान्डको सेन्टर फर एड्भान्स्ड लाइफ साइकल इन्जिनियरिङका संस्थापक हुन्, भन्छन् कि चार्जिङ केबललाई “निकै दुःख दिइन्छ”। प्रविधि कम्पनीहरूले आफ्ना उपकरणहरू त्यहाँ पठाएर किन बिग्रिन्छन् भनेर पत्ता लगाउन अनुरोध गर्छन्। पेक्टले भने, “हामी शवगृह जस्तै हौँ, तर विद्युतीय उपकरणहरूको लागि।” उनका अनुसार, केबल थिच्ने, तन्काउने, धेरै पटक मोड्ने जस्ता कठोर व्यवहार यूएसबी केबलमा हुँदै आएको छ।
चार्जिङ केबल बेर्ने सबैभन्दा उपयुक्त तरिका कुन हो? मैले पेक्टलाई सोधें। म सोचेको थिएँ तारलाई खुकुलो गोलो बनाएर बेर्नु पर्छ। मलाई लाग्थ्यो तार धेरै कस्दा वा गुजमुजिँदा बिग्रिन्छ। तर मैले पाएँ कि म र लाखौं मानिसले त्यो तरिकाले तार बेर्न समय र ऊर्जा बर्बाद गरिरहेका छौँ। पेक्ट भन्छन्, “त्यसले खासै फरक पर्दैन।” यो कुरा मैले विश्वास गर्न कठिन पाएँ।
चार्जिङ केबलहरू हाम्रो लागि निकै उपयोगी हुन्छन्। जब तिनीहरू खस्किन्छन् तब मात्र तिनीहरूको महत्व बुझिन्छ। तार बिग्रियो भने फोन वा अन्य विद्युतीय उपकरण चार्ज गर्न सकिँदैन। तिनको प्रयोग र हेरचाह राम्रोसँग गरेदेखि हाम्रो खर्च र वातावरण दुवै जोगिन्छ भन्ने कुरा कहिल्यै नबिर्सनुस्।
“यस संसारमा दुई प्रकारका मानिस हुन्छन्: चार्जिङ केबल बिगार्ने र बिगार्न नदिने,” दीर्घकालीन उपाय र उपभोक्ता अधिकार संस्था आईफिक्स्इटका सहसंस्थापक काइल वाइन्सले भन्नुभयो। “कठिन सत्य भए तापनि म खालका ब्यक्ति हुँ जसले केबल बिगार्छु।” अब केबलको संरचनालाई बुझौं। चार्जिङ केबलमा साना धातुका तारहरू हुन्छन्, जुन विद्युत् प्रवाह गर्न नदिने पदार्थले बनेको खोलले छापिएको हुन्छ।
केबलको एउटा छेउमा साना तारहरूलाई प्लगसहितको कनेक्टरमा जोडिएको हुन्छ। प्रायः त्यही जोड्ने ठाउँमा समस्या आउँछ। तार र कनेक्टरको संयोगले त्यही भागमा तनाव पर्छ र तार बाङ्गिन्छ। अमेरिकाको वुस्टर पोलिटेक्निक इन्स्टिट्यूटका प्रमुख मेकानिकल एन्ड मटेरियल्स इन्जिनियरिङ विभागका रोबर्ट हायर्स भन्छन्, “जब लचकदै लचकदै सीमा पिँघ्रिन्छ, परमाणुहरूको बन्धन विच्छेद हुन्छ।” यसले धातुलाई कठोर बनाउँछ र टुट्छ।
यो बुझिसकेपछि तपाईंले गरिरहेका सामान्य गल्तीहरू नदोहर्याउनु होला। “प्लगबाट हटाउन धेरैले ओछ्यानमा पल्टिएर केबलको लामो भाग तान्ने गर्दछन्,” पेक्ट बताउँछन्। “तर यस्तो गर्दा कनेक्टरमा अनावश्यक दबाव पर्छ।” हायर्सका अनुसार साना केबलहरू प्रयोग गर्दा पनि समस्या आउँछ। ओछ्यानमा अथवा अन्यत्र पल्टिएर फोन चार्ज गर्दा कनेक्टर अन्यमनस्य कोणमा पर्दा पनि समस्या हुन्छ।
“फोन चार्जमा जोडेर कारको कप होल्डरमा राख्नु पनि हेर्छौं,” वाइन्स भन्छन्। “त्यसले फोनको तौल र गाडीको आवाजले केबलको एउटै भागमा दबाब पर्छ।” यस्तो गर्नु बन्द गर्नुहोस्; यसले मात्र केबल बिगार्दछ।
तपाईंले अझ जान्नुपर्ने कुरा, लामो र भारी केबलहरू बेर्ने तरिका हो। वाइन्स र अन्य विज्ञहरूले भन्छन्, “केबललाई धेरै कसिलो नगरी तर धेरै घुमाएर पनि नराख्ने हो भने लामो समय टिक्छ।” यदि ‘ब्रेडेड केबल’ उपलब्ध छ भने त्यसलाई प्राथमिकता दिनुहोस्। त्यस्ता केबलमा तार बाहिर प्लास्टिकको सट्टा मजबुत कपडा वा नाइलनको जाली हुन्छ। “यो अन्ततः राम्रो तरिका हो,” वाइन्स भन्छन्।
