युनिभर्सिटी अफ मिनेसोटाका वैज्ञानिकहरूले मुखभित्रका ब्याक्टेरियाहरूको सञ्चारमा अवरोध पुर्याएर गिजा रोग नियन्त्रण गर्ने नयाँ तरिका पत्ता लगाएका छन्। अध्ययनले दाँतको प्लाकमा ब्याक्टेरियाले रासायनिक संकेतमार्फत वृद्धिदर सन्तुलनमा राख्ने र सञ्चार रोक्दा हानिकारक ब्याक्टेरिया घट्ने देखाएको छ। सह-प्राध्यापक मिकेल इलियासले ‘ल्याक्टोनेज’ इन्जाइमको सहयोगले ब्याक्टेरियाको सञ्चार रोक्न सकिने र मुखको स्वास्थ्य बिग्रन नदिने बताएका छन्। २५ वैशाख, काठमाडौं।
वैज्ञानिकहरूले हाम्रो मुखभित्र रहेका ब्याक्टेरियालाई मार्नुको साटो उनीहरूको आपसी ‘सञ्चार’ मा अवरोध पुर्याएर गिजा रोग नियन्त्रण गर्ने एक अद्भुत विधि पत्ता लगाएका छन्। युनिभर्सिटी अफ मिनेसोटाका अनुसन्धानकर्ताहरूले गरेको यस नयाँ अध्ययनले दाँतको प्लाक भित्र रहेका ब्याक्टेरियाले रासायनिक संकेतहरू प्रयोग गरी आफ्नो वृद्धिदर सन्तुलनमा राख्ने देखाएको छ। वैज्ञानिकहरूले ती रासायनिक संकेतहरूलाई अवरुद्ध गर्दा गिजा रोग निम्त्याउने हानिकारक सूक्ष्मजीवहरूको संख्या घट्ने र स्वास्थ्यका लागि लाभदायक ब्याक्टेरियाहरूको वृद्धि हुने पत्ता लगाएका छन्।
यसअघि एन्टीबायोटिक्स वा कीटाणुनाशक औषधिले खराब र राम्रा दुवै प्रकारका ब्याक्टेरिया मार्ने गर्थे। तर, यस नयाँ विधिले मुखभित्रको स्वस्थ ‘माइक्रोबायोम’ लाई संरक्षण गर्दै उपचार सम्भव भएको छ। मुखभित्र करिब ७०० प्रजातिका ब्याक्टेरिया बस्छन्, जसले ‘कोरम सेन्सिङ’ नामक प्रक्रियामार्फत एकअर्कालाई सन्देश पठाउँछन्। अनुसन्धानकर्ताहरूले गिजाको माथिल्ला भाग (अक्सिजन हुने ठाउँ) र गिजाको भित्री भाग (अक्सिजन नहुने ठाउँ) मा ब्याक्टेरियाको सञ्चार फरक हुने पत्ता लगाएका छन्।
अक्सिजन भएको ठाउँमा ब्याक्टेरियाको सञ्चार अवरुद्ध गर्दा स्वस्थ ब्याक्टेरिया बढेको देखियो भने अक्सिजन नभएको ठाउँमा सञ्चार हुँदा रोग निम्त्याउने ब्याक्टेरिया सक्रिय हुने देखियो। अध्ययनका वरिष्ठ लेखक तथा सह-प्राध्यापक मिकेल इलियासका अनुसार दाँतको प्लाक जङ्गलको पारिस्थितिक प्रणाली जस्तै विकसित हुन्छ। शुरुमा आउने ब्याक्टेरियाहरू हानिकारक हुँदैनन्, तर पछि आउने ‘रेड कम्प्लेक्स’ भनिने ब्याक्टेरियाले गिजाको गम्भीर रोग निम्त्याउँछन्। उनीहरूको सञ्चारलाई ‘ल्याक्टोनेज’ नामक इन्जाइमको सहयोगले रोक्न सकिन्छ जसले मुखको स्वास्थ्य बिग्रन नदिन सहयोग गर्छ। यस खोजले भविष्यमा दन्त चिकित्सा मात्र होइन, शरीरका अन्य भागमा हुने संक्रमणको उपचारमा पनि ठूलो परिवर्तन ल्याउन सक्छ। शरीरमा ब्याक्टेरियाको असन्तुलनले क्यान्सरजस्ता रोगहरू निम्त्याउन सक्ने भएकाले, ब्याक्टेरियालाई नष्ट गर्नुको साटो उनीहरूको व्यवहारलाई नियन्त्रण गरी स्वस्थ अवस्थामा फर्काउने रणनीति वैज्ञानिकहरूले प्रभावकारी मान्दछन्।
