सरकारको अनलाइन पोर्टलमार्फत देशभरिका अस्पतालमा निःशुल्क बेड उपलब्ध छ कि छैन भन्ने जानकारी पाउन सजिलो भएको छ। आइतबार साँझसम्म सरकारी, सामुदायिक र निजी स्वास्थ्य संस्थाहरूमा ३१८५ वटा निःशुल्क शय्या खाली रहेको विवरण पोर्टलमा उल्लेख गरिएको थियो। पोर्टलमा मात्र १५६ वटा निःशुल्क बेडमा बिरामी भर्ना भएको देखिन्छ। महङ्गा निजी अस्पतालहरूमा पनि कतिपय निःशुल्क बेड खाली छन्। केही सरकारी अस्पतालहरूमा, जहाँ बेड पाउन गाह्रो मानिन्छ, त्यहाँ पनि निःशुल्क बेड उपलब्ध छन्।
स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयका अनुसार, “हरेक नागरिकले राज्यबाट आधारभूत स्वास्थ्य सेवा निःशुल्क प्राप्त गर्ने अधिकार हुन्छ, कसैलाई आकस्मिक सेवा वञ्चित गरिंदैन, र समान पहुँचका लागि १० प्रतिशत सुविधामा जोड दिइएको छ।” स्वास्थ्य संस्था संचालन मापदण्ड २०७७ मा उल्लेख छ कि विपन्न, असहाय र बेवारिस बिरामीका लागि कुल शय्याको १० प्रतिशत निःशुल्क उपलब्ध गराउनुपर्छ। मन्त्रालयका अनुसार यो व्यवस्था प्रभावकारी बनाउन अनलाइन प्रणाली विकसित गरिएको हो।
सरकारी अस्पतालहरूमा पनि निःशुल्क बेड उपलब्ध छन्। वीर अस्पतालमा ९६० शय्या स्वीकृत छन्, जसमा ३९६ वटा निःशुल्क कोटा निर्धारण गरिएको छ र सबै खाली देखिन्छन्। थापाथलीको परोपकार प्रसूति तथा स्त्रीरोग अस्पतालमा ४८९ शय्यामध्ये ३५८ निःशुल्क छन् र पोर्टलमा खाली देखिएका छन्। अस्पतालका वरिष्ठ मेडिकल रेकर्ड अधिकृत प्रवीण आचार्यका अनुसार, “सरकारले तोकेको १० प्रतिशत शय्याको नियमलाई प्रभावकारी बनाउन काम भइरहेको छ।”
काठमाडौँका केही ठूला र महङ्गा भनिएका निजी अस्पतालहरूमा पनि निःशुल्क बेड खालि देखिन्छ। बि एन्ड बी अस्पतालका प्रशासक प्रकाशकुमार भट्टराईले १० प्रतिशत निःशुल्क शय्या सुविधा पाउने बिरामीलाई दिइने सहुलियतबारे सरकारबाट स्पष्टता चाहिएको बताए। उनले भने, “हाम्रो अस्पतालमा गम्भीर दुर्घटना घाइतेहरू आउने र महङ्गा औषधी लाग्ने केसहरू हुन्छन्।” सरकारी अस्पतालहरूले प्रायः स्थानीय तहको सिफारिसको आधारमा सुविधा दिने गरेका छन्।
