२८ वैशाख, काठमाडौं । करिब नौ वर्षपछि कुनै अमेरिकी राष्ट्रपति आधिकारिक राजकीय भ्रमणका लागि चीन जान लागेका छन्। चिनियाँ विदेश मन्त्रालयले पुष्टि गरे अनुसार अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प मे १३ देखि १५ सम्म चीन भ्रमणमा रहनेछन्। अमेरिका, इजरायल र इरानबीच चलिरहेको युद्ध, होर्मुज जलसन्धि सम्बन्धी सङ्कट र विश्वव्यापी ऊर्जा आपूर्तिको चिन्ताबीच यो भ्रमण अत्यन्तै महत्त्वपूर्ण मानिएको छ। यसअघि मार्च महिनामै तय गरिएको यो भ्रमण मध्यपूर्वको तनावका कारण स्थगित गरिएको थियो। ट्रम्पको भ्रमणको कार्यतालिका ह्वाइट हाउसकी प्रमुख उपप्रेस सचिव अन्ना केलीले दिइन् कि ट्रम्प बुधबार (१३ मे) साँझ बेइजिङ पुग्नेछन्। उनको स्वागतमा बिहीबार भव्य स्वागत समारोह आयोजना हुनेछ। त्यसपछि राष्ट्रपति सी जिनपिङसँग द्विपक्षीय वार्ता हुनेछ। सोही दिन ट्रम्पले ‘टेम्पल अफ हेभन’ भ्रमण गर्नेछन् र राजकीय भोजमा सहभागी हुनेछन्। शुक्रबार दुवै नेताबीच चियापानसहितको छलफल र ‘वर्किङ लन्च’ हुनेछ। यस वर्षको अन्त्यतिर चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङले पनि अमेरिकाको भ्रमण गर्ने सम्भावना रहेको छ।
के छन् छलफलका मुख्य एजेन्डाहरू? ट्रम्पको भ्रमणमा कुनै महत्वपूर्ण चिनियाँ लगानीको घोषणा हुने सम्भावना अमेरिकी अधिकारीहरूले कम देखाएका छन्। यद्यपि, एयरोस्पेस, कृषि र ऊर्जा क्षेत्रमा केही सम्झौताहरू हुनसक्ने संकेत छन्। भ्रमणमा ब्ल्याकस्टोनका स्टिफन स्वार्जम्यान र सिटी ग्रुपकी जेन फ्रेजरलगायतका शीर्ष अमेरिकी सीईओहरू ट्रम्पसँगै रहनेछन्। भ्रमणअघि व्यापारिक तनाव कम गर्न चिनियाँ उपप्रधानमन्त्री हे लिफेङ र अमेरिकी ट्रेजरी सेक्रेटरी स्कट बेसन्टबीच मे १२ र १३ मा दक्षिण कोरियामा अन्तिम चरणको वार्ता हुनेछ। व्यापार र अर्थतन्त्रका विषयसँगै इरान युद्ध पनि यो भ्रमणको अर्को एजेन्डा हुनेछ। किनभने इरानसँगको सङ्घर्ष यस भ्रमणको मुख्य पृष्ठभूमिमा रहनेछ। चीनले पहिले नै होर्मुज जलसन्धि विश्वकै अत्यन्तै महत्त्वपूर्ण व्यापारिक मार्ग भएको र यसमा नाकाबन्दी गर्नु उचित नहुने बताइसकेको छ। थप रूपमा ताइवान मुद्दा र हतियार बिक्री पनि भ्रमणको एजेन्डामा रहनेछ। ट्रम्प र सी बीच ताइवानको मुद्दा केन्द्रबिन्दुमा रहनेछ। अमेरिकी अधिकारीहरूले ताइवानप्रतिको अमेरिकाको नीतिमा कुनै परिवर्तन नभएको स्पष्ट पारेका छन्। ट्रम्प प्रशासनले ताइवानलाई हतियार बिक्री जारी राखेर चीनको दबाबका बाबजुद पछि नहट्ने संकेत दिइसकेको छ। त्यस्तै, एआई प्रविधिको विषयमा दुई देशबीच प्रारम्भिक छलफल हुनेछ। यस क्षेत्रमा दुई देशबीच सञ्चारका माध्यम स्थापना गर्ने सम्भावना खोजिनेछ। कूटनीतिक चुनौती र बुझाइको अभावका कारण विश्लेषकहरूको अनुसार अमेरिका र चीन दुवै पक्ष एकअर्कालाई पूर्ण रूपमा नबुझी यस शिखर सम्मेलनमा सहभागी हुँदैछन्। चीन अमेरिकाको पतन हुँदैछ भन्ने अत्यधिक आत्मविश्वासमा रहेको बताइएको छ। अर्कोतर्फ, अमेरिकी अधिकारीहरूले चीनको दबाब झेल्ने क्षमतामाथि गलत बुझाइ राखेको र ‘उच्च-स्तरीय वार्ता भएसँगै चीनले सम्झौता गर्छ’ भन्ने भ्रममा रहेको विश्लेषकहरूले बताएका छन्। अमेरिकामा चीन विशेषज्ञहरूको घट्दो सङ्ख्याले वाशिङ्टनको कूटनीतिक तयारी कमजोर बनाएको विश्लेषकहरूले औँल्याएका छन्। (एजेन्सी सहयोगमा)
