समाचार सारांश समीक्षा पश्चात तयार गरिएको। प्रतिनिधिसभामा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) र नेकपा एमालेका सांसदहरू बीच बादलले प्रविधिको प्रयोग र नेपाली सेनाको मौनताबारे अभिव्यक्ति दिएका विषयमा विवाद उत्पन्न भएको छ। रास्वपाका सांसद मनिष खनालले बादलका अभिव्यक्तिहरू संसद् रेकर्डबाट हटाउन सभामुख अर्याललाई अनुरोध गरेका थिए। सभामुखले नियमावलीको नियम २१ को खण्ड ‘घ’ अनुसार बादलका अभिव्यक्तिहरू संसद् रेकर्डबाट हटाउन संसद सचिवालयलाई निर्देशन दिएका छन्। ३० वैशाख, काठमाडौं।
प्रतिनिधिसभामा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) र नेकपा एमालेका सांसदहरू आमने-सामने भएका छन्। एकअर्काका अभिव्यक्तिलाई लिएर उनीहरूले संसदैमा प्रश्नोत्तर सूत्रमा बहस गरेका छन्। मंगलबार प्रतिनिधिसभाको बैठकमा बोल्दै एमाले संसदीय दलका नेता रामबहादुर थापा बादलले रास्वपाले चुनाव जित्न प्रविधिको प्रयोग गरेको आरोप लगाएका थिए। उनले ‘अराजकहरूको भीड’ जस्ता शब्द प्रयोग गरेका थिए र नेपाली सेनाले देश संकटमा मौनता अपनाएको टिप्पणी पनि गरेका थिए। यही विषयमा मंगलबार नै रास्वपाका सांसदहरूले आपत्ति जनाएका थिए। बुधबार पनि रास्वपाका सांसद मनिष खनालले सभामुखको ध्यानाकर्षण गराएका छन्।
बादलका अभिव्यक्तिहरू संसद् रेकर्डमा राख्दा भविष्यमा गलत रेकर्ड बन्न सक्ने भएकोले हटाउनुपर्ने उनको माग थियो। मनिष खनालले बोल्ने बित्तिकै एमालेका प्रमुख सचेतक ऐन महरले जवाफ दिँदै उठेका थिए। सभामुखले नियमावलीको कुन नियम अनुसार विवाद छ भनी सोध्दा, आफूसँग फर्काइजवाफ दिन समय मागे। तर सभामुखले समय दिइनन्। विपरीत रूपमा, सभामुखले मनिष खनालको माग अनुसार एमाले नेता बादलका अभिव्यक्तिहरू संसद् सचिवालयलाई हटाउन निर्देशन दिएका छन्। सभामुख अर्यालले प्रतिनिधिसभा नियमावलीको नियम २१ को खण्ड ‘घ’ विपरीत बादलले बोलेको भन्दै उक्त अभिव्यक्ति संसदीय रेकर्डबाट हटाउन संसद सचिवालयलाई रुलिङ गरेका हुन्।
प्रतिनिधिसभा नियमावलीको नियम २१ अनुसार छलफलमा भाग लिने सदस्यले पालना गर्नुपर्ने नियमहरू निर्धारण गरिएको छ। जसमा सभामुखको अनुमति लिएर मात्र बोल्नुपर्ने उल्लेख छ। सभामुखको पदअनुसार गरिएको आचरणलाई प्रस्तावको छलफलबाहेक आलोचना गर्न मिल्दैन। संविधानको धारा १०५ ले विवादास्पद विषयहरूमा बहस रोक्ने व्यवस्था गरेको छ। त्यसमा अशिष्ट, अश्लील, अपमानजनक र आपत्तिजनक शब्द वा सार्वजनिक शिष्टाचार तथा नैतिकताको उल्लङ्घन गर्ने अभिव्यक्तिहरू प्रयोग गर्न, साथै जाति, धर्म, भाषा वा लिङ्गमा आधारित विभेदात्मक टिप्पणी गर्न निषेध गरिएको छ। सदनको कार्यमा बाधा पुर्याउने गरी बोल्ने अधिकारको दुरुपयोग पनि नियमावलीले रोक लगाएको छ। यसै सन्दर्भमा, एमाले नेता बादलका अभिव्यक्तिहरू नरहनु पर्ने र प्रश्न उठेकाले दुवै दलका सांसदहरू बीच प्रत्यक्ष भिडन्त भएको हो। नियमावलीअनुसार सार्वजनिक शिष्टाचार उल्लङ्घन गर्ने शब्दहरू हटाउन सभामुखले रुलिङ गरेका छन्।
