‘एक मुठ्ठी बादल’ फिल्मले महिला स्वतन्त्रता र सामाजिक नियमबीचको द्वन्द्वलाई चित्रण गरेको छ

‘एक मुठ्ठी बादल’ फिल्मले मध्यम वर्गीय नेपाली परिवारमा महिला स्वतन्त्रता र सामाजिक नियमबीचको द्वन्द्वलाई जीवन्त रूपमा देखाएको छ। फिल्मकी मुख्य पात्र माइलीले परिवार र हुनेवाला श्रीमान्को सम्बन्धमा असन्तुष्टि व्यक्त गर्दै व्यक्तिगत स्वतन्त्रताको खोजी गरिरहेकी छिन्। माइली आफ्नो जीवनको निर्णायक मोडमा पुगिसकेकी छन्। ११ नम्बर वडा कार्यालयमा उनको विवाह दर्ता भइरहेका बेला, वडासचिवले पठाएको पत्र पढ्दा माइलीका बुबा र हुनेवाला श्रीमान् मुस्कुराइरहेका छन्। वडासचिवको निर्देशनका पालना गर्न माइलीका हुनेवाला श्रीमान् तत्पर छन्, तर माइलीलाई पत्रमा औंठाछाप लगाउन वा वडासचिवको कुरा सुन्न मन लाग्दैन। त्यहाँ भएका घटनाप्रति माइली मानसिक रूपमा असम्बद्ध छिन् र उनको अनुहारमा कुनै खुशी छैन। उनी केवल तब मुस्कुराउँछिन् जब हुनेवाला श्रीमान् भन्दा टाढा आफ्नै कारमा हुन्छिन्। वडाको कार्यालयमा भने माइलीको ध्यान छैन र उनको श्रीमान्ले त्यहाँ बोलाउन खोजेका थिएनन्। कार्यालयको काम सकिएपछि दुई फरक रंगका कारले भिन्न दिशामा यात्रा गर्छन्, त्यसपछि मात्र माइली हाँस्छिन्। यसरी सुरु हुने ‘एक मुठ्ठी बादल’ मध्यम वर्गीय नेपाली परिवारको कथा हो। यो पारिवारिक नाटक साथै नारीवादी फिल्म पनि हो।

फिल्मको विषयबस्तुको चर्चा गर्नु अघि यसको नामबाट नै बिम्ब बुझ्न सकिन्छ। ‘एक मुठ्ठी बादल’ नाम निकै काव्यात्मक तथा प्रतीकात्मक छ। फिल्मकी लेखक/निर्देशक सहारा शर्माले यस नामको अर्थ स्पष्ट पारेकी छिन्। उनले भनिन्, “हाम्रो समाजमा महिलाहरुले के सपना देख्न पाउँछन्? सपनालाई समाउन पाउँछन् कि पर्दैनन्?” मुठ्ठीमा बादल राख्न सम्भव छैन र राखे पनि त्यो अस्थायी हुन्छ। फिल्मले यी प्रश्नहरुलाई आफ्नै कथाबाट उठाउने प्रयास गरेको छ, जुन माइलीको जीवनमार्फत प्रकट हुन्छ। माइली एक शिक्षित युवती हुन् जो अमेरिकाबाट फर्किएकी छिन्। फिल्ममा अमेरिका मध्यम वर्गीय परिवारको सपना प्रतिनिधित्वको रूपमा चित्रित गरिएको छ। माइलीको परिवारसँग उनको सम्बन्ध सामान्य छ, न अत्यन्त राम्रो न निक्कै खराब। तर परिवारका नियमहरू—लेखित वा अलिखित—प्रति उनको प्रश्न धेरै छ। आमाबुवाले भाइ र माइलीसँग फरक व्यवहार गर्ने कुरा उनलाई मन पर्दैन।

फिल्मले अर्को गम्भीर प्रश्न पनि उठाएको छ: के हाम्रो परम्परागत संस्कारहरूले नयाँ पुस्तालाई मानसिक शान्ति दिन सक्छन्? कथाका पुरुष पात्र र माइलीका सोच अलग छन्। पुरुष पितृसत्तात्मक सोच राख्छन् भने माइली वैयक्तिक स्वतन्त्रताको खोजीमा छिन्। आर्थिक भिन्नतालाई पनि उनी स्वीकार्न सक्दैनिन्। माइलीको परिवार तराईको गाउँमा छ भने पुरुषको परिवार काठमाडौंमा। माइलीले व्यक्तिगत स्वतन्त्रताको खोज गर्दैछिन्, तर उनको दिदी, भाइ, आमा, बुबा र अन्य आफन्तसंग त्यो कस्तो मेल खान्छ भन्ने फिल्ममा देखाइएको छ। माइलीको परिवारले मध्यम वर्गीय नेपाली परिवारको पूर्ण कथा भने ल्याउन सकेको छैन। यो फिल्मले नेपाली समाजको जटिल चरणलाई चित्रण गर्ने प्रयास गरेको छ। निर्देशकले नयाँ शैलीमा फिल्म तयार पार्न साहस देखाएका छन्, जुन प्रशंसायोग्य छ।