संयुक्त राष्ट्र विशेषज्ञहरुले इरानमा अमेरिकी द्वन्द्व अपराधको अनुसन्धानमा पर्याप्त प्रमाण भेटेको घोषणा गरे
संयुक्त राष्ट्रका मानवअधिकार विशेषज्ञहरुले इरानमा भएका अमेरिकी दुई हमलालाई युद्ध अपराध मान्न पर्याप्त आधार भेटिएको बताएका छन्। फेब्रुअरी महिनामा मिनाबस्थित प्राथमिक विद्यालय र लामेर्द खेलकुद परिसरमा भएका क्षेप्यास्त्र हमलामा कम्तीमा १७७ सर्वसाधारणको मृत्यु भएको रिपोर्टले जनाएको छ। विशेषज्ञहरुले जनवरीमा भएको सरकारविरोधी प्रदर्शनमा इरानी अधिकारीहरुले सबै ३१ प्रान्तमा व्यापक दमन गर्दै मानवताविरोधी अपराध गरेको निष्कर्ष निकालेका छन्।
२ असोज, काठमाडौं। संयुक्त राष्ट्रसंघ (यूएन) का मानवअधिकार विशेषज्ञहरुले इरानमा अमेरिकाले गरेका दुईवटा हमलामा युद्ध अपराधको पर्याप्त ठोस प्रमाण रहेको बताएका छन्। यी हमलामा कम्तीमा १७७ सर्वसाधारणको मृत्यु भएको छ। इरानसँग सम्बन्धित स्वतन्त्र अन्तर्राष्ट्रिय तथ्य खोजी मिसनको नयाँ प्रतिवेदन अनुसार, फेब्रुअरी महिनामा मिनाबस्थित प्राथमिक विद्यालय र लामेर्दको खेलकुद परिसरमा भएका क्षेप्यास्त्र हमला अन्धाधुन्ध हमला रहेका छन्। ती हमलाले सर्वसाधारणहरुलाई मार्नुका साथै नागरिक पूर्वाधारमा समेत क्षति पु¥याएको छ।
अमेरिकाले लामेर्दमा हमला गरेको आरोप अस्वीकार गर्दै आएको छ भने मिनाबमा घटनाबारे आफूहरुले अनुसन्धान गरिरहेको जानकारी दिएको छ। अमेरिकी विदेश मन्त्रालयका एक अधिकारीले प्रतिवेदनमा प्रस्तुत निष्कर्षलाई विश्वसनीय नठानेको प्रतिक्रिया दिएका छन्। विशेषज्ञहरुले जनवरीको सरकारविरोधी प्रदर्शनका क्रममा भएका व्यापक दमन कार्यमा इरानी अधिकारीहरुले मानवताविरुद्धका अपराधहरु गरेको निष्कर्ष निकालेका छन्।
उनका अनुसार, सुरक्षा बलबाट भएका हत्याहरु इरानका सबै ३१ प्रान्तमा चिन्ताजनक र अभूतपूर्व स्तरमा भएका थिए। सुरक्षा बलले उपचार गराइरहेका घाइते प्रदर्शनकारीहरुलाई समेत कुटपिट र पक्राउ गरेको, केही स्वास्थ्यकर्मी पनि पक्राउ परेका तथ्याङ्क विशेषज्ञहरुले प्रस्तुत गरेका छन्। यसका कारण घाइतेहरु जीवनरक्षक उपचारको लागि स्वास्थ्य संस्थामा जान डराएका थिए। प्रदर्शनका क्रममा पक्राउ परेका दशौं हजार मानिसहरुले यातना, एकान्त कारागार र कानुनी सल्लाहबाट वञ्चित हुनुपरेको विशेषज्ञहरुले बताएका छन्।
विशेषज्ञहरुले प्रदर्शनपछि इरानी सरकारले आन्दोलनकारीविरुद्ध मृत्युदण्डको प्रयोग तीव्र बनाएको बताएका छन्। अशान्तिसँग सम्बन्धित मामिलाहरुमा छिटो सुनुवाईपछि कम्तीमा २९ पुरुषलाई मृत्युदण्ड दिइएको छ। तथ्य खोजी मिसनको प्रतिवेदनमा दमनका क्रममा मारिनेहरुको वास्तविक संख्या स्वतन्त्र रूपमा पुष्टि गर्न नसकिने उल्लेख छ। यद्यपि, सरकारको आधिकारिक तथ्यांकभन्दा धेरै बढी मृतक रहेको विश्वास गर्न पर्याप्त आधार रहेको जनाइएको छ। इरानी सरकारले आधिकारिक रूपमा मृत्यु हुनेहरुलाई सुरक्षा बलका सदस्य वा घटनामा अप्रत्यक्ष रूपमा संलग्न नभएका सर्वसाधारणको रुपमा घोषणा गरेको थियो। अमेरिकामा आधारित मानवअधिकार अभियानकर्ताहरुले ७ हजारभन्दा बढी व्यक्तिको मृत्यु भएको पुष्टि गरेको दावी गरेका छन् र तीमध्ये अधिकांश प्रदर्शनकारी रहेको बताएका छन्। इरानले हालसम्म यी निष्कर्षहरुमा कुनै प्रतिक्रिया दिएका छैन। यद्यपि, इरानी अधिकारीहरुले पूर्वमा पनि मानवअधिकार उल्लङ्घनमा लागेको आरोपलाई अस्वीकार गर्दै आएका छन्।
