अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले इरानमाथि आर्थिक दबाब बढाउँदै आत्मसमर्पण गराउने ‘इकोनोमिक डी-डे’ रणनीति अघि बढाएका छन्। अमेरिकी नाकाबन्दीपछि इरानको रियाल प्रति डलर २०.२ लाखमा झरेको छ र अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोष (आईएमएफ) ले सन् २०२६ मा मुद्रास्फीति ६८.९ प्रतिशत पुग्ने अनुमान गरेको छ। तेहरानको आत्मसमर्पणको कुनै संकेत नभए पनि केही इरानी अधिकारी र विज्ञहरूले युद्ध अन्त्य गर्न दबाब बढ्न सक्ने बताएका छन्।
इरानमा युद्ध सुरु भएकोछ महिनाभन्दा बढी समय भइसक्यो। अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले तेहरानमाथि आर्थिक दबाब थपेका छन्। उनीहरुको प्रमुख उद्देश्य इरानी नेताहरुलाई आत्मसमर्पण गर्न बाध्य बनाउनु हो। ट्रम्पको यो अभियानले इरानी नेताहरु कति आर्थिक पीडा सहन सक्छन् भनी परीक्षण गर्नेछ। ट्रम्पले गत हप्ता इरानलाई ‘इकोनोमिक डी-डे’ को सामना गर्ने चेतावनी दिएका थिए।
इरानले पहिले होर्मुज स्ट्रेटबाट निर्यात हुने तेलबाट ठूलो आम्दानी गर्थ्यो, तर अप्रिलदेखि सुरु भएको अमेरिकी नाकाबन्दीले त्यो आम्दानी स्रोत निकै कम भएको छ। अहिले इरानले युद्ध खर्च चलाउन आन्तरिक कर, तेलबाहेक अन्य निर्यात र पूर्व युद्धकालीन तेल आम्दानीमा निर्भर रहनुपरेको छ। तथापि, इरानले आत्मसमर्पणको कुनै संकेत देखाएको छैन।
ब्लूमबर्ग इकोनोमिक्सका इकोनोमिक स्टेटक्राफ्ट लिड क्रिस केनेडीले भनेका छन्, “अमेरिका पूर्ण सैन्य कारबाही रोक्दा इरानले पनि त्यस्तो नै गर्नेछ भन्ने छैन।” विज्ञहरूले इरानले केही महिनाभित्र गम्भीर आर्थिक संकटसँग जुध्नुपर्ने बताउँछन्, जसले युद्ध प्रयास र आन्तरिक स्थिरतालाई असर गर्न सक्छ।
