‘कुहिएको शव फ्रिजमा राख्दा पनि सुरक्षित हुँदैन’ – डा. गोपाल चौधरी

डा. गोपाल चौधरीले विपद्को समयमा ठूलो संख्यामा शव फेला परेपछि शव व्यवस्थापनमा अभिलेखीकरण, डीएनए नमुना सङ्कलन, ट्यागिङ र म्यापिङ अनिवार्य हुने बताएका छन्। उनले भने, “कुहिन थालेका शवलाई फ्रिजमा राखेर सुरक्षित राख्न सकिँदैन र वैज्ञानिक रूपमा अस्थायी दफन उपयुक्त हुने”। बाढी, पहिरो र अन्य प्राकृतिक विपद्को समयमा शव व्यवस्थापन ठूलो चुनौती बनिरहेको छ।

डा. चौधरीका अनुसार, शव जलाउँदा पहिचान र आफन्तको धार्मिक–सांस्कृतिक अधिकार गुम्ने सम्भावना हुन्छ। उनले भने, “विपद्को बेला शवलाई सुरक्षित राख्नु धेरै ठूलो चुनौती हो।” उनले थपे, “फ्रिजमा राख्नका लागि शव कुहिनु अघि मात्र उपयुक्त हुन्छ।” यदि शवलाई समयमै फ्रिजमा राखिएन भने, कुहिने प्रक्रिया रोक्न सकिँदैन।

अन्तर्राष्ट्रिय अभ्यास अनुसार, ठूलो संख्यामा शव व्यवस्थापन गर्दा अस्थायी रूपमा जमिनमुनि व्यवस्थापन गर्ने विधि महत्वपूर्ण हुन्छ। यसमा शवको पहिचान सुरक्षित राख्न, डीएनए नमुना सङ्कलन गर्न र व्यवस्थापन गरिएको स्थानको अभिलेख राख्न आवश्यक छ। डा. चौधरीले भने, “अस्थायी दफनले शव पहिचान सुरक्षित राख्ने र मृतक तथा आफन्तको सम्मान गर्ने दुवै पक्षलाई सुनिश्चित गर्छ।”