भोटेकोशी-त्रिशूली बाढी: रु. ३ खर्ब ८७ अर्बभन्दा बढीको प्रारम्भिक आर्थिक क्षति

भोटेकोशी-त्रिशूली बाढीका कारण राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणले रु. ३ खर्ब ८७ अर्बभन्दा बढीको प्रारम्भिक आर्थिक क्षति भएको जनाएको छ। शुक्रबार काठमाडौंमा आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा प्राधिकरणका प्रमुख कार्यकारी अधिकारी धर्मराज उप्रेतीले क्षतिको प्रारम्भिक तथ्याङ्क सार्वजनिक गरे। “भवन, सडक, दूरसञ्चार, कृषि, चौपाया सबै क्षेत्रहरूमा करिब रु. ३ खर्ब ८७ अर्ब ५४ करोड बराबरको प्रारम्भिक क्षेत्रगत क्षति देखिएको छ,” उनले बताए। उप्रेतीका अनुसार सबै क्षेत्रमा ‘अर्ली रिकभरी’ गर्नका लागि करिब रु. ७ अर्ब ९५ करोड आवश्यक पर्ने अनुमान छ। तर, विपद् पश्चात गरिएको विस्तृत अध्ययनले बाढीले पुर्याएको वास्तविक समग्र क्षतिको तथ्याङ्क प्रकाशमा ल्याउनेछ, अधिकारीहरूले बताएका छन्।
भदौ १० गते नेपाल-चीन सीमामा आएको भीषण बाढीले सडक पूर्वाधार, सञ्चार, जलविद्युत लगायत क्षेत्रमा व्यापक क्षति पुर्याएको अधिकारीहरूले बताएका छन्। उनीहरूको भनाइ अनुसार, बाढीका कारण ७,५०० भन्दा बढी निजी घरहरू क्षतिग्रस्त भएका अनुमान छ। रसुवा, नुवाकोट र धादिङ लगायत जिल्लामा आएको क्षतिका कारण पुनर्निर्माणमा लामो समय लाग्ने विज्ञहरूले बताए। मानवीय क्षतिबारे प्राधिकरणका प्रवक्ता शान्ति महतले बिहीबार साँझ जानकारी दिँदै भने कि प्रभावित क्षेत्रबाट १२,००० भन्दा बढी मानिसहरूको उद्धार गरिएको छ, र करिब ६०० विदेशीसहित झन्डै ५,१०० नागरिकको खोजी कार्य जारी छ।
उनका अनुसार खोज, उद्धार र उपचारमा २१,००० भन्दा बढी सुरक्षाकर्मी परिचालित छन्। प्रमुख धर्मराज उप्रेतीले रसुवा र नुवाकोटका विभिन्न जलविद्युत आयोजनामा फसेकाहरूसँग गरिएको उद्धार प्रयास जारी रहेको बताए। “सुरुङभित्रको खोजी कार्य निरन्तरता दिइरहेका छौं। अझै केही जीवित उद्धार हुने आशा छ र त्यसका लागि काम गरिरहेका छौं,” उनले भने। अहिले उद्धार प्रयास जलविद्युत आयोजनाहरूमा केन्द्रित छ जहाँ धेरै व्यक्तिहरू अझै फसेका छन्। ती आयोजनाका सुरुङ र उत्पादन केन्द्रहरूमा नौ दिन भइसक्दा चार जनाभन्दा बढी जीवित उद्धार भएका छैनन्। नेपाली सेनाले जलविद्युत आयोजना सुरुङबाट तीनवटा शव फेला पारेको छ। बिहीबार लाङटाङ खोला जलविद्युत आयोजनाको सुरुङबाट थप दुई शव निकालिएको आयोजकहरूले जनाएका छन्।
बाढीमा परी धेरै मानिसहरूको मृत्यु भएपछि नेपाल सरकारले आगामी सोमबार राष्ट्रिय शोक मनाउने घोषणा गरेको छ। भदौ २२ गते बाढी आएको १३ औं दिन हुनेछ। सरकारले भदौ १० गते नेपाल-चीन सीमामा आएको विनाशकारी बाढीमा मृत्यु भएका सबैको सम्मानमा १३ औं पुण्यतिथिमा राष्ट्रिय शोक गर्नेछ र समस्त सरकारी कार्यालय तथा नेपाली दूतावासहरूमा झण्डा आधा झुकाइने जनाएको छ। सरकारले शिक्षा मन्त्री सस्मित पोखरेलमार्फत जानकारी दिएको छ।






