Article Information
पूर्ववाचा अनुसार वालेन्द्र शाह (बालेन) लाई प्रधानमन्त्री बनाएपछि राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का सभापति रवि लामिछानेले वाहवाही पाए। तर कतिपयलाई त्यस भित्री सहमतिमा विवाद छ कि भनेर शंका थियो। सभापति लामिछानेले त्यो विवाद पनि अन्त्य गरिदिएका छन्। उनले सार्वजनिक रूपमै घोषणा गरेका छन् कि बालेन आफ्नो पाँच वर्षे कार्यकालसम्म प्रधानमन्त्री रहनेछन्। यद्यपि मानिसहरुबीच रवि र बालेनको राजनीतिक सम्बन्ध कति टिकाउ रहन्छ भन्ने चासो देखिन्छ। नेपालको पछिल्लो दशकको राजनीति दुई प्रभावशाली पार्टी नेताहरूको टकरावमा समेत परेको छ। खासगरी पार्टी सभापति र प्रधानमन्त्री अलग हुँदा ठूलो राजनीतिक असमझदारी वा टक्कर देखिंदा पनि आएका उदाहरण छन्।
एउटा मान्छेमा दुई तरबार? नेपाली कांग्रेसका सभापति गिरिजाप्रसाद कोइरालाले चुनावमा प्रधानमन्त्रीको रूपमा अगाडि सारिएका कृष्णप्रसाद भट्टराईलाई बहुमत सरकारबाट हट्न बाध्य पारिदिएको चर्चा छ। वामपन्थी दल पनि त्यो अवस्थाबाट अछुतो रहेनन्। नेकपा एमालेका अध्यक्ष झलनाथ खनाल रहेका बेला माधवकुमार नेपाल र तत्कालीन नेकपा माओवादी अध्यक्ष प्रचण्ड हुँदा बाबुराम भट्टराई प्रधानमन्त्री हुनु परेपनि सहज राजनीतिक हस्तान्तरण सम्भव थिएन। नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीबाट बहुमत पाएर प्रधानमन्त्री बनेका केपी शर्मा ओलीको कार्यकालमा आन्तरिक किचलोले पुरै देशको राजनीति प्रभावित भएको थियो। कतिपयले एउटै मान्छेमै दुई तरबार भएको अवस्था ठहर गर्दै यस्ता उदाहरणहरूले राम्रो संकेत नदिएको तर्क गर्छन्।
राजनीतिक टिप्पणीकार डम्बर खतिवडाले भने, “उनीहरूले आफूलाई नयाँ राजनीतिक शक्ति भन्छन्, तर राजनीतिक संस्कार नयाँ बनाउने कि पुरानो नै रहने भन्ने प्रष्ट छैन। केही वर्षमा उनीहरूबीच शक्ति संघर्ष, व्यक्तित्वको टकराव र स्वार्थ समूहहरूको ध्रुवीकरण बढ्ने छ।” भनिरहेका छन्। खतिवडाले रवि लामिछाने र बालेन शाहको कार्यशैली र मनोविज्ञानमा यस्तै देख्ने आफ्नो बुझाइ आईपीरेका छन्। हालैका प्रकरणमा देखिएका मतभेद मन्त्रिपरिषद गठन, मन्त्री बर्खास्ती, उपसभामुख चयन र छोटो अवधिको प्रतिनिधिसभाको अधिवेशनमा प्रधानमन्त्री बालेनको मौनता जस्ता विषयले पनि विवाद उत्पन्न गरेको देखिन्छ। गृहमन्त्री चयनमा दुई नेताबीच तीव्र बहस भएको, पार्टी सभापतिले नचाहँदा पनि रास्वपाले श्रम संस्कृति पार्टीलाई समर्थन गरेको भन्ने समाचार पनि आएका छन्। यद्यपि ती समाचारहरु पार्टी भित्र वा स्वतन्त्र रुपमा पुष्टि हुन सकेका छैनन्। त्यस्तै मन्त्री हटाउने विषयमा पार्टीको पत्र सार्वजनिक गरिएको घटना पनि छ। “बालेन प्रधानमन्त्री भए पनि कतै कतै म सुपर प्रधानमन्त्री हुँ वा मैले निर्देशन गरेको मात्र लागू हुन्छ भन्ने सन्देश रवि लामिछानेले दिन खोजेको हो जस्तो देखिन्छ,” खतिवडाको आकलन छ।
