एरिजोनाको मरुभूमिमा ‘साना कमिला’द्वारा ‘ठूला कमिला’को शरीर सफा गर्ने अनौठो सहकार्य

समाचार सारांश स्मिथसोनियन नेसनल म्युजियम अफ नेचुरल हिस्ट्रीका कीटवैज्ञानिक मार्क मफेटले पत्ता लगाएका छन् कि साना ‘कोन’ कमिलाहरूले ठूला ‘हार्भेस्टर’ कमिलाको शरीर सफा गर्ने अनौठो सहकार्य गर्छन्। एरिजोनाको चिरिकाहुआ पर्वत शृङ्खलामा ९० वटा घटनामा १५ सेकेन्डदेखि ५ मिनेटसम्म ठूला कमिलाको शरीर सफा गरिरहेको देखिएको छ। यस सहकार्यले साना कमिलालाई ऊर्जा प्राप्त गर्न र ठूला कमिलालाई संक्रमण तथा परजीवीबाट जोगिन सहयोग पुर्‍याउँछ, वैज्ञानिकहरूले बताएका छन्। २ वैशाख, काठमाडौं।

स्मिथसोनियन नेसनल म्युजियम अफ नेचुरल हिस्ट्रीका कीटवैज्ञानिक मार्क मफेटको अनुसन्धानले देखाएको छ कि साना ‘कोन’ कमिलाहरूले आफूभन्दा धेरै ठूलो ‘हार्भेस्टर’ कमिलाहरूको शरीर सफा गरिदिन्छन्। इकोलोजी एन्ड इभोलुसन जर्नलमा प्रकाशित यस अध्ययनअनुसार यी दुई फरक जातिका कमिलाहरूबीचको सम्बन्ध अत्यन्तै अद्भुत छ। सामान्यतया कमिलाहरू आक्रामक व्यवहार देखाउँछन् तर यस अवस्थामा ठूला हार्भेस्टर कमिलाहरूले साना कमिलाहरूको गुँड नजिक शान्तिपूर्वक उभिएर आफ्नो धारिला दाँत देखाउँछन्।

त्यसपछि साना कोन कमिलाहरू ती ठूला कमिलाहरूको शरीरमा चढेर आफ्नो मुख तथा शरीरभरि टाँसिएका फोहोर र परजीवीहरू चाटेर सफा गर्छन्। अनुसन्धानका अनुसार मार्क मफेटले एरिजोनाको चिरिकाहुआ पर्वत शृङ्खलामा कफी पिउँदा यस्तो दृश्य संयोगवश देखेका थिए। सुरुमा उनले यसलाई कमिला बीचको आक्रमण ठाने तर पछि ध्यान दिएर हेर्दा ठूला कमिलाहरूले आफैंले आफू सफा गराइरहेको पाए। कम्तीमा ९० घटनाको अध्ययनमा एउटा हार्भेस्टर कमिलालाई सफा गर्न १५ सेकेन्डदेखि ५ मिनेटसम्म लाग्ने देखिएको छ।

सफाइपछि ठूला कमिलाले साना कमिलालाई आफ्नो शरीरबाट झट्काएर आफ्नै बाटो लाग्ने गर्दछन्। यो सहकार्यले दुवै पक्षलाई फाइदा गर्छ। साना कोन कमिलाहरूले ठूला कमिलाको शरीरबाट ऊर्जा युक्त सूक्ष्म कणहरू खान पाउँछन् भने ठूला हार्भेस्टर कमिलाहरूले आफ्नो शरीरका पुरा पहुँचबाट बाहिरका भागहरू सफा गराउने मौका पाउँछन् जसले उनीहरूलाई संक्रमण र परजीवीबाट बचाउँछ। कीटवैज्ञानिक मफेटका अनुसार यस खोजले प्राकृतिक वातावरणमा अझ धेरै रहस्यहरू लुकेको संकेत गर्छ। कमिलाजस्ता साना जीवहरूको व्यवहारलाई सूक्ष्मरूपमा अवलोकन गर्दा यस्ता अद्भुत तथ्यहरू फेला पर्दछन्।