९ वैशाख, काठमाडौं । बहरीनमा पार्किङमा गाडी पुछ्ने काम गर्ने सर्लाही, बरहथवाका भागनारायण महतो र उनकी पत्नी उमाकुमारी देवीको जीवनयात्रा संघर्षमय रहेको छ। उनी बिहानै उठेर गाडी सफा गर्ने जीवन बिताउँथे, जहाँ तलब ७८ बहरीन डिनर (लगभग ३१ हजार नेपाली रुपैयाँ) मात्र थियो। ग्राहकले खुशी भए थप टिप्स पनि हुन्थ्यो, विशेष गरी ईद र रमजानमा त्यो टिप्स १५० डिनरसम्म पुग्थ्यो। यसरी संकलित रकमबाट उनीहरूले परिवार चलाउथे र केही रकम सप्तरीमा रहेकी श्रीमतीलाई पठाउँथे।
सन् २०७२ को कुरा हो–उमाकुमारीलाई पैसाको आवश्यकता परेपछि छिमेकी निशान मैनालीकी आमाबाट डेढ लाख रुपैयाँ ब्याजसहित ऋण लिइन्। त्यही ऋणलाई लिएपछि उनीहरू एक आर्थिक फन्दामा फसे। ऋणको व्याजबारे थाहा पाएपछि उनीहरू समस्यामा परे। निशान मैनालीले मात्र नभई उनका परिवारले २०७४ देखि २०७९ सम्ममा पनि उनीहरूसँग मिटर ब्याजमा ऋण माग्दै जग्गालाई दृष्टिबन्धकको बहानामा आफ्नो नाममा ल्याए। उमाकुमारीले आफ्ना दाइको नामबाट जग्गाको नामसारी गरिन् जुन लगभग १० कठ्ठा थियो र त्यो जमीनी भागनारायणले वर्षौं मेहनत गरी किनेका थिए।
तर, ऋण दिनेमुखीय परिवारले उक्त जग्गा माथि ‘दृष्टिबन्धक’ राखिदियो र चारै दिनभित्र लालपुर्जा निशानकी आमाको नाममा पास गरियो। निरक्षर उमाकुमारीले यसबारे केही बुझ्न सकिनन्। केही समयमै ऋणको रकम १० लाख रुपैयाँ पुगेको थाहा भएपछि उनीहरू थप समस्या भोग्न थाले। महतो परिवारले ६५ लाख रुपैयाँभन्दा बढी रकम निशानको परिवारलाई तिरेको छ तर न्याय पाएनन्। अन्य जग्गा बेचेर र गाउँलेसँग पनि ऋण मागेर तिर्दै आए। उनलाई अझै धेरै ऋण तिर्न बाँकी छ। यसबारे उजुरी गरेको अवस्थामा पनि स्थानीय प्रशासनले निशानकी आमालाई सफाइपत्र दिएको जानकारी छ।
२०७९ मा छोरीको विवाह गर्न लागेको बेला भागनारायणले थाहा पाए कि उक्त जग्गा निशानकी आमाको नाममा भइसकेको रहेछ। जब बैंकमा ऋण लिन खोज्दा जग्गा अर्को नाममा देखियो, तब उनीहरू घटनाबारे सचेत भए। प्रहरीले उनीहरूको उजुरी बेवास्ता गर्दै निशानको परिवारले उल्टै मुद्दा हालेको छ। भागनारायण बताउँछन् कि गाउँलेले त्यस बेला पूर्ण समर्थन गरेका थिए। उनीहरूलाई खेत जोत्न, रोपाइँ गर्न, धान काटेर घरमा राख्न गाउँलेहरूले सहयोग गरेका थिए। तर अदालतले दुवै पक्षलाई भोगचलन गर्ने अनुमति निषेध गरिदिएको छ। महतो दम्पती अहिले न्यायको खोजीमा काठमाडौं आएका छन् र बुधबार माइतीघर मण्डलामा धर्ना बसेका थिए। उनले पहिले पनि मिटर ब्याज विरुद्ध आन्दोलनमा भाग लिएका थिए र प्रधानमन्त्रीलाई भेटेका तर न्याय पाएका छैनन्। गुर्निङ गृह मन्त्रीलाई भेटेर कारबाहीको आश्वासन पाए पनि अझै न्याय नपाएको उनीहरूको गुनासो छ।
माइतीघरमा धर्ना बसेका महतो दम्पती भागनारायणले भने, “बहराइन, साउदी, मलेसियाबाट कमाएको सम्पत्ति बित्यो। अहिले परिवारको पालनपोषण गाह्रो छ। सरकारले निशान परिवारको सम्पत्ति छानबिन गरी सत्य तथ्य पत्ता लगाओस्।” निशान मैनालीको प्रतिक्रिया: आरोप निराधार, अदालतले जितिसकेको निशान मैनालीले भने, “मेरो नाममा कुनै जग्गा छैन, र म कसैको लाखौं रुपैयाँ खाएको छैन। यदि त्यसरी भएको भए त मलाई प्रहरीले पहिले नै समात्ने थियो।” उनले महतो परिवारका आरोपहरूलाई अस्वीकार गर्दै भने कि उनीहरूले आफूलाई झुक्याएर मुद्दा हालिरहेका छन्। उनले त्यस जग्गाको मुद्दा अदालतले जितिसकेको र कानूनी रूपमा जग्गा आफ्नो परिवारको रहेको बताए। साथै आफू विरुद्ध लगाइएका आरोपहरू प्रमाण सहित फिर्ता लैजान तयार रहेको पनि प्रष्ट पारे।
