कमल प्रसाईलाई सुकुमवासी बस्ती खाली गर्ने क्रममा प्रहरीले कुटपिट गरी क्यामेराको मेमोरी कार्ड लुटेको छ। कमलले फेसबुकमा ‘म कुटाइखाने पत्रकार, तर म अलिकति पनि विचलित छैन’ लेख्दै पत्रकारितामा समर्पण जारी राख्ने बताए। सुकुमवासी बस्ती व्यवस्थापनमा राज्यले नियम–कानून भित्रै काम गर्नुपर्ने र मानवीयता देखाउनुपर्ने आवश्यकता औंल्याइएको छ। एस्प्रेसो खिच्दै आएका साथीमध्ये एक कमल प्रसाईं अहिले वीर अस्पतालमा नाकको शल्यक्रिया गराइरहेका छन्। मनोहराको सुकुमवासी बस्ती खाली गर्न गई प्रहरी र सर्वसाधारण बीच तनाव भइरहेको बेला कमलले सुरक्षा सावधानी अपनाउँदै पत्रकारिता गर्दै थिए।
लोकतन्त्र दिवसको भोलिपल्ट, वैशाख १२ गते शनिवार साँझ झरी भइरहेकै क्रममा, सुकुमवासी बस्ती जान फोटो खिच्न गएका कमललाई केही व्यक्तिहरूले प्रहरीको लाठी खोसेर कुटपिट गरेका थिए र क्यामेराको मेमोरी कार्ड लुटिएको थियो। कमल कुटिएको खबरले हामीलाई दुःख छ, तर उनको सोसल मिडियामा आएको प्रतिक्रियाले अझ धेरै पीडा दिएको छ। ‘पत्रकारलाई अझै कुटिनुपर्थ्यो, पुगेन’ जस्ता टिप्पणीहरूले उनलाई गहिरो चोट पुर्याएको छ, जुन कुनै शारीरिक घाउभन्दा धेरै दुखाउने छ। कमलले फेसबुकमा लेखेका छन्, ‘म कुटाइखाने पत्रकार हुँ, तर म अलिकति पनि विचलित छैन। किनभने मैले यथार्थको चित्र प्रस्तुत गर्दा, समाजको पानाहरु पाल्टाउँदा म यस्तो पीडामा परेको हुँ।’
कमलको यो छोटो अभिव्यक्तिले नेपाली प्रेस, सत्ता र समाजका धेरै पक्षहरूलाई उजागर गर्दछ। पत्रकारिता र नागरिक समाजलाई राज्यको चौथो अंग मान्ने विचार नयाँ होइन। १७८७ मा एडमन्ड बर्कले ब्रिटिश संसदमा पत्रकारितालाई राज्यको चौथो अंग भनेका थिए जसले सरकारलाई जवाफदेह बनाउने भूमिका जनाउँछ। तर हामी प्रतिपक्षी पनि होइनौं, जसको काम, अधिकार र कर्तव्य संविधानमा उल्लेखित हुन्छ। हामी स्वतन्त्र रुपमा प्रश्न उठाउँदै नागरिकको जिज्ञासा प्रतिनिधित्व गर्छौं।
कमल प्रसाई र अन्य फोटो पत्रकारहरूले जेनजी आन्दोलनमा चरम दमनका तथ्यहरु देखाएका थिए। सिंहदरबार, शीतल निवास, संसद्लगायत संवेदनशील स्थानहरूमा भएका विध्वंस, आगजनी, लुटमार भिडियो र फोटोमा कैद गरेका थिए। नेपालमा अनियमित तवरले सरकारलाई राज्यजस्तो बुझ्ने र त्यसै अनुसार मिडियालाई पनि सरकारकै अंग सम्झने प्रवृत्ति बढेको छ। अबदेखि हामी आफैंलाई चौथो अंग नभएर नागरिक समुदायको हिस्सा मानौं र अरूलाई पनि यस्तै कुरा भन्न सकोस्।
