८ चैत, काठमाडौं । प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचन, २०८२ मा बालबालिकासम्बन्धी ३५० उल्लंघनका घटना दर्ता भएका छन्, जसमा धेरैजसो घटना निर्वाचनअघि प्रचारप्रसार तथा राजनीतिक गतिविधिसँग सम्बन्धित रहेका छन्।
बालबालिका शान्तिक्षेत्र राष्ट्रिय अभियान (सिजप) ले सार्वजनिक गरेको अध्ययन प्रतिवेदनअनुसार निर्वाचनअघि २८६ र निर्वाचनपश्चात् १९ घटना दर्ता भएका छन्। स्थलगत अवलोकन, प्रादेशिक सञ्जाल, सञ्चारमाध्यम र डिजिटल प्लेटफर्मको निगरानीमार्फत प्रतिवेदन तयार गरिएको हो।
अध्ययनले चुनावी प्रचारको क्रममा बालबालिकालाई झण्डा बोकी जुलुसमा सहभागी गराउने, नाराबाजी गराउने, प्रचार सामग्री वितरण गराउने तथा गीत–नृत्यमा प्रयोग गर्ने जस्ता गतिविधिहरू व्यापक रहेको देखाएको छ। सामाजिक सञ्जालमार्फत बालबालिकाद्वारा प्रचार सामग्री निर्माण गराई मत माग गर्ने प्रवृत्ति पनि देखिएको छ।
रौतहटमा प्रचारका क्रममा सवारी दुर्घटनामा ४ वर्षीया बालिकाको मृत्यु हुने र धनुषामा विस्फोटबाट दुई बालबालिका घाइते हुने घटनाहरू प्रतिवेदनमा समावेश छन्।
त्यसैगरी, विद्यालय क्षेत्रमा चुनावी गतिविधि सञ्चालन, विद्यार्थीलाई पोशाकमै जुलुसमा सहभागी गराउने र सुरक्षा निकायहरूले हतियारसहित विद्यालय प्रवेश गर्ने घटनाले विद्यालयको तटस्थता चुनौतीमा परेको उल्लेख छ।
अभियानका अध्यक्ष तिलोत्तम पौडेलले यस्ता गतिविधिहरू निर्वाचन आचारसंहिताको प्रत्यक्ष उल्लंघन भएको बताएका छन्। राष्ट्रिय बाल अधिकार परिषद्का श्रीराम अधिकारीले बालबालिकाको दुरुपयोग रोक्न कडा कानुनी व्यवस्था आवश्यक रहेको धारणा व्यक्त गरेका छन्।
निर्वाचन आयोगले केही घटनामा कारबाही गर्दै श्रम संस्कृति पार्टी र उम्मेदवार शक्तिबहादुर बस्नेतलाई प्रति जनाले २५ हजार रुपैयाँ जरिवाना लगाएको जनाएको छ।
प्रतिवेदनले राजनीतिक दल, राज्य निकाय, परिवार र समुदायलाई जिम्मेवार बन्न आग्रह गर्दै चुनावी अभियान र डिजिटल सामग्रीमा बालबालिकाको प्रयोग नगर्न, आचारसंहिताको कडाइका साथ अनुगमन गर्न र बालअधिकारमैत्री अभ्यास अपनाउन सिफारिस गरेको छ।
