पाकिस्तानी प्रधानमन्त्री शहबाज शरीफ साउदी अरबमा, अमेरिका-इरान शान्ति वार्ताको पहल

पाकिस्तानी प्रधानमन्त्री शहबाज शरीफ चार दिने भ्रमणका लागि बुधबार साउदी अरब पुगेका छन्। उनले साउदी राजकुमार मोहम्मद बिन सलमानसँग क्षेत्रीय अवस्था र अमेरिका-इरान तनावबारे छलफल गर्नेछन्। साउदी अरबले पाकिस्तानलाई ३ अर्ब डलर आर्थिक राहत र ५ अर्ब डलर निक्षेपको म्याद अनिश्चितकाल थप गरेको छ।

३ वैशाख, जेद्दाह। अमेरिका र इरानबीच सम्भावित दोस्रो चरणको शान्ति वार्ताको पूर्वसन्ध्यामा पाकिस्तानी प्रधानमन्त्री शहबाज शरीफ चार दिने भ्रमणका लागि बुधबार साउदी अरब पुगेका छन्। गत साता पाकिस्तानको राजधानी इस्लामावादमा वासिङ्टन र तेहरानबीच दशकौँपछि उच्चस्तरीय वार्ता भएको थियो। सोही वार्ताको जगमा रहेर शरीफले साउदी अरबका उच्च पदस्थ अधिकारीहरूसँग भेटवार्ता गर्न लागेका हुन्।

प्रधानमन्त्रीको भ्रमण टोलीमा अमेरिका-इरान वार्तामा मध्यस्थकर्ताको भूमिका निभाइरहेका विदेशमन्त्री इशाक दारसहितका वरिष्ठ अधिकारीहरू सहभागी छन्। मध्यपूर्वी तनाव र कूटनीतिक पहल पाकिस्तानी प्रधानमन्त्रीको कार्यालयका अनुसार शरीफले ‘क्षेत्रीय अवस्था’ र अमेरिका-इरान तनावबारे साउदी राजकुमार (क्राउन प्रिन्स) मोहम्मद बिन सलमानसँग विशेष छलफल गर्नेछन्। साउदी अरबपछि उनी कतार र टर्कीको भ्रमणमा निस्कनेछन्।

टर्कीमा उनले ‘अन्टाल्या कूटनीति मञ्च’मा भाग लिनुका साथै टर्कीका राष्ट्रपति रेसेप तैयप एर्दोगानसँग द्विपक्षीय वार्ता गर्ने कार्यक्रम छ। गत फेब्रुअरी २८ मा अमेरिका र इजरायलले इरानमाथि आक्रमण गरेपछि मध्यपूर्वमा युद्ध भड्किएको थियो। इरानले बदलामा साउदी अरब र कतारलगायत खाडीमा रहेका अमेरिकी सहयोगी राष्ट्रहरूलाई निशाना बनाउनुका साथै ऊर्जा निर्यातमा अवरोध गरेपछि विश्वभर तेलको मूल्य अकासिएको छ। यही युद्ध अन्त्य गर्ने प्रयासस्वरूप इस्लामावाद वार्ता सुरु भएको हो।

पहिलो चरणको वार्ताबाट ठोस निष्कर्ष ननिस्के पनि दुवै पक्षलाई संवादको टेबलमा ल्याउनुलाई ठूलो प्रगतिका रूपमा हेरिएको छ। अमेरिकी राष्ट्रपति जो बाइडेनले दुई हप्ताको युद्धविराम घोषणा गर्दै वार्ता यसै हप्ता इस्लामावादमा पुनः सुरु हुन सक्ने संकेत गरेका छन्। अमेरिकाले इरानको नौसैनिक नाकाबन्दीको आदेश दिए पनि अर्को हप्ता समाप्त हुने युद्धविराम भने हालसम्म जारी छ।

साथै, प्रधानमन्त्री शरीफ साउदी अरबमा रहेका बेला पाकिस्तानी सेना प्रमुख असिम मुनिरको नेतृत्वमा एउटा उच्चस्तरीय प्रतिनिधिमण्डल इरान पुगेको छ। मुनिरलाई इरानी विदेशमन्त्री अब्बास अराघचीले तेहरानमा स्वागत गरेका छन्। इरानी सरकारी टेलिभिजनका अनुसार सेना प्रमुख मुनिर वासिङ्टनको ‘नयाँ सन्देश’ बोकेर दोस्रो चरणको वार्ताबारे छलफल गर्न त्यहाँ पुगेका हुन्।

प्रधानमन्त्रीको साउदी भ्रमणकै बीच सङ्कटग्रस्त पाकिस्तानी अर्थतन्त्रले रियादबाट ठूलो आर्थिक राहत पाएको छ। पाकिस्तानको अर्थ मन्त्रालयले बुधबार साउदी अरबले पाकिस्तानको विदेशी मुद्रा भण्डार बढाउन ३ अर्ब डलर उपलब्ध गराउने घोषणा गरेको छ। यसका साथै, साउदीले पाकिस्तानको केन्द्रीय बैंकमा यसअघि नै राखेको ५ अर्ब डलर बराबरको निक्षेपको म्याद पनि अनिश्चित कालका लागि थप गरिदिएको छ। पाकिस्तानले यूएईको अर्बौं डलर ऋण तिर्ने बताएको केही दिनमै साउदीबाट यो प्याकेज प्राप्त भएको हो।