समाचार सारांश समीक्षा पश्चात तैयार। घरका दराज, बाथरुमका र्याक वा भान्साका कुनाकाप्चाहरू सफा गर्दा हामीलाई एउटा छुट्टै प्रकारको मानसिक शान्ति प्राप्त हुन्छ। वसन्त ऋतुको आगमनसँगै प्रकृतिले पुरानो चोला फेरेर नयाँ पालुवा पलाएझैँ हाम्रो जीवनशैलीमा पनि एउटा नयाँ ऊर्जा सञ्चार हुने गर्दछ। धेरैका लागि यो समय घरका पुराना र अनावश्यक सामानहरू पन्छाउने अर्थात् ‘डिक्लटरिङ’ गर्ने उपयुक्त अवसर हो। पछिल्लो समय ‘सफ्ट डिक्लटरिङ’ को अवधारणा निकै लोकप्रिय बन्दै गएको छ, जसले हामीलाई साना-साना स्थानबाट अनावश्यक वस्तु हटाउन प्रेरित गर्छ। तर, दराजका र्याकहरू खाली गर्नु मात्र पर्याप्त छैन। ती खाली ठाउँहरूलाई फेरि नयाँ र अनावश्यक सामानले भरिन नदिनु नै वास्तविक चुनौती हो। हामी प्रायः सामान थुपार्ने मोहमा फसेका हुन्छौँ। जब हामी अनावश्यक सामग्री जम्मा गर्न गर्छौँ, तब मात्र हामीले पैसाको बचत गर्ने, व्यवस्थापनको झन्झटबाट मुक्त हुने र वातावरणमैत्री जीवन बिताउने अवसर पाउँछौँ। लेखिका आश्ली पाइपर भन्छिन्, ‘नयाँ सामान नकिन्नु भनेको केवल पैसा जोगाउनु मात्र होइन, यो आफू र आफ्नो वातावरणप्रति जिम्मेवार हुनु पनि हो।’
अनावश्यक किनमेलबाट बच्नका लागि केही प्रभावकारी उपायहरू छन्। पहिलो, किनमेलको प्रक्रियालाई अलि कठिन बनाउने। अहिलेको डिजिटल युगमा किनमेल ‘फ्रिक्सनलेस’ अर्थात् निकै सजिलो भएको छ। मोबाइलको एउटा ‘क्लिक’ मै सामान घरको ढोकामा आइपुग्छ। तर, यही सहजता नै हाम्रो अनावश्यक खर्चको शत्रु हो। यदि हामीले किनमेलको प्रक्रियामा थोरै अवरोध सिर्जना गर्यौँ भने हामी कम सामान किन्न प्रेरित हुन्छौँ। कार्डको विवरण हटाउने अनलाइन सपिङ साइटहरूमा सुरक्षित गरिएको क्रेडिट वा डेबिट कार्डको विवरण हटाउनुहोस्। जब तपाईंले प्रत्येक पटक सामान किन्दा उठेर वालेट खोज्नुपर्छ र कार्डको नम्बर टाइप गर्नुपर्छ, त्यतिन्जेलमा तपाईंको मस्तिष्कले सोच्ने समय पाउँछ, ‘के मलाई साँच्चै यो सामान चाहिएकै हो? यसले मेरो जीवनमा के मूल्य थप्छ?’
दोस्रो, भविष्य होइन अहिलेको बारेमा सोच्ने। हामी अक्सर सामान किन्दा वर्तमानलाई भन्दा पनि ‘भविष्यको आफू’ लाई सोचेर किन्ने गर्छौँ। ‘यो लुगा म पछि पार्टीमा जाँदा लगाउँछु’ वा ‘यो सामान म पछि यस्तो काम गर्दा प्रयोग गर्छु’ भन्ने सोचले हामीलाई सामानको थुप्रोमा थुनेको हुन्छ। लेखिका कोर्टनी कार्भरका अनुसार, कुनै पनि वस्तु किन्नु अघि आफूलाई दुईवटा प्रश्न सोध्नुपर्छ: -के यो मेरो आजको जीवनका लागि उपयोगी छ? -के म यसलाई आगामी ३० दिनभित्र प्रयोग गर्नेछु?
अन्तमा, सफ्ट डिक्लटरिङ र मानसिक शान्ति। घरका दराज, बाथरुमका र्याक वा भान्साका कुनाकाप्चाहरू सफा गर्दा हामीलाई एउटा छुट्टै प्रकारको मानसिक शान्ति प्राप्त हुन्छ। ‘सफ्ट डिक्लटरिङ’ ले हामीलाई वर्तमानमा बाँच्न सिकाउँछ। १० वर्षदेखि दराजमा थन्किएका र कहिल्यै प्रयोग नभएका सामानहरू अरू कसैका लागि उपयोगी हुन सक्छन्। तिनीहरूलाई दान गर्दा वा अरूलाई दिँदा आफूलाई आनन्द महसुस हुन्छ। जब हामीसँग कम सामान हुन्छ, त्यसलाई सफा गर्ने, मिलाउने र मर्मत गर्ने झन्झट पनि कम हुन्छ। यसले गर्दा हामीले आफ्नो महत्वपूर्ण समय र ऊर्जा आफूलाई मनपर्ने रचनात्मक कार्यमा खर्च गर्न सक्छौँ।
