समाचार सारांश सङ्कलन गरिएको छ। देहरादूनको प्रेमनगरमा १६ फेब्रुअरी २०२४ मा १८ वर्षीय क्षितिज चौधरी सडक दुर्घटनामा ज्यान गुमाएका थिए। क्षितिजकी आमा ललिता चौधरी दुई वर्षदेखि प्रहरी र सरकारी अधिकारीहरूसँग न्यायको माग गर्दै आफैं अनुसन्धान गरिरहेकी छिन्। प्रहरीले नयाँ प्रमाणका आधारमा पुनः अनुसन्धान गर्ने आश्वासन दिएको छ र मुद्दा अदालतमा विचाराधीन छ। ६ वैशाख, काठमाडौं। भारतको देहरादूनको प्रेमनगरमा १८ वर्षका क्षितिज चौधरीको सडक दुर्घटनामा मृत्यु भएको झण्डै दुई वर्ष बित्न लाग्यो। तर, परिवारका अनुसार घटनामा संलग्न संदिग्ध चालकसम्म प्रहरीले अझै पुग्न सकेको छैन। एकल छोरा गुमाएकी आमा ललिता चौधरी दुई वर्षदेखि प्रहरी चौकी र सरकारी अधिकारीहरूको चक्कर काटिरहेकी छिन्। उनले अनुसन्धानको प्रारम्भिक चरणमा गम्भीरता नदेखिएको आरोप लगाएकी छिन्। सन्तोषजनक जवाफ नपाएपछि आफैले प्रमाण संकलन गर्दै छिन्। भर्खरै एक सार्वजनिक कार्यक्रममा उनले फेरि सरकारी अधिकारीहरूको ध्यानाकर्षण गराएकी छिन्। त्यसपछि प्रहरीले पुनः अनुसन्धान गर्ने आश्वासन दिएको छ।
घटना के हो? १६ फेब्रुअरी २०२४ राति करिब २:४५ बजे क्षितिज चौधरी आफ्ना एक साथी साथ देहरादूनको प्रेमनगर क्षेत्रमा पैदल जाँदै थिए। परिवारका अनुसार, तीव्र गतिमा आएको डम्परले उनलाई ठक्कर दियो र चालक घटनास्थलबाट फरार भयो। क्षितिजकी आमा ललिता चौधरीका अनुसार, दुर्घटनापछि उनका साथीहरूले एम्बुलेन्सलाई फोन गरे पनि करिब ४५ मिनेटसम्म सहयोग आएन। प्रहरी पनि समयमा घटनास्थलमा पुगेनन् भन्ने उनको आरोप छ। पछि एम्बुलेन्समार्फत उनलाई दून अस्पताल लगियो। अवस्था गम्भीर भएपछि चिकित्सकहरूले उनलाई ऋषिकेशको एम्समा पठाए। त्यहाँ १७ फेब्रुअरी साँझ उनको मृत्यु भयो। दुर्घटनाको दुई दिनपछि, १९ फेब्रुअरीमा ललिता चौधरीले प्रेमनगर थानामा अज्ञात डम्पर चालकविरुद्ध मुद्दा दर्ता गरिन्। उनलाई अघि प्रहरीले घटनास्थलमा उपस्थित मानिसहरूको उजुरी दर्ता नगरेको आरोप छ। प्रहरीले भन्यो- प्रमाण लिएर आउनुहोस्। ललिता आफ्नो दिवंगत छोरालाई सम्झिँदै भन्छिन्, ‘मेरो छोरा कहिल्यै मेरो आँखामा आँसु देख्न सक्दैनथ्यो। हाम्रो सम्बन्ध आमा-छोराभन्दा बढि साथीको जस्तै थियो।’
घटना भएको रात करिब तीन बजे उनलाई फोन आएको उनले बताउँछिन्। ‘जब मैले उसँग कुरा गरें, उसको आवाज निकै फरक थियो। ऊ धेरै पीडामा थियो। अस्पताल पुगेपछि उसले भने- ममी, तपाईं आइसक्नुभएको?’ ललिताको विश्वास छ कि यदि सहजरूपमा सहयोग प्राप्त भएको भए उनको छोराको ज्यान बच्न सक्थ्यो। उनी भन्छिन्, ‘१०० नम्बर र १०८ मा गरेको कल समयमै उठाइए हुन्छ भने मेरो छोरा आज जिउँदो हुन्थ्यो।’ उनका अनुसार वास्तविक सङ्घर्ष त्यतिखेर सुरु भयो। ‘मैले प्रहरीसँग मुद्दाको प्रगतिको बारेमा सोधेँ, मलाई भनियो, ‘तपाईंसँग प्रमाण छ भने लिएर आउनुहोस्, हामीसँग जादु छडी छैन।’ ललिता भन्छिन्, ‘त्यसपछि मैले आफैं अनुसन्धान गर्ने निर्णय गरेँ किनभने मैले नगरे कसैले नगर्ने निश्चित भयो।’ उनले महीनौंसम्म सडकमा गएर मानिसहरूसँग कुरा गरिन्, पसल र होटलमा जडान गरिएको सीसीटीभी क्यामेरा खोजिन् र जानकारी संकलन गरिरहिन्। ‘म तीन महिनासम्म दैनिक सडकमा खोजी गर्दै थिएँ,’ ललिता भन्छिन्। उनले एउटा सीसीटीभी फुटेज फेला पारी आरटीओ कार्यालय पुगिन् र शङ्काको आधारमा धेरै गाडी नम्बरहरु संकलन गरिन्। ‘मैले करिब १० वटा गाडीको नम्बर लिएर प्रहरीलाई दिन्छु,’ उनी भन्छिन्। तर, अनुसन्धानमा खासै प्रगति नभएको उनको भनाइ छ। ‘मलाई भनियो, अनुसन्धान गरियो तर केही भेटिएन।’ करिब डेढ वर्षपछि उनलाई यो मुद्दामा ‘फाइनल रिपोर्ट’ आएको थाहा भयो। ललिता भन्छिन्, ‘त्यो दिन मेरो सबै मिहिनेत व्यर्थ गएको जस्तो भयो।’ प्रहरीले न्यायालयमा अनुसन्धान प्रतिवेदन बुझाउँछ, जसलाई ‘फाइनल रिपोर्ट’ भनिन्छ, जसको अर्थ छ- प्रमाण नपाएपछि मुद्दा बन्द गर्ने तयारी।
किसान युनियनसम्म पुग्यो मुद्दा अढाई वर्षपछि यो मुद्दा पुनः सार्वजनिक भयो जब ललिता चौधरी एक विरोध कार्यक्रममा आफ्नो छोराको न्याय माग गर्न गइन्। त्यो समयमा उनी भारतीय किसान युनियनका नेता राकेश टिकैतसँग भेटिइन् र घटनाबारे जानकारी गराइन्। भारतीय किसान युनियन वेलफेयर फाउन्डेसनका अध्यक्ष सोमदत्त शर्माले भने, ‘हाम्रा टोलीले ललितासँग संवाद गरी उनीसँगै एसएसपीलाई भेटेर प्रमाणहरू देखायौँ।’ प्रारम्भमा फाइनल रिपोर्ट लागेको सुनेपनि नवीन प्रमाणलाई हेरेर पुनः अनुसन्धानको निर्णय भएको सोमदत्त शर्माले बताए। ‘एक आमाले आफैं प्रमाण संकलन गर्नु पर्ने अवस्था चिन्ताजनक छ,’ उनले भने। फेरि कारबाही नहुँदा आन्दोलन गर्ने चेतावनी समेत उनले दिए, ‘यदि कारबाही भएन भने सडक जाम गर्नेछौँ र राकेश टिकैत पनि यहाँ आउनेछन्।’
प्रहरी के भन्छ? देहरादूनका एसएसपी प्रमेन्द्र डोभलका अनुसार पहिल्यै अनुसन्धान भइसकेको भए पनि नयाँ प्रमाणका आधारमा पुनः समीक्षा भइरहेको छ। ‘सबै उपलब्ध सीसीटीभी फुटेजहरूको जाँच भइसकेको थियो। नयाँ प्रमाण अनुसार सम्बन्धित थानालाई फेरि अनुसन्धान गर्न भनिएको छ,’ डोभलले भने। एसएसपीका अनुसार, मुद्दा न्यायालयमा विचाराधीन रहेको छ र थप अनुसन्धानका लागि अनुमति लिने प्रक्रिया भइरहेको छ। अनुसन्धानमा लापरवाही पाइए सम्बन्धित अधिकारीहरू विरुद्ध कारबाही गरिने उनले स्पष्ट पारे। ललिता चौधरी उत्तर प्रदेशको मुजफ्फरनगरकी मूल निवासी हुन् र केही वर्षदेखि एकल रूपमा परिवार सम्हाल्दै आएकी छिन्। उनकी छोरी दिल्लीमा इन्टर्नशिप गर्दैछिन्। उनले आफ्नो छोराको लागि गरेको यो संघर्षलाई आमाको कर्तव्य भनेकी छिन्, ‘जो प्रहरीले गर्नुपर्ने थियो मैले गरे।’ उनको आवाजमा अझै पनि पीडा स्पष्ट सुनिन्छ, ‘मेरो छोरा मसँग बोल्दै थियो, ममी मलाई बचाइदिनुहोस्।’
