Skip to main content

चीनको युरिया उत्पादनमा आत्मनिर्भरता कायम, इरान युद्धको प्रभाव नपरेको

चीनले आफ्ना विशाल कोइला भण्डारको उपयोग गरी विश्वव्यापी युरिया उत्पादनमा ७८ प्रतिशत हिस्सा कोइला आधारित बनाएको छ। सन् २०२६ को सुरुवातमा पश्चिम एसियामा भएको युद्धले होर्मुज स्ट्रेटको व्यापारिक मार्गलाई अवरुद्ध गरेपछि युरियाको मूल्यमा ७० प्रतिशतसम्म वृद्धि भएको छ। चीनले आफ्नो ५० देखि ८० प्रतिशत मल निर्यातमा प्रतिबन्ध लगाउँदै आन्तरिक खाद्य सुरक्षा प्राथमिकता दिएको छ, जसले विश्व बजारमा मलको अभाव बढाएको छ।

विश्वभर युरिया उत्पादनका लागि धेरै ठाउँमा प्राकृतिक ग्यास मुख्य स्रोतको रूपमा प्रयोग हुन्छ भने चीनले आफ्नो विशाल कोइला स्रोतको सदुपयोग गरी यस क्षेत्रमा अभूतपूर्व आत्मनिर्भरता हासिल गरेको छ। चीनको कुल युरिया उत्पादनको करिब ७८ प्रतिशत भाग कोइला प्रयोग गरेर उत्पादन गरिन्छ। यसले कतार, रसिया, र साउदी अरबजस्ता प्राकृतिक ग्यासमा भर पर्ने मुलुकहरूको तुलनामा चीनको उत्पादन मोडललाई भिन्न र निकै सुरक्षित बनाएको छ।

सन् २०२६ को सुरुमा पश्चिम एसियामा सुरु भएको युद्धले होर्मुज स्ट्रेटलाई, जुन विश्व मल व्यापारको ३० प्रतिशत हिस्सा ओगट्ने एउटा महत्वपूर्ण जलमार्ग हो, बन्द गरिदिएपछि युरियाको मूल्य ७० प्रतिशतसम्म बढेको छ। तर, चीनको कोइला आधारित उत्पादन प्रणाली र आन्तरिक ऊर्जा स्रोतको कारणले गर्दा यसले बजारमा पर्याप्त सुरक्षित भण्डारण कायम गर्न सफल भएको छ। रोयटर्सका अनुसार, चीन मा युरियाको मूल्य अहिले अन्तर्राष्ट्रिय बजारको तुलनामा करिब एक तिहाइ मात्र छ।

चीनले गत वर्ष १३ अर्ब डलरभन्दा बढी मूल्यको मल निर्यात गरेको थियो, जसको ठूलो भाग मलेसिया, भियतनाम, इन्डोनेसिया, र न्यूजिल्यान्डमा जान्थ्यो। मलेसियाले आफ्नो कुल मल आयातको ६७ प्रतिशत र इन्डोनेसियाले ४४ प्रतिशत हिस्सा चीनबाट ल्याउँथ्यो। तर युद्धका कारण बनेको अभाव र आन्तरिक खाद्य सुरक्षा प्राथमिकता राख्दै चीनले आफ्नो ५० देखि ८० प्रतिशत मल निर्यातमा प्रतिबन्ध लगाएको छ। यसले विश्व बजारमा मलको अभावलाई थप बढाएको छ।