संवैधानिक परिषद्ले भावी प्रधानन्यायाधीश पदका लागि सर्वोच्च अदालतका न्यायाधीश मनोजकुमार शर्मालाई सिफारिस गरेसँगै सार्वजनिक वृत्तमा व्यापक बहस सुरु भएको छ। वरिष्ठतम न्यायाधीश सपना प्रधान मल्ललाई छोडेर शर्मालाई सिफारिस गरिएको भन्दै केहीले आलोचना गरेका छन् भने केहीले योग्य व्यक्तिहरूबाट एक जनालाई चयन गर्नु स्वाभाविक भएको तर्क गरेका छन्। सर्वोच्च अदालतका केही पूर्व न्यायाधीशहरूले यस सिफारिसले परम्परा तोडिए पनि संविधान वा कानुनको उल्लङ्घन नभएको बताएका छन्। तर यसले सरकारले आफू मनोनित व्यक्तिलाई प्रधानन्यायाधीश बनाई सर्वोच्च अदालतमा प्रभाव जमाउने अवसर पाउन सक्छ भन्ने चिन्तासहित कानुन विशेषज्ञहरूको टिप्पणी पनि रहेको छ।
छ सदस्यीय संवैधानिक परिषद्ले राष्ट्रिय सभाका अध्यक्ष नारायणप्रसाद दाहाल र प्रमुख प्रतिपक्षी दलका नेता भीष्मराज आङ्देम्बेको असहमति बीच बिहीबार शर्माको नाम सिफारिस गरेको हो। यस सिफारिसले उठाएका प्रश्नहरू र तीका जवाफहरूबारे हामीले यहाँ चर्चा गरेका छौँ। कानुनका विज्ञहरूले मनोजकुमार शर्माको सिफारिस विद्यमान कानुन र संविधान अनुसार भएको बताएका छन्। पूर्व न्यायाधीश बलराम केसीले भने, “वरिष्ठतम व्यक्तिलाई नियुक्त गर्ने परम्परा हो। परम्परा तोड्दा पनि संविधान वा कानुनको उल्लङ्घन हुँदैन।”
पूर्व न्यायाधीश गिरिशचन्द्र लालले पनि सिफारिसमा कुनै कानूनी त्रुटि नभएको बताएका छन्। उनले भने, “प्रधानन्यायाधीश हुने तय भएको समय अनुसार वरिष्ठतमहरूलाई छोडेर विभिन्न समयमा विभिन्न व्यक्तिहरू नियुक्ति गरिएको हो।” केहीले वर्तमान सरकारको यो कदमले सर्वोच्च अदालतको नेतृत्वमा दीर्घकालीन असर पर्ने डर व्यक्त गरिरहेका छन्। काठमाडौँ विश्वविद्यालयका कानुन विषयका प्राध्यापक विपिन अधिकारीले भने, “यस सिफारिसबाट सरकारले आफू मन पर्ने व्यक्तिलाई प्रधानन्यायाधीश बनाएर सर्वोच्च अदालतमा आफ्नो प्रभाव बनाउने सम्भावना बढी हुन सक्छ।”
पूर्व न्यायाधीश बलराम केसीले अहिलेको सिफारिस अभ्यासमा सुधार आवश्यक रहेको सुझाव दिएका छन्। प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवा नेतृत्वको सरकारले हालै संवैधानिक परिषद्सम्बन्धी व्यवस्थामा केही परिमार्जन गरेको छ। अब परिषद्को बैठकमा चार सदस्य उपस्थित भए पुग्ने र बहुमतबाट निर्णय लिन सकिने व्यवस्था गरिएको छ। पूर्व राष्ट्रपतिले अध्यादेश फिर्ता पठाएपछि सरकारले पुनः पुरानो अध्यादेश लिएपछि संवैधानिक व्यवस्था अनुसार राष्ट्रपतिले अध्यादेश जारी गरेका थिए।
