भौतिकशास्त्रीहरूले ‘फ्र्याक्सनल फर्मी सी’ नामक नयाँ अनौठो क्वान्टम अवस्था फेला पारे

भौतिकशास्त्रीहरूले अल्ट्राकोल्ड सेसियम परमाणुहरूको प्रयोग गरी ‘फ्र्याक्सनल फर्मी सी’ नामक पदार्थको नयाँ र अनौठो क्वान्टम अवस्था विकसित गरेका छन्। यो अनुसन्धानले पदार्थको सामान्य सिद्धान्तहरूलाई चुनौती दिदै, क्वान्टम कणहरू सन्तुलनभन्दा बाहिर पनि व्यवस्थित रूपमा रहन सक्ने कुरालाई प्रमाणित गरेको छ। वैज्ञानिक हान्स-क्रिस्टोफ नेगरेलले यस नयाँ अवस्थामाथि रहेको लुकेको संरचना उजागर गर्दै, यसका कणहरूलाई ‘सुपर-फर्मीअन्स’ भनेर सम्बोधन गर्न सकिने धारणा व्यक्त गरेका छन्।

१५ असार, काठमाडौं। भौतिकशास्त्रीहरूले अत्यधिक चिसो पारिएका परमाणुहरू (अल्ट्राकोल्ड एटम्स) को प्रयोग गरी एउटा अनौठो र नयाँ क्वान्टम अवस्था विकास गरेका छन् जुनलाई ‘फ्र्याक्सनल फर्मी सी’ नाम दिइएको छ। ‘फिजिकल रिभ्यु लेटर्स’ जर्नलमा प्रकाशित यस नयाँ अनुसन्धानले देखाएको छ कि क्वान्टम कणहरूले आफैँलाई सोच्न नसकिएकै नयाँ तरिकाले व्यवस्थित गर्न सक्छन्।

इन्सब्रुक विश्वविद्यालयको नेगरेल समूह र सिएनआरएस तथा पेरिस-डाउफिन विश्वविद्यालयका सैद्धान्तिक भौतिकशास्त्री अल्भिसे बास्टियानेलोले संयुक्तरूपमा यो सफलता हासिल गरेका हुन्। यस खोजले स्थापित क्वान्टम सिद्धान्तहरूभन्दा परे पदार्थको एउटा नयाँ चरण (फेज अफ म्याटर) लाई उद्घाटन गरेको छ। यस अनुसन्धानले प्रमाणित गरेको छ कि क्वान्टम कणहरूलाई उनीहरूको सामान्य सन्तुलन अवस्थाबाट धेरै टाढा धकेल्दा पदार्थको नयाँ र जटिल अवस्था कसरी जन्मन सक्छ।