नेपालभरिका विश्वविद्यालयहरूलाई स्रोत व्यवस्थापन गर्ने विश्वविद्यालय अनुदान आयोगले बिहीवार सबैलाई परिपत्र गर्दै नयाँ राष्ट्रिय शैक्षिक क्यालेन्डर लागू गर्न निर्देशन दिएको छ। सरकारले आफ्नो १०० दिने कार्यसूचीमा विश्वविद्यालयहरूबाट लिइने स्नातक र स्नातकोत्तर परीक्षाको नतिजा शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालयले उपलब्ध गराएको क्यालेन्डर अनुसार निकाल्ने भनेर राखेको लक्ष्यअनुसार उक्त क्यालेन्डर लागू भएको भोलिपल्ट आयोगले परिपत्र पठाएको हो।पहिले पनि क्यालेन्डर रहे पनि त्यसको पालना नभएकाले नयाँ क्यालेन्डर कडाइका साथ लागू गरिने आयोगका एक अधिकारीले बताएका छन्।
आयोगका उपनिर्देशक रमेशप्रसाद अधिकारीका अनुसार नयाँ शैक्षिक क्यालेन्डरमा स्नातक तथा स्नातकोत्तर तहमा यस वर्षदेखि नै भर्नादेखि नतिजा प्रकाशनसम्म समयतालिका तोकिएको छ। त्यसअनुसार सेमेस्टर तथा वार्षिक परीक्षा प्रणालीका दुवैका लागि विद्यार्थी भर्ना प्रक्रिया असारदेखि सुरु गर्नुपर्नेछ। बाँकी गतिविधिहरू यस प्रकार हुनेछन् – प्रवेश परीक्षा: साउन, पठनपाठन: भदौभित्र सुरु गर्नु पर्ने, सेमेस्टर प्रणालीमा दोस्रो सेमेस्टर फागुनभित्र सुरु गर्नु पर्ने, पठनपाठन अवधि: भदौदेखि वैशाखसम्म, आन्तरिक मूल्याङ्कन: निरन्तर, अन्तिम परीक्षा: जेठ, नतिजा प्रकाशन: ६० दिनभित्र। “यसपटकको ब्याचले आगामी साउन भित्र अन्तिम परीक्षाफल पाइसक्नुपर्ने छ,” रमेशप्रसाद अधिकारीले बताए।
देशभरका १५ राष्ट्रिय विश्वविद्यालय र ६ प्रादेशिक विश्वविद्यालयलाई यस सम्बन्धमा परिपत्र गरिएको उनले जानकारी गराए। भूतपूर्वमा खास गरी त्रिभुवन विश्वविद्यालयमा विद्यार्थीहरूले परीक्षाको नतिजा आउन १८ महिनासम्म कुर्नुपरेको तथ्य सबैलाई ज्ञात छ। “मैले पढ्दा बीएलको नतिजा आउन १८ महिना कुर्नुपरेको थियो। अहिले केही वर्षदेखि केही सुधार भएको छ। आयोगले तीन वर्षअघि नै क्यालेन्डर ल्याएको थियो। यसपटक मन्त्रालयले ल्याएको छ। सबैले स्वीकार गर्नुपर्छ,” अधिकारीले भने।
देशको सबैभन्दा ठूलो र पुरानो विश्वविद्यालय भएकाले शैक्षिक क्यालेन्डर कायम राख्न सबैभन्दा बढी चुनौती पनि त्रिभुवन विश्वविद्यालयले सामना गरिरहेको देखिन्छ। लगभग पाँच लाख विद्यार्थी रहेको त्रिविमा क्यालेन्डर कायम गर्ने प्रयास सुरु भएको र अहिले तीन महिनाभित्र नतिजा आइसकेको अनुभव शिक्षाध्यक्षबाट राजीनामा दिएका प्राध्यापक खड्ग केसीले सुनाए। “हामीले क्यालेन्डर लागू गर्न खोज्दा विरोध भएको थियो। प्रहरीलाई पनि बोलाउनुपरेको घटना थियो,” उनले चुनौती सुनाउँदै भने। प्राध्यापक केसीले भने, “तर केही अन्य विश्वविद्यालयका कुल विद्यार्थी संख्या भन्दा हाम्रो एउटा क्याम्पसमै बढी विद्यार्थी हुन्छन्।”
