फाइल तस्वीर २२ असार, काठमाडौं। विज्ञान, प्रविधि तथा नवप्रवर्तन मन्त्री महावीर पुनले मन्त्रालयले विज्ञान र प्रविधि क्षेत्रमा अहिलेसम्मकै ठूलो बजेट छुट्याएको बताएका छन्। सोमबार राष्ट्रिय सभामा विनियोजन विधेयकका मन्त्रीयगत छलफलमा उठेका प्रश्नहरूको जवाफ दिँदै उनले विज्ञान तथा प्रविधि क्षेत्रमा यस्तो ठूलो बजेट पहिले कहिल्यै छुट्याइएको नभएको बताए। अघिल्लो पटक १ अर्ब रुपैयाँसम्म रकम छुट्याइएको भए पनि कानुनी व्यवस्था नहुँदा त्यसलाई खर्च गर्न सकेको थिएन। अहिले ४ अर्ब रुपैयाँ खर्च कता हुन्छ भनेर धेरैले जिज्ञासा राख्दै आएको भए तापनि यो रकम विज्ञान र प्रविधिका लागि अत्यन्त कम रहेको मन्त्री पुनले बताए। यद्यपि, अहिलेका लागि यो रकम पर्याप्त रहेको उनको भनाइ छ।
उनले बताए कि खर्च गरिने कार्यक्रमहरु निर्धारण हुन बाँकी रहेकाले यस विनियोजित ४ अर्ब रुपैयाँमध्ये ३ अर्ब ४० करोड रुपैयाँ अनिश्चय अवस्थामै राखिएको छ। मन्त्री पुनका अनुसार मन्त्रालयका अघिल्ला कार्यक्रम सञ्चालनका लागि ६० करोड रुपैयाँ छुट्याइएको छ भने बाँकी ३ अर्ब ४० करोड खर्च योजना र नियमावली तयार भएपछि मात्र खर्च गरिनेछ। मन्त्रालयले विज्ञान, प्रविधि तथा नवप्रवर्तनसम्बन्धी ऐन र नियमावली तयार गर्ने काम अगाडि बढाइरहेको छ र कानुनी आधार तयार भएपछि मात्रै अनिश्चय अवस्थामा रहेको बजेटलाई कार्यान्वयनमा ल्याइनेछ।
उनले भने, ‘सरकारले विज्ञान, प्रविधि तथा नवप्रवर्तन मन्त्रालयलाई ४ अर्ब रुपैयाँ छुट्याएको छ, जुन पूँजीगत खर्चको १ प्रतिशत हो। पहिले देखि सञ्चालनमा रहेका केही कार्यक्रमका लागि ६० करोड छुट्याइएको छ भने बाँकी ३ अर्ब ४० करोड अनिश्चय अवस्थामै राखिएको छ। जेठ १५ गतेसम्म के गर्ने, कसरी गर्ने भन्ने ठोस निर्णय थिएन, त्यसैले यो रकम अनिश्चय अवस्थामा राखिएको हो।’ उनले थपे, ‘साढे ३ अर्ब रुपैयाँ कसरी खर्च हुन्छ भनेर धेरैलाई अचम्म लाग्न सक्छ, किनकि यति ठूलो रकम पहिले कहिल्यै छुट्याइएको थिएन। २०८० सालमा विज्ञान र प्रविधिका लागि १ अर्ब छुट्याइएको थियो तर खर्च गर्ने कानुनी व्यवस्था नहुँदा त्यो रकम खर्च हुन सकेन, अर्थ मन्त्रालयले त्यो रकम विश्वविद्यालयहरूसँग वितरण गरेको थियो। अहिले ४ अर्ब रुपैयाँ छुट्याउँदा धेरैलाई अनौठो लाग्न सक्छ। धेरैले बजेट कहाँ र कसरी खर्च हुने भन्ने प्रश्न उठाएका छन्, तर यो ४ अर्ब रुपैयाँ उचित रूपमा खर्च गरिनेछ, दशैंको टीका जस्तो केही सानो कुरा होइन।’ उनले युवाहरूलाई विज्ञान र नवप्रवर्तन क्षेत्रमा लाग्न मन्त्रीबाट प्रोत्साहन गरिने जानकारी दिए।
