५ भदौ, काठमाडौं । अमेरिकाले कम्युनिस्ट देश क्युबाविरुद्ध थप आर्थिक प्रतिबन्धहरू घोषणा गरेको छ। अमेरिकी विदेशमन्त्री मार्को रुबियोले क्युबाका सरकारी अधिकारी र कम्पनीहरूलाई लक्षित गर्दै नयाँ प्रतिबन्धहरूको चरण सार्वजनिक गरेका छन्। नयाँ प्रतिबन्ध अन्तर्गत क्युबा सरकारका स्वामित्वमा रहेका नौवटा खानी, धातु र निर्माणसम्बन्धी कम्पनीहरु, क्युबाको निर्माण मन्त्रालय र क्युबास्थित एक अन्तर्राष्ट्रिय संस्थासम्बन्धी अधिकारीहरू समावेश छन्। रुबियोले विज्ञप्तिमा उल्लिखित व्यक्तिहरूमाथि पूर्व क्युबाली नेता फिडेल क्यास्ट्रोको १००औं जन्मजयन्तीको अवसरमा ‘अन्तर्राष्ट्रिय समर्थकहरूको नयाँ समूह’ हवाना ल्याएर क्युबाली सरकारका अधिकारीहरूसँग सम्पर्क विस्तार गरेको आरोप लगाएका छन्। उनले ती व्यक्तिहरूलाई क्युबाली शासनको ‘मार्क्सवाद, जातीय असन्तोष र कम्युनिस्ट हिंसालाई विश्वव्यापी रूपमा फैलाउने अभियान’को भाग भएको समेत बताएका छन्। रुबियोले भनेका छन्, ‘आज घोषणा गरिएका प्रतिबन्धहरूले ट्रम्प प्रशासनले लगाएको प्रतिबन्धहरूलाई अझ कडा पार्दछ र यस कदमले क्युबाली शासनले चलाएको दमन र दशकौंको अमेरिकाविरोधी गतिविधिको आर्थिक सहायता गर्न नदिने स्पष्ट संकेत गर्दछ।’
क्युबाली संस्थामाथि पनि प्रतिबन्ध अमेरिकाले क्युबाको इन्स्टिच्युट अफ फ्रेन्डसिप विथ द पिपल्स (आईक्याप) को नेतृत्वमाथि पनि प्रतिबन्ध लगाएको छ। सन् १९६० मा फिडेल क्यास्ट्रोले स्थापना गरेको आईक्यापले विश्वभर क्युबा समर्थक संगठनहरूसँग सम्बन्ध विस्तार गर्दै आएको छ। संस्थाले विभिन्न देशका क्युबा समर्थक अभियन्ताहरूलाई भ्रमणमा निम्तो दिने र क्युबा सरकारसँग सम्बन्धित अभियानमा सहयोग पुर्याउने कार्य गरेको अमेरिकाले आरोप लगाएको छ। रुबियोले आईक्यापलाई अमेरिकी नागरिकहरूलाई ‘झूट, जासुसी प्रविधि र गैरकानुनी गतिविधिमार्फत भ्रमित र भ्रष्ट बनाउने’ आरोप लगाएका छन्। प्रतिबन्धमा परेका मुख्य मध्ये आईक्यापका अध्यक्ष फर्नान्डो गोन्जालेज योर्त पनि छन्। उनी ‘क्युबाली फाइभ’ नामक जासुसी समूहका सदस्य थिए र बराक ओबामा प्रशासनका क्रममा अमेरिका-क्युबा सम्बन्ध सुधारमा भएको कैदी आदानप्रदानमा रिहा भएका थिए।
क्युबाली जनतालाई आधारभूत सेवा दिन समस्या क्युबाले अमेरिकाले लगाएका सबै प्रतिबन्धको विरोध गर्दै आएको छ। क्युबाली विदेशमन्त्री ब्रुनो रोड्रिगेजले रुबियोको पछिल्लो घोषणाको कडा निन्दा गरेका छन्। उनीसँगको सामाजिक सञ्जाल एक्स मार्फत बोलेका रोड्रिगेजले रुबियोले क्युबाली कम्पनीहरूलाई कारबाही गर्ने प्रयास गरिरहेको र यसले क्युबाको अर्थतन्त्रलाई थप हानि पुर्याउने बताए। रोड्रिगेजले अमेरिकी प्रतिबन्धका कारण क्युबा सरकारले आफ्ना जनतालाई जीवनका आधारभूत सेवा दिनसमेत कठिनाइ भइरहेको दाबी गरेका छन्। उनी अनुसार अमेरिकाले लगाएको नाकाबन्दीले क्युबाको अवस्था पहिले नै नाजुक बनाएको छ। क्युबाको ऊर्जा, वित्तीय र रक्षा क्षेत्रमा रहेका उच्च अधिकारी र संस्थालाई पहिले नै प्रतिबन्ध लगाइसकेको छ। साथै, क्युबाको अर्थतन्त्रका महत्वपूर्ण स्रोत पर्यटन क्षेत्र पनि कमजोर हुँदै गएको छ।
तेल आपूर्तिमा अवरोधले ऊर्जा संकट बढ्यो अमेरिकाले यस वर्षको शुरुआतदेखि प्रभावकारी तेल नाकाबन्दी लगाएको छ। इन्धन आयातमा अत्यधिक निर्भर र पुरानो विद्युत् पूर्वाधार भएका कारण क्युबामा ऊर्जा संकट गहिरिएको छ। इन्धन अभावका कारण अस्पतालहरूले समेत आपत्कालीन जेनेरेटर प्रयोग गर्नु परेको अवस्था आएको छ। लामो समयदेखिका बारम्बार विद्युत कटौतीपछि क्युबामा केही स्थानमा दुर्लभ विरोध प्रदर्शनहरू पनि भएका छन्। सरकारविरुद्ध सार्वजनिक असन्तुष्टि कडाइका साथ नियन्त्रण गरिन्छ र विरोधमा सहभागीहरूलाई लामो जेल सजाय हुने गरेको छ।
