१४ असोज, काठमाडौं । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र प्रतिनिधिसभाका सभामुख माइक जोन्सनले प्रविधि क्षेत्रमा कार्यरत प्रमुख व्यक्तिहरूसँगको छलफलपछि आर्टिफिशियल इंटेलिजेन्स (एआई) प्रणालीको नियमन, समीक्षा र पारदर्शिताका लागि एक स्वैच्छिक सम्झौतामा सहमति भएको घोषणा गरेका छन्। यो सम्झौताले एआई प्रविधिको सुरक्षा र जोखिम नियन्त्रणको मुख्य जिम्मेवारी सम्बन्धित कम्पनीहरूलाई नै सुम्पेको छ। प्रमुख एआई कम्पनीहरूले फ्रन्टियर मोडलहरूको तालिम र सञ्चालनका क्रममा आन्तरिक जोखिम समीक्षा, बाह्य अडिट र बहुस्तरीय नियन्त्रण प्रणाली अपनाउने प्रतिबद्धता जनाएका छन्।
ट्रम्पले यो सम्झौताबारे ‘नैतिक रूपमा बाध्यकारी’ (मोरली बाइन्डिङ) भएको बताउँदै कम्पनीहरू आपसमा निगरानी गर्ने व्यवस्था नभएको खण्डमा स्व-नियमनले प्रभावकारी काम गर्न नसक्ने भय देखाएको बताए। उनले ‘आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स’ (एआई) शब्दलाई परिवर्तन गरी ‘सुपर इन्टेलिजेन्स’ (एसआई) नामाकरण गर्ने निर्णय गरेको घोषणा गरे। उनले ‘इनअग्युरेटिङ द एरा अफ सुपर इन्टेलिजेन्स’ शीर्षकमा कार्यकारी आदेशमा हस्ताक्षर गरेर अमेरिकी सरकारी निकायहरूमा एआईको सट्टा ‘एसआई’ शब्द प्रयोग गर्न निर्देशन दिए।
उनका अनुसार यो प्रविधि इन्टरनेटभन्दा पनि ठूलो छ। ह्वाइट हाउसमा भएको बैठक अघि नै एन्थ्रोपिक, ओपनएआई, र गुगल जस्ता अग्रणी एआई ल्याबहरूले प्रविधिको परीक्षण र अडिटिङमा सहकार्य गर्न आन्तरिक रणनीति बनाउँदै आएका थिए। एआई क्षेत्रका कतिपय विशेषज्ञहरूले सरकारी नियमनको अभावमा कम्पनीहरूले आफ्नो स्व-नियमनमा भर पर्ने नीतिले हालका सुरक्षा चुनौतीहरू पूरै समाधान गर्न नसक्ने चिन्ता व्यक्त गरेका छन्। ट्रम्पले आगामी तीनदेखि चार दिनभitra नयाँ ‘एआई जार’ चयन गर्ने योजना बनाईरहेका छन्, जसका लागि राष्ट्रिय गुप्तचर निर्देशक जे क्लेटनको नाम सुझावमा राखिएको छ।
