इरानमाथि भइरहेको अमेरिकी-इजरायली युद्धले रूस र चीनलाई अमेरिकी स्वार्थहरू कमजोर पार्ने अवसर दिएको छ। रूस र चीनले इरानलाई सैन्य सहायता र गुप्तचर जानकारी उपलब्ध गराउँदै अमेरिकी सेनाको अध्ययन गरिरहेका छन्। अमेरिकाले इरानसँग व्यावहारिक कूटनीतिक निकास खोज्दै गठबन्धन पुनर्जीवित गर्ने अवस्था आएको छ। १२ वैशाख, काठमाडौं।
इरानमाथि जारी अमेरिकी-इजरायली युद्धले रूस र चीनका लागि ठूलो अवसर सिर्जना गरेको छ। मस्को र बेइजिङ दुवैले यस द्वन्द्वलाई पश्चिम एसिया र अन्य क्षेत्रमा अमेरिकी स्वार्थहरू कमजोर पार्ने प्रक्रिया रूपमा हेरेका छन्। दुवै देश अमेरिकी शक्तिलाई कमजोर पार्न, अमेरिकी सैन्य प्रणालीबारे गुप्तचर जानकारी हासिल गर्न र अमेरिकाको नेतृत्वमा रहेको विश्व व्यवस्थालाई कमजोर बनाउन युद्धलाई प्रयोग गर्न इच्छुक छन्। यसका लागि कूटनीतिक, सैन्य, प्रत्यक्ष तथा अप्रत्यक्ष विभिन्न विकल्पहरूमा काम गरिरहेका छन् र अहिलेसम्म सफल भएका छन्।
युक्रेनमा रुसी सेनाले भोगेको चुनौतिले मस्को र बेइजिङले अमेरिकालाई कसरी क्षति पुर्याउन चाहन्छन् भन्ने नमूना प्रस्तुत गर्दछ। २०२२ को फेब्रुअरीमा सुरु भएको रुसको पूर्ण आक्रमणपछि अमेरिकी सरकारले युक्रेनलाई व्यापक समर्थन गर्दछ। युक्रेन युद्धले अमेरिकी प्रतिद्वन्द्वीलाई अल्झाउँछ, रुसी शक्तिलाई कमजोर बनाउँछ र क्रेमलिनलाई आर्थिक भार बढाउँछ। रूसलाई कमजोर देखाउने यो संघर्षले उसको सैन्य क्षमताप्रति पनि प्रभाव पार्छ। यसैबीच, अमेरिका रुसी रणनीति, प्रविधि र प्रक्रियाहरूलाई बुझ्न यो युद्धको अध्ययन गर्दैछ।
इरानको सन्दर्भमा रूस र चीनले अहिले अमेरिकाविरुद्ध परिस्थिति उल्ट्याउन खोजिरहेका छन्। पश्चिम एसियाका जारी युद्धहरूले अमेरिकालाई धेरै समस्या दिने उनीहरूको विश्वास छ। सेप्टेम्बर ११ पछि २० वर्षमा अमेरिका पश्चिम एसियामा फंसिरहेको बेला चीनले आफ्नो अन्तर्राष्ट्रिय स्थिति मजबुत पारेको छ। भारतीय विदेश मन्त्री एस. जयशंकरले ‘चीनले धेरै वर्षमा नलडिकन जित्न सक्यो भने अमेरिका लडेर पनि नजितेको’ बताएका थिए। मस्को र बेइजिङ अहिले यस क्षेत्रको अमेरिकी भ्रमबाट फाइदा उठाउन चाहन्छन्।
अमेरिका सुस्त तनावपूर्ण युद्धमा फंसोस जसले स्रोतसाधन खपत गरून् र अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिष्ठामा हानि पुर्याओस् भन्ने उनीहरूको चाहना हो। इरानलाई सहयोग गर्दै यी उद्देश्य पूरा गर्न दुवै देशसँग आवश्यक औजारहरू छन्। वाशिङ्टनले अधिकतम लक्ष्यहरू त्यागेर व्यावहारिक मध्यमार्ग अपनाउनु र अमेरिकी गठबन्धन पुनर्जीवित गर्नु आवश्यक छ।
