Skip to main content

लेखक: space4knews

पब्जी मोबाइल विश्वकपमा नेपालका होरा ईस्पोर्ट्स आठौँ स्थानमा, प्राप्त गरे करिब दुई करोड पुरस्कार रकम

फ्रान्सको पेरिसमा सम्पन्न पब्जी मोबाइल विश्वकपमा नेपालको होरा ईस्पोर्ट्सले कुल १०९ अंकसहित आठौँ स्थान हासिल गरेको छ। अन्तिम दिनको उत्कृष्ट प्रदर्शनका कारण होरा ईस्पोर्ट्सले आठौँ स्थान सुरक्षित गर्दै ७० हजार अमेरिकी डलर पुरस्कार जितेको छ। समूह चरणमा चौथो स्थानमा रहेर ग्रान्ड फिनालेमा प्रवेश गरेको नेपाली टोली होरा ईस्पोर्ट्सले अघिल्लो संस्करणमा नवौँ स्थान हासिल गरेको थियो।

फाइनलको अन्तिम दिन स्म्याश रुल लागू गरिएको थियो, तर खेलको निर्णय अन्तिम खेलसम्म पर्खनुपर्‍यो। होराले १८ खेलहरूमा कुल १०९ अंक जोडेर आठौँ स्थान पाएको हो। आठौँ स्थानमा पुगेर होराले कुल १ लाख २७ हजार ५०० अमेरिकी डलर पुरस्कार प्राप्त गरेको छ। समूह चरणबाट ५७ हजार ५०० डलर र फाइनलमा थप ७० हजार अमेरिकी डलर कमाएको होराले ठूलो सफलता हासिल गरेको छ। यो रकम नेपाली रुपैयाँमा करिब १ करोड ९४ लाख ३१ हजार रूपैयाँ बराबर हुन्छ, जुन आजको विनिमय दर अनुसार गणना गरिएको हो।

फाइनलको पहिलो दिन होराले ४ खेलमा १९ अंक जोडेको थियो भने दोस्रो दिन ८ खेलमा ३९ अंक थपेको थियो। तेस्रो दिन होराको प्रदर्शन झन उत्कृष्ट रह्यो र ५१ अंक थपियो। तेस्रो दिनको पहिलो खेलमा होराले अंक जोड्न सकेन, तर दोस्रो र तेस्रो खेलमा क्रमशः २१ र १४ अंक जोडेर उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्‍यो। चौथो खेलमा जोनले साथ नदिएपछि १ अंक मात्र जोड्न सफल भयो।

पछिल्लो संस्करणमा नवौँ स्थान दर्ता गरेको होराले यसपटक राम्रो सुधार गर्दै आठौँ स्थानमा पुग्यो। समूहमा चौथो भई ५७ हजार ५०० डलर पुरस्कार पक्का गरेको थियो। ग्रान्ड फिनालेको विजेता टोली टर्कीको एसटुजी ईस्पोर्ट्सले ५ लाख अमेरिकी डलर पुरस्कार जितेको छ। पब्जी मोबाइल ग्रान्ड फिनालेमा १६ टोलीले नगद पुरस्कार पाउनेछन्।

पुष्पलाल मध्यपहाडी लोकमार्ग निर्माण लागतमा ५१ अर्ब रूपैयाँ वृद्धी

पुष्पलाल मध्यपहाडी लोकमार्गको निर्माणमा भएको ढिलाइले गर्दा लागत प्रारम्भिक अनुमानभन्दा ५१ अर्ब रूपैयाँले बढी बढेको महालेखा परीक्षक कार्यालयको प्रतिवेदनमा उल्लेख गरिएको छ। राष्ट्रिय गौरवको आयोजना भएकाले यस लोकमार्गको कुल लागत १५२.७८ प्रतिशतले वृद्धि भई हाल ८४ अर्ब ३३ करोड रूपैयाँ पुगेको छ। भौतिक प्रगतिले ८२ प्रतिशत मात्रै पुरा गरेको, विस्तृत परियोजना प्रतिवेदनको अभाव तथा मुआब्जा विवादले निर्माण कार्यमा निरन्तर अवरोध उत्पन्न भएको कारण समस्याहरू देखा परेका छन्।

मुलुकको मध्यपहाडी क्षेत्रका जिल्लाहरूलाई यातायात सञ्जालसँग जोड्न थालिएको ‘पुष्पलाल मध्यपहाडी लोकमार्ग’ निर्माण तोकिएको समयमा सम्पन्न नहुनुअघि नै लागत ५१ अर्बभन्दा बढी बढेको छ। पूर्व–पश्चिम राजमार्गसँग जोड्ने यो आयोजना आर्थिक वर्ष २०६४/६५ देखि सुरु गरिएको हो। सरकारले यसलाई प्रारम्भमा आ.व. २०७४/७५ मा सम्पन्न गर्ने लक्ष्य राखेको थियो। प्रारम्भ लागत ३३ अर्ब ३६ करोड रूपैयाँ रहेको यस योजनाको संशोधित लागत अनुमान ८४ अर्ब ३३ करोड रूपैयाँ पुगेको छ, महालेखा परीक्षक कार्यालयको कार्यमूलक लेखा परीक्षण प्रतिवेदनले देखाएको छ।

प्रतिवेदन अनुसार तोकिएको समयमा काम पूरा नहुनुका कारण लागत १५२.७८ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ। आ.व. २०८१/८२ सम्ममा ७१ अर्ब ९ करोड ८७ लाख रूपैयाँ खर्च भइसकेको छ। आयोजनाको शुरुवातमा १ हजार ७ सय ७६ किलोमिटर लम्बाइमा सञ्चालन हुँदैथियो, तर रेखाङ्कन परिवर्तनका कारण अहिले लम्बाइ १ हजार ८ सय ७९ किलोमिटर पुगेको छ जसले पनि लागत वृद्धि गराएको छ। वर्षौंको उतारचढावपछि अगाडि बढिरहेको यस आयोजनालाई महालेखाले कार्यदक्षता वृद्धि गरी अब तोकिएको समयमा काम सम्पन्न गर्न निर्देशन दिएको छ।

रसिला र प्रिन्सले पुष्पलाल स्मृति ब्याडमिन्टन प्रतियोगितामा च्याम्पियन ताज जिते

एपीएफका प्रिन्स दाहाल र त्रिभुवन आर्मी क्लबकी रसिला महर्जनले १४ औं पुष्पलाल स्मृति राष्ट्रिय वरीयता ब्याडमिन्टन प्रतियोगितामा आफ्नो उपाधि पुनः संरक्षण गरेका छन्। पुरुष एकलतर्फ प्रिन्सले क्षितिज खनाललाई पराजित गरे भने महिला एकलतर्फ रसिलाले शेस्ना श्रीपालीलाई हराउँदै उपाधि जितिन्। राष्ट्रिय ब्याडमिन्टन संघको आयोजनामा सात दिनसम्म चलेको प्रतियोगितामा विभिन्न विधाका विजेताहरुलाई ४१ लाख रुपैयाँभन्दा बढी पुरस्कार वितरण गरिएको छ। (३१ साउन, काठमाडौं)

एपीएफका प्रिन्स दाहाल र त्रिभुवन आर्मी क्लबकी रसिला महर्जनले १४ औं पुष्पलाल स्मृति राष्ट्रिय वरीयता ब्याडमिन्टन प्रतियोगितामा शीर्ष आठ वरीयताको उपाधि पुनः जितेका छन्। पुरुष एकल फाइनलमा प्रिन्सले एपीएफकै क्षितिज खनाललाई २१–१५, २१–७ को सोझो सेटमा हराउँदै उपाधि हात पार्न सफल भए। यसले उनले लिग चरणमा भोगेको पराजयको बदला समेत चुकाएका छन्। उपाधिसँगै प्रिन्सले ४८ हजार ५ सय रुपैयाँ, मेडल, ट्रफी र प्रमाणपत्र प्राप्त गरे भने उपविजेता क्षितिजले ३० हजार रुपैया सहित मेडल, ट्रफी र प्रमाणपत्र पाए।

पिस फिटनेस क्लबका विष्णु कटुवाल र त्रिभुवन आर्मी क्लबका प्रफुल महर्जन संयुक्त रूपमा तेस्रो हुनेमा थिए। महिला एकलतर्फ रसिलाले नेपाल पुलिस क्लबकी शेस्ना श्रीपालीलाई २१–१२, २१–१३ को सोझो सेटमा पराजित गर्दै लगातार दोस्रो पटक उपाधि हात पारिन्। रसिलाले ५० हजार रुपैयाँ प्राप्त गरिन् भने उपविजेता शेस्नाले २८ हजार ५ सय रुपैयाँ पाइन। पुलिसकी निता लम्साल र एपीएफकी रिहाना शेर्पा संयुक्त रूपमा तेस्रो स्थानमा रहिन्।

प्रतियोगितामा पुरुष युगलतर्फ एपीएफका देवराज राना र प्रिन्स दाहालको जोडीले त्रिभुवन आर्मी क्लबका विधान अधिकारी र प्रफुल महर्जनको जोडीलाई २२–२०, २१–१७ को सेटमा हराउँदै उपाधि जित्यो। यू-११ पुरुष एकलमा नेपाल पुलिसका विराट बस्नेत र महिला एकलमा एपीएफकी रेन्शा श्रेष्ठ विजेता बने। प्रतियोगिताको कुल लागत करिब ४१ लाख ५ हजार २ सय रुपैयाँ रहेको थियो भने पुरस्कार राशि १० लाख ७८ हजार रुपैयाँ राखिएको छ। प्रतियोगितामा लगातार तीन पटक उपाधि जित्ने खेलाडीलाई मोटरसाइकल वा स्कुटर प्रदान गरिने व्यवस्था गरिएको छ।

प्रतियोगिताको समापन समारोहमा नेपाल सरकारका पूर्वमन्त्री तथा नेपाल ओलम्पिक कमिटीका अध्यक्ष जीवनराम श्रेष्ठ, नेपाल ब्याडमिन्टन संघका अध्यक्ष रामजीबहादुर श्रेष्ठलगायतले विजेताहरुलाई पुरस्कार वितरण गरेका थिए।

‘इजलास बाहिरको मुद्दामा प्रधानन्यायाधीशको सक्रियता स्वीकार्य छैन’

नेपाल बार एसोसिएसनले सर्वोच्च अदालतको सम्पत्ति छानबिन आयोगसम्बन्धी मुद्दा संवैधानिक इजलासमा लैजाने निर्णयप्रति कडा आपत्ति जनाएको छ। बार अध्यक्ष डा. विजयप्रसाद मिश्रले प्रधानन्यायाधीशको प्रशासनिक निर्णयलाई न्यायिक मूल्यमान्यता र स्थापित परम्पराको विपरीत रहेको आरोप लगाएका छन्। बारको निष्कर्ष छ कि अदालतको इजलासमा बहस टुंगो लगाउनुपर्ने विषय प्रशासनिक हस्तक्षेपबाट सार्नु स्वतन्त्र न्यायपालिकाका लागि चुनौतीपूर्ण हुने हो।

सर्वोच्च अदालतले सम्पत्ति छानबिन आयोगविरुद्धको मुद्दाहरू संवैधानिक इजलासमा लैजाने निर्णय सार्वजनिक गरेपछि, कानुन व्यवसायीहरूको छाता संगठन नेपाल बार एसोसिएसनले तुरुन्तै विरोध प्रदर्शन सुरु गर्‍यो। बारले मुद्दा पेश हुने दिन मात्र इजलासमा छलफल भएपछि निर्णय गर्ने चलन रहेकोमा प्रधानन्यायाधीशले राष्ट्रिय महत्त्वका मुद्दा संवैधानिक इजलासमा राखिएको टिप्पणी गर्दा आश्चर्य व्यक्त गरेको हो।

बारले प्रधानन्यायाधीशको निर्णयलाई ‘न्यायपालिकाको स्थापित मूल्यमान्यताको विरुद्ध’ भएकाले अस्वीकार गरेको छ। बार अध्यक्ष डा. विजयप्रसाद मिश्रले भने, “खुला इजलासमा छलफल हुनु पर्ने विषय अदालत प्रशासनले अगाडि बढाउन मिल्दैन, यो अदालत प्रशासनको अधिकार पनि होइन।” त्यसैगरी, प्रधानन्यायाधीशले इजलासमा पेश नभएका मुद्दाको तथ्य र प्रमाण हेर्न नमिल्ने र गुप्त रूपमा फाइल माग गरेर हेर्ने अभ्यास नै गलत भएको बताएका छन्।

आर्सनलले म्यानचेस्टर सिटीलाई ३–० गोलले हराउँदै २०२६ को एफए कम्युनिटी शिल्ड जित्यो

आर्सनलले म्यानचेस्टर सिटीलाई ३–० गोलको फरकले पराजित गर्दै २०२६ को एफए कम्युनिटी शिल्डको उपाधि जितेको छ। कार्डिफमा सम्पन्न खेलमा रिकार्डो कालाफिओरी, काइ हाभेर्ट्ज र मार्टिन ओडेगार्डले आर्सनलका लागि गोल गर्दै टोलीलाई विजयी बनाइदिए। आर्सनलले प्रिमियर लिग बाहेक पछिल्ला चार महिनामा दोस्रो ट्रफीको रुपमा कुल १८औं पटक कम्युनिटी शिल्ड आफ्नो नाममा गरेको छ।

म्यानचेस्टर सिटीलाई ३–० ले हराउँदै आर्सनलले २०२६ को एफए कम्युनिटी शिल्डको उपाधि हात पारेको हो। प्रिमियर लिग च्याम्पियन आर्सनलले एफए कप विजेता सिटीमाथि प्रभावशाली जीत निकाल्दै चार महिनाभित्र दोस्रो उपाधि आफ्नो नाम गराएको छ। कार्डिफस्थित प्रिन्सिपालिटी स्टेडियममा भएको खेलमा आर्सनलले सुरुवातमै २३ सेकेन्डमा अग्रता बनाएको थियो। माइल्स लुइस–स्केलीको पासमा रिकार्डो कालाफिओरीले गोल गर्दै टोलीलाई अगाडि बढाए।

खेलको २८औं मिनेटमा काइ हाभेर्ट्जले हेडमार्फत गोल गर्दै आर्सनलको अग्रता दोब्बर बनायो। नयाँ खेलाडी क्रिस्टोस त्जोलिसले मार्टिन ओडेगार्डको क्रसलाई गोलमा परिणत गरेपछि हाभेर्ट्जले बललाई जाली चुमाएका थिए। दोस्रो हाफको सुरूवातको तीन मिनेटमै आर्सनलले तेस्रो गोल थप्यो। त्जोलिसको पासमा ओडेगार्डले सिटीका गोलरक्षक जियानलुइगी डोनारुम्मालाई प्रभावकारी तरिकाले छल्दै गोल गरे।

दुई असिस्टसहित त्जोलिसले आर्सनलको जितमा महत्वपूर्ण भूमिका खेले। क्लब ब्रुगबाट यसै गर्मीमा ३४ मिलियन पाउन्डमा आर्सनलमा आएका २४ वर्षीय त्जोलिसले गत सिजन बेल्जियन क्लबका लागि १७ गोल र २३ असिस्ट गरेका थिए। सिटीले केही अवसरहरू बनाएको भए पनि आर्सनलको रक्षापंक्ति तोड्न सकेन। पहिलो हाफको अन्त्यमा ओडेगार्डको प्रहार जोस्को ग्भार्डियोलले गोल लाइनबाट क्लियर गरे। दोस्रो हाफमा बुकायो साकाले पनि उत्कृष्ट अवसर पाए पनि गोल गर्न सकेनन्।

आर्सनलका लागि यो समग्रमा १८औं कम्युनिटी शिल्ड उपाधि हो। टोलीले पछिल्ला चार महिनामा प्रिमियर लिग उपाधि जितेपछि दोस्रो ट्रफी पनि आफ्नो नाममा गरेको छ। यस वर्षको कम्युनिटी शिल्ड कार्डिफमा खेलाइएको हो किनभने वेम्बलीमा ‘द विकेन्ड’ को ‘आफ्टर आवर्स टिल डन’ टुर आयोजना भइरहेको छ।

एनएसएसएफ र त्रिवि बीच छात्रवृत्तिका लागि सम्झौता

नेपाल विद्यालय खेलकुद महासंघ (एनएसएसएफ) र त्रिभुवन विश्वविद्यालयअन्तर्गत खेलकुद विज्ञान विभागबीच वार्षिक २ जनालाई पूर्ण छात्रवृत्ति प्रदान गर्ने सम्झौता भएको छ। मास्टर्स इन स्पोर्ट्स अध्ययनका लागि पाँच वर्षसम्म सो छात्रवृत्ति उपलब्ध गराइने महासचिव राजकुमार कार्कीले जानकारी दिनुभयो। ३१ साउन, काठमाडौं।

सम्झौतामा एनएसएसएफका अध्यक्ष विनोद श्रेष्ठ र खेलकुद विज्ञान स्नातकोत्तर कार्यक्रमका प्रमुख प्रा. पशुपति अधिकारीले हस्ताक्षर गरे। सो अवसरमा त्रिभूवन विश्वविद्यालयअन्तर्गत मानविकी तथा सामाजिक शास्त्र संकायका डिन प्रा.डा. दुविनन्द ढकाल, एनएसएसएफका उपाध्यक्ष मोहनकुमार कार्कीलगायतको उपस्थिति रहेको थियो। छात्रवृत्तिका लागि ब्रिज इन्टरनेसनलका निर्देशक प्रज्ज्वल गिरीले प्रायोजन गरेको महासचिव कार्कीले बताए।

महासचिव कार्कीले खेल क्षेत्रमा लाग्नेलाई पढाइसंगै खेलकुदलाई अगाडि बढाउन छात्रवृत्तिले थोरै भएपनि सहयोग पुग्ने विश्वास व्यक्त गर्दै सहकार्यका लागि त्रिभूवन विश्वविद्यालय र ब्रिज इन्टरनेसनल परिवारप्रति धन्यवाद आभार व्यक्त गरे। सोही अवसरमा एनएसएसएफले खेलकुद विज्ञान स्नातकोत्तर कार्यक्रमका संस्थापक प्रमुख प्रा.डा. रामकृष्ण महर्जन र महर्जनपछिका प्रमुख राष्ट्रिय खेलकुद परिषद्का पूर्व सदस्य गंगाबहादुर थापालाई पनि उनीहरुको योगदानको कदर गर्दै सम्मान गरेको थियो।

खगेन्द्र राईको स्मृतिमा प्रतिष्ठान स्थापना

३१ साउन, काठमाडौं। नेकपा एमालेका नेता खगेन्द्र राईको सम्झनामा एक प्रतिष्ठान स्थापना गरिएको छ। राजधानीमा बसोबास गर्ने खोटाङबासीहरूको भेलाले ‘खगेन्द्र राई स्मृति प्रतिष्ठान’ गठन गरेको हो। प्रतिष्ठानको अध्यक्षमा राईकी पत्नी बिमला र महासचिवमा भवानी लुइँटेल चयन भएका छन्। प्रतिष्ठान स्थापना गर्न आयोजित भेलामा एमाले केन्द्रीय सदस्य विशाल भट्टराईले राजनीतिक र प्रगतिशील साहित्यको क्षेत्रमा राईले पु¥याएको योगदानहरू प्रस्तुत गरेका थिए। जनसांस्कृतिक महासंघका पूर्व केन्द्रीय अध्यक्ष तथा एमालेका पूर्व केन्द्रीय सदस्य राई गत २० फागुनमा चुनावी अभियानका क्रममा निधन भएका थिए। ४२ वर्षसम्म सक्रिय राजनीतिमा रहेका राईको स्मृतिलाई जीवित राख्न यो प्रतिष्ठान स्थापना गरिएको एमाले खोटाङका अध्यक्ष देवविक्रम राईले बताए।

‘खगेन्द्र राईको निधन हुँदा उहाँको परिवार एक्लोपनमा परेको छ। हाम्रो पार्टीले पनि एक अभिभावक र एक योद्धा गुमाएको पीडा छ,’ भेलामा देवविक्रमले भने, ‘यो प्रतिष्ठानबाट हामी खगेन्द्र राईलाई सम्झिरहने काम गर्नेछौं र नयाँ पुस्तालाई उहाँलाई चिनाउनेछौं।’ खगेन्द्र राईकी पत्नी बिमलाले कुनै विद्यार्थीको अनुहारमा आउने चमक र विपन्न परिवारको खुशीले खगेन्द्र राईको सम्मान हुने बताइन्। ‘उहाँ हाम्रो परिवारको मूल मात्र हुनुहुन्थेन, चेतनाको धुरी पनि हुनुहुन्थ्यो,’ बिमलाले भनिन्, ‘तर अब उहाँ फर्कनुहुन्न, त्यसैले कुनै असहायको अनुहारमा खुशी ल्याउँदा उहाँको सम्मान र सम्झना हुनेछ।’ प्रतिष्ठानका सदस्यहरूमा आशिष राई, मिशन राई, ईन्द्र लिमेल मगर र सुशीला तिमल्सिना चयन भएका छन्। बाँकी पदाधिकारी र सदस्यहरू राईकै गृह जिल्ला खोटाङबाट चयन गरिनेछ।

भन्सार छल गरी ल्याइएको ३ लाख ६२ हजार मूल्य बराबरका सामान बरामद

सुनसरीको बर्जु गाउँपालिकाका दुई स्थानहरूबाट आइतबार प्रहरीले ३ लाख ६२ हजार २ सय १५ रुपैयाँ मूल्यबराबर भन्सार छल गरी ल्याइएको सामान बरामद गरेको छ। बर्जु–१ दुर्गामन्दिर नजिकबाट १ लाख ४३ हजार २ सय २५ रुपैयाँ मूल्यका लत्ताकपडा सहित सिटी सफारी नियन्त्रणमा लिइएको छ। बर्जु–६ जानकी चोकबाट २ लाख १९ हजार रुपैयाँ मूल्यका भन्सार छल गरेका वस्तु बरामद गरी दुहवीस्थित इलाका प्रहरी कार्यालयमा राखिएको छ। ३१ साउन, सुनसरी।

सुनसरीको सीमावर्ती क्षेत्रमा पर्ने बर्जु गाउँपालिकाका दुई स्थानबाट आइतबार प्रहरीले कुल ३ लाख ६२ हजार २ सय १५ रुपैयाँ मूल्यबराबरका भन्सार छल गरी ल्याइएको सामान बरामद गरेको छ। इनरुवा जिल्ला प्रहरी कार्यालयका अनुसार, बर्जु–१ दुर्गामन्दिर नजिक १ लाख ४३ हजार २ सय २५ रुपैयाँ मूल्यका लत्ताकपडा सहित प्र १–०२–००५ ह ०८५१ नम्बरको सिटी सफारी नियन्त्रणमा आएको हो। त्यस्तै, बर्जु–६ जानकी चोकबाट २ लाख १९ हजार रुपैयाँ बराबरका भन्सार छल गरी ल्याएका वस्तु बरामद गरिएको जिल्ला प्रहरी कार्यालयले जनाएको छ। बरामद गरिएका सामग्री र सिटी सफारी दुहवी नगरपालिकास्थित इलाका प्रहरी कार्यालयमा राखिएका छन्।

अल निनोले समुद्र सतह बढायो, सन् २०२६ मा पुनः चिन्ताको विषय

समाचार सारांश समीक्षा गरिएको तथ्याङ्क। जर्नल अफ जियोफिजिकल रिसर्चमा प्रकाशित अध्ययनले सन् २०१४–१६ र २०२३–२४ का शक्तिशाली अल निनो घटनाका कारण समुद्री सतहमा भएको वृद्धिको तुलनात्मक विश्लेषण गरेको छ। सन् २०२३–२४ को अल निनो छोटो अवधिमा विकसित भए तापनि यसले समुद्री सतहको वृद्धिलाई तीव्र पारेको र तटीय क्षेत्रमा ठूलो वातावरणीय दबाब सिर्जना गरेको छ। वैज्ञानिकहरूले सन् २०२६ मा शताब्दीकै शक्तिशाली अल निनो आउन सक्छ भन्ने पूर्वानुमान गरेका छन्, जसले विश्वव्यापी तापक्रम र समुद्री सतहमा थप गम्भीर प्रभाव पार्नसक्छ। ३१ साउन, काठमाडौं।

अल निनो र ला निनो विश्वको मौसम तथा जलवायुलाई प्रभाव पार्ने महत्वपूर्ण प्राकृतिक घटनाहरू हुन्। अल निनोको समयमा प्रशान्त महासागरको भूमध्यरेखीय क्षेत्रको पानी सामान्यभन्दा बढी तातो हुन्छ। यसको विपरीत, ला निनोमा त्यही क्षेत्रको पानी सामान्यभन्दा बढी चिसो हुन्छ। यी घटनाले समुद्रको तापक्रम मात्र होइन, विश्वव्यापी तापक्रम, वर्षा र समुद्री सतहको वृद्धिमा पनि प्रभाव पार्दछ। जर्नल अफ जियोफिजिकल रिसर्च: ओशन्समा प्रकाशित नयाँ शोधले सन् २०१४–१६ र २०२३–२४ मा भएका दुई शक्तिशाली अल निनो घटनाको तुलनात्मक अध्ययन गरेको छ। शोधकर्ताहरूले पत्ता लगाएका छन् कि दुवै घटनामा विश्वको औसत समुद्री सतहमा वृद्धि भएको छ, यद्यपि ती वृद्धिका कारण र विभिन्न क्षेत्रको योगदानमा भिन्नता देखिएको छ।

२०२३–२४ मा समुद्री सतह तीव्र गतिमा बढ्यो। अध्ययनअनुसार, सन् २०१४–१६ को अल निनोको समयमा विश्वको औसत समुद्री सतह लगभग ९.१६ मिलिमिटरले बढेको थियो भने सन् २०२३–२४ मा करिब ७.७० मिलिमिटरले बढेको थियो। पहिलो दृष्टिमा ९.१६ मिलिमिटरको वृद्धि बढी देखिए पनि, सन् २०२३–२४ को अल निनो तुलनात्मक रूपमा कम समयमै विकसित भएको कारण समुद्री सतहको वृद्धि गति धेरै तीव्र थियो। वैज्ञानिकहरूले बताएका छन् कि समुद्री सतह तीव्र बढ्दा तटीय क्षेत्रमा दबाब छिट्टै बढ्न सक्छ।

सोमबारदेखि म्यानपावर व्यवसायीहरूले कार्यालय बन्द गरी श्रमिक पठाउने प्रक्रिया रोक्ने निर्णय

नेपाल वैदेशिक रोजगार व्यवसायी संघले सेवा शुल्क समायोजन लगायत १५ बुँदे माग पूरा नभएपछि भोलिदेखि श्रमिक विदेश पठाउने प्रक्रिया बन्द गर्ने निर्णय गरेको छ। संघका अध्यक्ष डिकबहादुर खत्रीले मुख्य माग सेवा शुल्कको निर्धारण गर्नु रहेको बताउँदै माग पूरा नभएसम्म म्यानपावर कार्यालयमा तालाबन्दी गरिने स्पष्ट पारेका छन्। श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालयका प्रवक्ता पिताम्बर घिमिरेले वार्ता सकारात्मक भएको र मन्त्रालयले माग सम्बोधनका लागि छलफल जारी राखेको जानकारी दिएका छन्। ३१ साउन, काठमाडौं।

म्यानपावर व्यवसायीले भोलि (१ भदौदेखि) श्रमिकलाई वैदेशिक रोजगारीमा पठाउन काम बन्द गर्ने भएका छन्। सरकारले दिएको अल्टिमेटममा सहमति नजुटेपछि म्यानपावर व्यवसायीहरूले श्रमिक पठाउने कार्य रोक्ने जानकारी दिएका हुन्। नेपाल वैदेशिक रोजगार व्यवसायी संघले सेवा शुल्क परिमार्जनसहित १५ बुँदे माग अघि सारेको थियो। ती माग सम्बोधन नभएपछि भोलिदेखि देशभरिका म्यानपावर व्यवसायीका कार्यालय बन्द गर्ने निर्णय गरिएको छ। संघका अध्यक्ष डिकबहादुर खत्रीले सबै व्यवसायीले पूर्वनिर्धारित कार्यतालिका अनुसार आफ्ना कार्यालयमा तालाबन्दी गर्दा श्रमिकलाई विदेश पठाउन रोक लगाउने बताए।

संघले ७ साउनमा व्यवसायीहरूको विशेष भेला गरी सरकारले ठोस कदम चाल्नुपर्ने १५ बुँदे मागहरू सरकारलाई प्रस्तुत गरेको थियो। ती मागमा वैदेशिक रोजगारीमा जाने श्रमिकले म्यानपावर व्यवसायीलाई तिर्नुपर्ने सेवा शुल्कको निर्धारण तथा वैदेशिक रोजगार विभागले गरेको कारबाही फिर्ता लिनेजस्ता विषयहरू रहेका छन्। संघले सरकारसँगको वार्ता र आन्दोलनलाई सँगसँगै अघि बढाएको छ। शुक्रबार युवा, श्रम तथा रोजगार मन्त्रालयसँग प्रारम्भिक चरणको छलफल पनि भएको थियो। छलफलमा व्यवसायीले मागहरूबारे जानकारी दिएका थिए भने मन्त्रालयका अधिकारीहरूले प्रगति र कार्य विवरणबारे धारणा प्रस्तुत गरेका थिए।

‘हाम्रो मुख्य माग सेवा शुल्क नै हो, अन्य ऐन संशोधनका कुरा आफ्नै ठाउँमा छन्, तर सेवा शुल्कको विषयमा सरकारले ठोस निर्णय लिनुपर्छ,’ अध्यक्ष खत्रीले बताएका छन्। उनी भोलि छलफल गरेर निष्कर्ष निकाल्न र त्यसलाई मन्त्रीसमक्ष प्रस्तुत गर्न चाहेको तयारीमा रहेको पनि बताए। श्रम मन्त्रालयका प्रवक्ता पिताम्बर घिमिरेले दुवै पक्षबीच भएको प्रारम्भिक छलफलले सहमति बन्ने वातावरण तयार गरेको र भोलि सम्ममा ठोस निष्कर्ष आउने सम्भावना रहेको बताए।

व्यवसायीहरूले भोलिदेखि कामदार विदेश नपठाउने घोषणा गरेको विषयमा प्रवक्ता घिमिरेले वार्ता जारी भएकाले त्यस्तो कदम नचालिने विश्वास व्यक्त गरे। ‘संवाद जारी अवस्थामा सबै कुरा सकारात्मक रूपमा अगाडि बढिरहेकाले व्यवसायीहरूले कडा कदम चाल्ने छैनन् भन्ने हाम्रो विश्वास छ, भोलि नै निष्कर्ष आउने देखिन्छ,’ उनले भने। मन्त्रालयले व्यवसायी र सरकार दुवैको जिम्मेवारी रहने भएकोले समन्वय भूमिका निभाउँदै सोमबारको बैठकपछि आन्दोलनका कार्यक्रम समाधान हुनेछ भन्ने अपेक्षा गरिएको छ।

इन्डोनेसियाको फ्लोरेस टापुमा भूकम्पले ५१ जनाको मृत्यु, ५ हजारभन्दा बढी विस्थापित

पूर्वी इन्डोनेसियाको फ्लोरेस टापुमा शनिबार गएको ७.७ म्याग्निच्युडको शक्तिशाली भूकम्पमा कम्तीमा ५१ जनाको मृत्यु भएको छ। विपद् व्यवस्थापन निकायका अनुसार करिब ५ हजार मानिस विस्थापित भएका छन् भने १५७ घर पूर्ण रूपमा ध्वस्त भएका छन्। परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनालले इन्डोनेसियामा भएको जनधन क्षतिप्रति दुःख व्यक्त गर्दै नेपाल सरकारका तर्फबाट समवेदना र एकता प्रकट गरेका छन्।

भूकम्पको केन्द्र पूर्वी नुसा तेङ्गारा प्रान्तको फ्लोरेस टापुस्थित एन्डे सहरबाट करिब ६८ किलोमिटर उत्तर–उत्तरपश्चिममा थियो। अमेरिकी भूगर्भ सर्वेक्षण (यूएसजीएस)का अनुसार भूकम्प स्थानीय समयअनुसार शनिबार बिहान ५:५८ बजे गएको थियो। भूकम्पपछि करिब ३४१ वटा परकम्पहरू पनि आएको अधिकारीहरूले बताएका छन्। उपस्वास्थ्य मन्त्री बेन्जामिन पाउलस अक्टाभियानुसले आइतबार टेलिभिजनमार्फत जानकारी दिँदै ३६ जना गम्भीर घाइते र ७७ जना सामान्य चोटग्रस्त रहेको बताए।

इन्डोनेसियाको विपद् व्यवस्थापन निकाय बीएनपीबीका अनुसार सबैभन्दा प्रभावित क्षेत्र सिक्का रिजेन्सीमा ३३०० भन्दा बढी मानिस घरबाट विस्थापित भएका छन्। उनीहरू बाटो अवरुद्ध हुँदा त्यहीँ फसेका छन् र केहीलाई खेलकुद रंगशालामा अस्थायी रूपमा राखिएको छ। बन्दरगाह सहर माउमेरेमा केहि स्थानिय बासिन्दा भत्किएका घर बाहिर त्रिपाल टाँगेर बसेका छन् भने केही घाइतेहरूलाई स्थानीय अस्पतालबाहिर बनाइएको अस्थायी शिविरमा उपचार गरिएको छ।

बीएनपीबी प्रमुख लेफ्टिनेन्ट जनरल सुहार्यान्तोका अनुसार कम्तिमा १५७ घर पूर्ण रूपमा ध्वस्त भएका छन् र करिब २०० घरमा क्षति पुगेको छ। उद्धार टोली अझै नाजेकेओका सबै प्रभावित क्षेत्रमा पुग्न सकेका छैनन्। पहिरोले सडक अवरुद्ध र सञ्चार सेवा प्रभावित भएपछि उद्धारमा कठिनाइ भइरहेको छ भनी खोज तथा उद्धार निकायका प्रमुख फाथुर रहमानले बताए। क्याबिनेट सचिव टेडी इन्द्र विजायाका अनुसार उद्धार तथा राहतका लागि देशभरिको ३५०० भन्दा बढी सैनिक र प्रहरी परिचालन गरिएको छ।

सुकेपोखरी: प्रकृतिको मनमोहक संगम

पाँचथरको सुकेपोखरीमा मनसुनको समयमा देखिने कुहिरो, हरियाली र मौसमको परिवर्तनले पर्यटकलाई आकर्षित गरेको छ। मेची राजमार्ग नजिकै पर्ने सुकेपोखरीमा सडक सुविधा सहज भएपछि आन्तरिक पर्यटकको संख्या बढेको स्थानीय बताउँछन्। फाल्गुनन्द पदमार्ग क्षेत्रभित्र पर्ने सुकेपोखरीमा होमस्टे र होटलको पूर्वाधार विकाससँगै पर्यटन प्रवर्द्धनको सम्भावना बढेको छ। ३१ साउन, पाँचथर। बिहानको झुल्के घामसँगै सुकेपोखरीबाट टाढा हिमालको धर्सो देखियो। केही समयमा कुहिरोले हिमाललाई छोप्यो। एकैछिनमा खुलेको आकाश फेरि बादलले ढाकियो। कुहिरो र घामबीचको यो खेलले सुकेपोखरी आसपासको दृश्य अझ मनमोहक बनाएको थियो। मनसुनमा सुकेपोखरीको सुन्दरता विशेष रंग लिएर आउँछ। चारैतिर फैलिएको हरियाली, डाँडामा दौडिरहेका बादल, चिसो लेकाली हावा र विभिन्न ठाउँमा फुलेका रंगीन फूलहरूले यहाँ आउने जोकोहीलाई केहीबेर प्रकृतिमा रमाउन बाध्य पार्छ। मेची राजमार्गअन्तर्गत पौवाभञ्ज्याङ बजार नजिकै रहेको सुकेपोखरी पाँचथरको आकर्षक पर्यटन स्थल हो। मौसमको परिवर्तनसँगै यहाँको दृश्य पनि फरक देखिन्छ। मनसुनमा कुहिरो र हरियालीले छोपिएको सुकेपोखरीमा केही हप्तापछि कञ्चनजङ्घा, कुम्भकर्ण लगायतका हिमश्रृंखलाहरू खुल्दैछन्। चैत–बैशाख महिनामा यो क्षेत्र गुराँसको फुलले ढाकिन्छ। सुकेपोखरी र आसपासका फराकिला चौरहरू अहिले हरिया छन्। साना र ठूला पोखरीमा आकाशको रंग झल्किन्छ। डाँडामा बादल दौडिँदै र कुहिरोको पुनःआउनुले प्राकृतिक दृश्य चित्रझैँ देखिएको छ। लेकाली भएकोले यहाँको मौसम चिसो र शीतल रहन्छ। प्रकृतिसँगै यहाँको ग्रामीण जीवन पनि अत्यन्त आकर्षक छ। खेतबारीमा किसानहरू व्यस्त छन्। आलु खेत फाँट खाली भएपछि मुला रोप्न आतुर रहेका छन। कृषि र पशुपालन यहाँको जीविकोपार्जनको मुख्य आधार हुन्। विभिन्न प्रकारका रुख–वनस्पति र मौसमी फूलहरूले सुकेपोखरीको प्राकृतिक विविधता झल्काउँछन्। यहाँ आउने पर्यटकले प्रकृतिको दृश्यसँगै स्थानीय परिकारको स्वाद पनि लिन सक्छन्। आन्तरिक पर्यटकको संख्या बढेसँगै होमस्टे र होटलहरूको संख्या पनि बढिरहेको छ भन्छन् स्थानीय अजय राई। सुकेपोखरीसँगै लोहाकी लगायतका क्षेत्रहरू पनि पर्यटकका लागि आकर्षक गन्तव्य बनेका छन्। फाल्गुनन्द पदमार्ग यही क्षेत्र हुँदै जान्छ, जसले पर्यटन सम्भावनालाई अझ व्यापक बनाएको छ। यो पदमार्ग कोशी प्रदेशको महत्वपूर्ण पर्यटन परियोजना हो। ‘यहाँको दृश्य मौसम अनुसार फरक तर आकर्षक हुन्छ,’ स्थानीय सुरेश राईले बताए। अहिले सडक पहुँच सहज हुँदै गएपछि मनसुनमा पनि सुकेपोखरी घुम्न आउने आन्तरिक पर्यटकको संख्या बढेको स्थानीयहरूले बताएका छन्। हिमाल अवलोकन गर्न उपयुक्त मौसम कुर्न पर्दैन सुकेपोखरीमा। कहिले कुहिरोले हिमाल छोप्छ भने कहिले घामले डाँडालाई उज्यालो बनाउँछ। कहिले बादल डाँडामाथि दौडिन्छ भने कहिले हरियालीबीच फूलहरू मुस्कुराउँछन्। मौसम परिवर्तनसँगै निरन्तर बदलिने यी दृश्यहरू मनसुनमा सुकेपोखरीको विशेष आकर्षण बनेका छन्।

एक सातामा १३० भन्दा बढी पहिरो र २२ जनाको मृत्यु, नेपालमा विपद् स्थिति

गएको एक सातामा नेपालमा सबैभन्दा ठूलो विपद्को रुपमा देखा परेको पहिरोले कम्तीमा २२ जनाको मृत्यु भएको अधिकारीहरूले जनाएका छन्। साउन ३१ गतेसम्मको पछिल्लो एक सातामा १३२ वटा ठूला पहिरोका घटनाहरूले यस्तो क्षति पुर्‍याएको राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणले जनाएको छ। प्राधिकरणकी प्रवक्ता शान्ति महतले पछिल्लो साता परेको बर्खे विपद्का घटनामा “निकै खराब” स्थिति रहेको उल्लेख गर्दै मुख्यतया रोल्पा र जाजरकोट जिल्लामा धेरै दुखद घटनाहरू घटेका बताइन्। “रोल्पामा मात्र पछिल्लो एक सातामा १७ जना, जाजरकोटमा ४ जना र बाजुरामा १ जनाको मृत्यु पहिरोले गराएको छ,” उनले भनिन्। “त्यहाँ अहिले पनि २०० जनाभन्दा बढी मानिसहरूलाई अन्यत्र अस्थायी आश्रय स्थलमा राखिएको छ।”

आइतबार सिंहदरबारमा बसेको मनसुन प्रतिकार्य कमाण्ड पोस्टको बैठकले प्रभावितहरुलाई कानुनअनुसार तुरुन्त राहत दिन निर्देशन दिएको प्रवक्ता महतले जानकारी गराइन्। “अस्थायी आवास र व्यक्तिगत आवास निर्माणका लागि आवश्यक काम पनि छिटो अगाडि बढाउन सम्बन्धित निकायहरूसँग निर्देशन दिइएको छ।” जल तथा मौसम विज्ञान विभागका मौसमविद्हरूले खासगरी पश्चिमी पहाडी क्षेत्रमा मङ्गलबारसम्म भारी र अत्यधिक वर्षाको सम्भावना रहेको भन्दै सतर्क रहन आग्रह गरेका छन्। पश्चिम नेपालमा बढी वर्षा मौसम अधिकारीहरूले बागमती प्रदेशदेखि पश्चिमतर्फ वर्षा निरन्तर र बढ्दो क्रममा रहेको बताएका छन्।

विभागका मौसमविद् डेभिड ढकालले भने: “आइतबार रातिदेखि सोमवारसम्म पश्चिम नेपालमा उल्लेख्य वर्षाको सम्भावना छ। विशेषगरी लुम्बिनी प्रदेशको पश्चिमी भाग र सुदूरपश्चिम प्रदेशमा सामान्यभन्दा बढी वर्षा हुने देखिएको छ।” उनका अनुसार देशव्यापी वर्षा भइरहँदा पनि कोशी प्रदेशका तराई क्षेत्र र मधेश प्रदेशमा अझै वर्षा न्यून छ। न्यून चापीय रेखा नेपालको नजिकै रहँदा मध्यदेखि पश्चिम नेपालमा वर्षाको गतिविधि उच्च रहेको छ। यस वर्ष मनसुन सरदर मितिभन्दा करिब एक हप्ता ढिलो गरी जुन १९ मा सुरु भएको थियो। मौसमविद् ढकालका अनुसार नेपालमा मनसुनको समयमा करिब १,५०० मिमी पानी पर्छ। मूल्याङ्कन गर्ने २० वटा मापन केन्द्रहरूको तथ्यांक अनुसार अगस्ट १४ सम्म करिब ५३ प्रतिशत मात्र वर्षा भएको देखिएको छ।

तालिबानको पाँचौं वर्ष: अफगान महिलाहरूको अँध्यारो जीवन

तालिबान पुनः सत्तामा आएको पाँच वर्ष पूरा भएको अवसरमा अफगान महिलाहरूले भोगिरहेको अमानवीय जीवन र दमनका बारेमा विस्तृत रुपमा जानकारी प्रस्तुत गरिएको छ। तालिबानी शासनले महिलालाई शिक्षा, रोजगार र सार्वजनिक सक्रियताबाट वञ्चित गर्दा उनीहरूको भविष्य, पहिचान र आत्मनिर्भरता जितिएको पीडित महिलाहरूले बताएका छन्। पेशागत र शैक्षिक सपना बोकेका अफगान महिलाहरू अहिले घरभित्र मात्र सीमित भई बाँच्न र अमानवीय सजाय भोग्न बाध्य छन्। ३१ साउन, काठमाडौं। अफगानिस्तानमा तालिबान पुनः सत्तामा आएको पाँच वर्ष पूरा भएको छ। यो शासन महिलाप्रति अत्यन्त प्रतिबन्धात्मक रहेको छ। न्यूनतम मानवीय जीवन धारण गर्न पनि त्यहाँका महिलाले अनुमति पाएका छैनन्। तालिबानले ६ कक्षा भन्दा माथिको पढाइ रोक लगाएको छ। महिलाहरूलाई रोजगारीबाट समेत वञ्चित गरिएको छ र सार्वजनिक क्रियाकलापमा पनि भाग लिन दिइँदैन। यसै सन्दर्भमा केही प्रतिनिधि महिला अनुभवसहित अफगान महिलाहरूको अवस्थाबारे तथ्य प्रस्तुत गरिएको छ।

प्रसूति विशेषज्ञ मरियमले भनिन्, “कहिलेकाहीँ मेरो छोरीको भविष्य बारे सोच्ने गर्छु। यदि यो अवस्था यस्तै रह्यो भने, उसले मेरो जस्तै विद्यालय पढ्न पाउने छैन।” उनले थपिन्, “गर्भवती हुँदा महिलाले महिला चिकित्सक चाहिएको बेला त्यो सुविधा नभए के हुन्छ? यो जीवन र मृत्युको प्रश्न हो।” पूर्वपत्रकार जुहालले भने, “अचानक शासन परिवर्तनपछि मेरो जीवन बदलियो। म काम र सामाजिक गतिविधिबाट टाढा भएर घरमै सीमित भएँ।”

नुरी, एक युवा अफगानी महिला, जसले कानुन र राजनीतिशास्त्र अध्ययन गर्ने उद्देश्यसहित विश्वविद्यालयमा भर्ना भएकी थिइन्, भनिन्, “तर नयाँ राजनीतिक परिस्थितिका कारण विश्वविद्यालय बन्द भए र मैले पढाइ जारी राख्न सकिनँ।” मनिझाले भनिन्, “मलाई ३९ कोर्रा हान्ने सजाय दिइयो र नौ महिनाभन्दा बढी जेलमा बस्नुपर्यो।” इला, डेन्टल असिस्टेन्ट,ले भने, “मेरो साना बहिनीहरूले मेरो भोगाइ नपुन् भन्ने चाहना राख्छन्।” लिमा, २० वर्षीया,ले भनिन्, “म अन्धकारमा जीवन बिताइरहेकी छु।” सकिबाले भने, “पाइलट बन्नु मेरो लागि लगभग असम्भव छ।”

नेपाल ए टोलीलाई अस्ट्रेलियामा हुने टप एन्ड टी-२० सिरिजका लागि बिदाइ

अस्ट्रेलियाको नर्थन टेरिटोरीमा आयोजना हुन लागेको टप एन्ड टी–२० सिरिजका लागि नेपाल ए टोलीको बिदाइ गरिएको छ। अनिल साहको नेतृत्वमा रहेको १५ सदस्यीय नेपाली टोली अगस्ट २१ देखि ३० तारिखसम्म सञ्चालन हुने उक्त प्रतियोगितामा भाग लिन तयार छ। नेपालले यो प्रतियोगितामा एनटी स्ट्राइक, बंगलादेश हाई–परफर्मेन्स, होबार्ट हरिकेन्स, एसीटी कोमेट्स, किङ्समेन र भिक्टोरियासँग गरी ६ वटा लिग खेल खेल्नेछ।

नेपाल ए टोलीलाई नर्थन टेरिटोरी, अस्ट्रेलियामा आयोजना हुने टप एन्ड टी–२० सिरिज खेल्न जानुअघि विशेष कार्यक्रम गर्दै बिदाइ गरिएको छ। नेपाल क्रिकेट संघ (क्यान) ले आइतबार आयोजना गरेको कार्यक्रममा क्यानका उपाध्यक्ष रोशन सिंह लगायतले टोलीलाई बिदाइ गर्दै उत्कृष्ट प्रदर्शन गरी जित हासिल गर्न शुभकामना व्यक्त गरेका थिए।

प्रतियोगिताका लागि कप्तान अनिल साहको नेतृत्वमा रहेको १५ सदस्यीय टोली घोषणा भइसकेको छ। यस टोलीमा नेपालको ओडीआई टोलीमा नपरेका ओपनिङ ब्याट्सम्यान कुशल भुर्तेललाई समेत समावेश गरिएको छ। डार्विनमा अगस्ट २१ देखि ३० सम्म सञ्चालन हुने प्रतियोगितामा नेपालले लिग चरणमा कुल ६ खेल खेल्नेछ। पहिलो खेल अगस्ट २१ मा एनटी स्ट्राइकसँग हुनेछ।

नेपालले दोस्रो खेल अगस्ट २२ मा बंगलादेश हाई–परफर्मेन्स टोलीसँग खेल्नेछ। त्यसपछि अगस्ट २४ मा होबार्ट हरिकेन्स एकेडेमी, अगस्ट २६ मा एसीटी कोमेट्स, अगस्ट २७ मा किङ्समेन, र अगस्ट २९ मा भिक्टोरिया टिमसँग प्रतिस्पर्धा गर्ने तालिका रहेको छ। नेपालले यसअघि पनि उक्त प्रतिस्पर्धामा सहभागिता जनाइसकेको छ।