बेसारले मानव स्वास्थ्यमा के फाइदा पुर्याउँछ? के सप्लिमेन्टहरूबाट पनि उस्तै लाभ पाइन्छ?
लेखको जानकारी चाहे तपाईंले भारतीय शैलीको कुखुराको मासु तरकारी बनाउनुहोस् वा सुडानी क्यामल बिरयानी, मलेशियाली ल्याक्सा वा बाङ्लादेशी माछाको झोल, सबै सामग्रीमा एउटा अविभाज्य वस्तु भनेको बेसार हो। तर स्वादिलो खाने व्यंजन बनाउनमा मात्र होइन, विश्वकै सबैभन्दा प्राचीन र अत्यन्त मन पराइने बेसारका अन्य धेरै फाइदाहरू पनि छन्। “मेरो परिवार पन्जाबी हो र बेसारबिना बनाएको परिकार म सोच्न सक्दिनँ,” खाद्य अनुसन्धानकर्ता तथा दक्षिण एशियाली प्रवासी विषयक पोडकास्ट सञ्चालक रागिनी कश्यपले ‘फुड चेन’सँग कुरा गर्दै भनिन्। विश्वमा लगभग ३० प्रकारका बेसार पाइन्छन्, जुन एशिया, अफ्रिका र दक्षिण अमेरिकामा प्रचलित छन्। यसको विश्वव्यापी प्रसारको प्रमाण छ, किनभने दक्षिण एसियाली प्रवासी समुदायसँगै यो पूर्वी प्रशान्त महासागरका बाली र फिजी तटदेखि पश्चिमी क्यारिबियन टापुहरूसम्म पुगेको छ।
कश्यपका अनुसार, २५०० वर्ष पुराना ग्रन्थहरूमा समेत बेसारको उल्लेख भेटिन्छ। दक्षिण एसियामा बेसार व्यापक प्रयोग हुन्छ र यसले जीवाणुनाशक तथा सुजन कम गर्ने गुण राख्छ भन्ने विश्वास गहिरो छ। “जब म बिरामी हुन्छु, बेसार मेरो प्राथमिक सोच हुन्छ र यसले सहजता दिन्छ। यो आंशिक रूपमा मनोवैज्ञानिक, आंशिक रूपमा औषधि र आंशिक अतीतको सम्झना हो,” दुबई बस्ने कश्यपले बताइन। भारतमा विवाहअघि ‘हल्दी उत्सव’ आयोजना हुन्छ, जसमा सौन्दर्यका लागि अनुहारमा बेसारको लेप लगाइन्छ। प्राचीन दावीहरूका प्रभावले अहिले पश्चिमी देशहरूमा पनि बेसारको माग बढेको छ। शरीरमा बेसारको आवश्यकतालाई पूर्ति गर्न थप खानेकुरा (‘सप्लिमेन्ट’) उत्पादन पनि सुरु भइसकेको छ। यी सप्लिमेन्टहरूमा सामान्यतया ‘कर्क्युमिन’ नामक यौगिक हुन्छ, जुन बेसारका स्वास्थ्य लाभका मुख्य कारण मानिन्छ।
बेसारले हड्डी र जोर्नीलाई मजबूत बनाउनदेखि प्रतिरक्षा प्रणालीलाई सशक्त बनाउन सहयोग गर्ने दाबी गरिन्छ। कश्यपका अनुसार सामाजिक सञ्जालमा मानिसहरूले यस्को सकारात्मक अनुभवहरू सेयर गरेकाले पनि यसको लोकप्रियता बढेको छ। “एक अर्ब मानिस मध्य धेरैले बेसार राम्रो गर्छ भन्ने विश्वास राख्छन् र यसले विश्वव्यापी सन्देश फैलाउँछ,” उनले भनिन्। “साथै पैरवीकर्ता र सप्लिमेन्ट कम्पनीहरूले यो सन्देश सुदृढ पार्न योगदान दिएको छ।” तर केही व्यक्तिले यसको फाइदामाथि प्रश्न उठाएका छन्। अमेरिकाको मिनेसोटामा कार्यरत रसायन विज्ञ डा. केथ्रिन नेल्सनले बेसारमा पाइने कर्क्युमिनसम्बन्धी सयभन्दा बढी अध्ययनहरूको समीक्षा गरेकी छन्। “बेसारले सबै समस्या समाधान गर्ने दाबी पायौं, तर वास्तविकतामा यसले धेरै प्रभाव देखाएको छैन,” उनले भनिन्।
